Hidung Berdarah (Epistaksis)

Gambaran keseluruhan

Hidung berdarah, atau epistaksis, ialah keadaan di mana darah keluar daripada tisu dalam rongga hidung. Ini biasanya berlaku apabila salur darah halus di dalam hidung pecah dan berdarah. Kebanyakan episod hidung berdarah tidak serius dan boleh berhenti sendiri dengan rawatan awal yang ringkas.

Sangat lazim. Sekurang-kurangnya 60 daripada 100 orang akan mengalami hidung berdarah sekurang-kurangnya sekali dalam hidup mereka.

Ia boleh berlaku pada semua peringkat umur, tetapi lebih kerap berlaku pada kanak-kanak (terutama umur 2–10 tahun) dan orang dewasa yang berumur 60 tahun ke atas. Ia juga lebih kerap berlaku pada lelaki berbanding perempuan.

Gejala

Gejala biasa

• Darah keluar daripada satu lubang hidung.
• Kadang-kadang darah mengalir ke belakang tekak dan menyebabkan rasa memuntahkan darah.
• Sensasi mengalir atau gatal dalam hidung sebelum pendarahan.
• Pendarahan yang boleh berhenti sendiri atau dengan tekanan perlahan.

Gejala pada kanak-kanak

• Biasanya pendarahan sedikit dan berhenti dengan cepat.
• Sering disebabkan oleh mengorek hidung atau udara kering.
• Kanak-kanak mungkin menelan darah, kemudian muntah atau najis berwarna hitam.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Mungkin pendarahan lebih banyak dan lebih sukar berhenti.
• Sering berlaku di bahagian belakang rongga hidung.
• Berkait dengan tekanan darah tinggi atau penggunaan ubat pencair darah—perlu pemeriksaan doktor.

Punca

Punca utama

• Udara kering, sama ada cuaca panas atau penghawa dingin.
• Mengorek hidung atau menggosok hidung dengan kuat.
• Alahan, selesema, atau infeksi sinus yang menyebabkan keradangan dalam hidung.
• Kecederaan pada hidung.
• Kelainan struktur seperti septum bengkok (dinding dalam hidung yang tidak lurus).

Faktor risiko

• Berada di persekitaran berhawa dingin atau udara panas kering.
• Mengambil ubat pencair darah.
• Mempunyai tekanan darah tinggi.
• Mengandung, kerana perubahan hormon boleh menyebabkan salur darah membengkak.
• Penggunaan ubat semburan hidung secara berlebihan (tanpa nasihat doktor).

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Pendarahan berulang tanpa sebab yang jelas.
• Anda sedang menjalani rawatan untuk masalah pembekuan darah dan mengalami hidung berdarah.
• Hidung berdarah selepas kecederaan pada muka atau hidung.
• Tanda kehilangan darah yang banyak seperti pening atau lemah.

Buat temujanji rutin jika:

• Hidung berdarah yang kerap, walaupun bukan kecemasan—untuk memeriksa punca dan cara mencegah.
• Jika anda bimbang tentang sebarang simptom.
• Jika anda perlu dirujuk kepada pakar telinga, hidung, dan tekak (ENT).

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang bila pendarahan berlaku, berapa lama, dan faktor risiko seperti ubat-ubatan atau kecederaan. Doktor akan memeriksa hidung dan tekak dengan alat khas yang ringan untuk melihat punca pendarahan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan hidung menggunakan spekulum atau endoskop.
• Ujian darah untuk paras hemoglobin dan fungsi pembekuan jika perlu.
• Pengukuran tekanan darah.
• Kajian pengimejan seperti sinar-X atau imbasan CT, terutamanya jika ada trauma.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor mungkin perlu memasang tampon hidung atau melakukan kauter untuk menghentikan pendarahan. Anda juga akan diberi nasihat tentang langkah pencegahan dan rawatan susulan.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca dan keterukan. Kebanyakan kes hanya memerlukan langkah pertolongan cemas di rumah. Jika pendarahan berterusan, rawatan perubatan seperti tampon hidung atau pembedahan kecil mungkin diperlukan.

Penjagaan diri di rumah

• Duduk tegak dan condongkan badan ke hadapan.
• Picit bahagian lembut hidung dengan ibu jari dan jari telunjuk selama 10–15 minit.
• Bernafas melalui mulut.
• Elakkan baring atau meneleng kepala ke belakang.
• Letakkan kompres ais di atas hidung atau dahi.

Rawatan perubatan

Jika pendarahan berterusan, doktor mungkin meletakkan tampon atau belon kecil di dalam hidung untuk memberi tekanan. Doktor juga boleh menutup salur darah yang pecah dengan kaedah kauter, menggunakan haba atau bahan kimia. Untuk kes yang jarang berlaku, prosedur embolisasi (menyumbat salur darah) mungkin dilakukan oleh pakar. Semua rawatan ini bertujuan untuk menghentikan pendarahan dan mengurangkan risiko ia berulang.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Ia mungkin disarankan jika pendarahan berpunca daripada salur darah besar, atau jika terdapat kelainan struktur hidung yang menyebabkan pendarahan berulang.

Hidup dengan keadaan ini

Anda boleh menjalani kehidupan normal walaupun sekali-sekala mengalami hidung berdarah. Ketahui cara pertolongan cemas dengan betul dan sediakan bekalan seperti tisu dan ais untuk situasi kecemasan.

Tip gaya hidup

• Gunakan pelembap udara di dalam bilik tidur.
• Elakkan mengorek hidung atau meniup hidung dengan kuat.
• Kekalkan kelembapan hidung dengan semburan garam laut atau gel pelