Epilepsi pada Kanak-Kanak

Gambaran keseluruhan

Epilepsi ialah keadaan di mana seseorang mengalami sawan yang berulang. Sawan berlaku kerana aktiviti elektrik yang tidak normal dalam otak, menyebabkan pergerakan badan yang tidak terkawal, perubahan tingkah laku, atau kehilangan kesedaran.

Ya, epilepsi adalah salah satu keadaan saraf yang paling biasa di kalangan kanak-kanak. Kira-kira 1 daripada 100 orang mengalami epilepsi pada satu ketika dalam hidup mereka.

Epilepsi boleh bermula pada sebarang umur, tetapi ia paling kerap muncul pada kanak-kanak di bawah umur 5 tahun dan semasa zaman remaja.

Gejala

Gejala biasa

• Sawan yang berulang dengan pergerakan badan yang tidak terkawal
• Kehilangan kesedaran atau pandangan yang kosong seketika
• Kaku atau kejang pada badan
• Keliru selepas sawan

Gejala pada kanak-kanak

• Pada kanak-kanak, sawan mungkin kelihatan seperti terkejut, menggeletar, atau 'lamunan' yang tidak biasa
• Kanak-kanak mungkin berhenti bernafas seketika atau membiru
• Ada kanak-kanak yang mengalami sawan hanya pada sebelah badan atau menunjukkan pergerakan pelik seperti mengunyah tanpa makanan

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada orang dewasa yang lebih tua, epilepsi juga boleh berlaku, tetapi gejalanya mungkin lebih halus seperti kekeliruan yang singkat, rasa mengigil, atau pergerakan kecil yang tidak disedari
• Sawan jenis ini mungkin sukar dibezakan daripada masalah kesihatan lain

Punca

Punca utama

• Kecederaan otak, seperti kemalangan atau kecederaan kepala yang teruk
• Jangkitan otak, seperti meningitis atau ensefalitis
• Masalah perkembangan otak semasa lahir
• Faktor genetik atau sejarah keluarga yang menghidap epilepsi
• Kadang-kadang punca epilepsi tidak dapat dikenal pasti

Faktor risiko

• Sejarah keluarga yang menghidap epilepsi
• Kecederaan kepala yang teruk
• Jangkitan otak pada awal kehidupan
• Kelahiran yang sukar atau kekurangan oksigen semasa lahir
• Demam tinggi yang berulang (sawan demam) – tetapi ini tidak semestinya epilepsi

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anak mengalami sawan buat pertama kali, bawa ke klinik atau hospital dengan segera untuk pemeriksaan
• Jika sawan berlaku lebih kerap daripada biasa atau berpanjangan, segera dapatkan rawatan

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anak sering menunjukkan 'lamunan' yang luar biasa atau pergerakan aneh yang tidak disedari sebelum ini
• Jika terdapat masalah pembelajaran, gangguan tumpuan, atau perubahan tingkah laku yang berterusan
• Jika doktor sebelum ini mencadangkan susulan untuk masalah saraf

Diagnosis

Doktor akan mengambil sejarah kesihatan yang lengkap, bertanya tentang perincian sawan, dan melakukan pemeriksaan fizikal. Sekiranya perlu, doktor akan merujuk anak kepada pakar saraf kanak-kanak untuk penilaian lanjut.

Ujian yang mungkin dilakukan

• EEG (elektroensefalogram): ujian untuk merekod aktiviti elektrik otak
• MRI (pengimejan resonans magnetik): imbasan otak untuk melihat struktur dan sebarang kelainan
• Ujian darah: untuk memeriksa jangkitan, gangguan metabolik, atau punca lain

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa diagnosis, doktor mungkin meminta anda menceritakan bagaimana sawan bermula, berapa lama, dan apa yang anak lakukan sebelum ia berlaku. Ibu bapa juga boleh merakam video sawan untuk membantu doktor membuat penilaian yang lebih tepat.

Rawatan

Rawatan epilepsi bertujuan mengawal sawan, mengurangkan kesan sampingan, dan membolehkan kanak-kanak menjalani kehidupan yang normal. Rawatan biasanya dimulakan oleh doktor pakar dan perlu diambil secara konsisten.

Penjagaan diri di rumah

• Kenal pasti dan elakkan pencetus sawan seperti kurang tidur, demam, atau stres yang berlebihan
• Pastikan anak tidur yang mencukupi dan mengikut jadual yang tetap
• Beri ubat mengikut masa yang ditetapkan tanpa melangkau dos
• Sediakan pelan tindakan kecemasan dan maklumkan kepada guru serta penjaga

Rawatan perubatan

Rawatan utama epilepsi ialah ubat anti-sawan yang diberikan oleh doktor. Ubat ini tidak menyembuhkan epilepsi tetapi membantu mengurangkan kekerapan dan keterukan sawan. Doktor akan memilih ubat yang paling sesuai berdasarkan umur, jenis sawan, dan kesihatan anak. Ubat mesti diambil setiap hari seperti yang diarahkan, walaupun tidak ada sawan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Jika sawan tidak terkawal dengan ubat atau menyebabkan kesan sampingan yang teruk, pakar bedah saraf mungkin mencadangkan pembedahan untuk membuang bahagian otak yang menyebabkan sawan. Keputusan ini dibuat selepas penilaian yang teliti.

Hidup dengan keadaan ini

Kanak-kanak dengan epilepsi perlu diberi sokongan dan digalakkan menjalani aktiviti harian seperti bersekolah, bermain, dan bersosial. Guru dan pengasuh perlu dimaklumkan tentang keadaan anak dan cara memberi bantuan jika sawan berlaku di luar rumah.

Tip gaya hidup

• Pastikan anak memakai topi keledar semasa berbasikal atau bersukan lasak
• Elakkan berenang atau mandi sendirian tanpa pengawasan orang dewasa
• Sediakan persekitaran rumah yang selamat, seperti mengelakkan perabot tajam di kawasan bermain
• Sentiasa pastikan ubat dibawa semasa dalam perjalanan atau bercuti

Diet dan senaman

Pemakanan yang seimbang dan senaman yang sederhana adalah baik untuk kesihatan umum. Aktiviti fizikal seperti berjalan, berbasikal, atau bermain bola adalah selamat selagi ada pengawasan. Jika doktor mengesyorkan, diet khas seperti diet ketogenik boleh dipertimbangkan untuk kes yang sukar dikawal – tetapi hanya di bawah pemantauan doktor dan pakar diet.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Epilepsi boleh menyebabkan kanak-kanak berasa berbeza daripada rakan sebaya dan boleh mencetuskan kebimbangan, tekanan emosi, atau rasa terasing. Sokongan keluarga, komunikasi terbuka, dan kaunseling boleh membantu kanak-kanak mengurus emosi dengan sihat. Jika ada fikiran untuk mencederakan diri, segera hubungi talian bantuan krisis kesihatan mental atau bawa anak ke hospital.

Pencegahan

Tidak semua epilepsi boleh dicegah, kerana sesetengah keadaan berlaku tanpa sebab yang diketahui. Walau bagaimanapun, risiko epilepsi boleh dikurangkan dengan mengelakkan kecederaan kepala, merawat jangkitan dengan segera, dan mendapatkan rawatan awal jika anak mengalami sawan demam yang berpanjangan.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk epilepsi, tetapi vaksinasi yang disyorkan seperti vaksin meningitis (Haemophilus influenzae tipe b dan pneumokokus) dapat membantu mencegah jangkitan yang boleh merosakkan otak dan menyebabkan epilepsi.

Program saringan

Tiada ujian saringan rutin untuk epilepsi pada kanak-kanak yang sihat. Walau bagaimanapun, jika ada sejarah keluarga atau faktor risiko lain, doktor mungkin mencadangkan pemantauan yang lebih rapat.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Sawan yang berulang boleh mengganggu pembelajaran dan perkembangan kanak-kanak
• Risiko kecederaan fizikal semasa sawan, seperti jatuh atau kemalangan
• Status epileptikus – sawan yang berpanjangan atau berturut-turut yang boleh membahayakan nyawa

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang tepat dan sokongan keluarga, kebanyakan kanak-kanak dengan epilepsi dapat menjalani kehidupan yang aktif dan sihat. Ramai kanak-kanak akan bebas daripada sawan sepenuhnya apabila mereka meningkat dewasa. Kunci utamanya ialah mendapatkan rawatan yang betul dan mematuhi nasihat doktor.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.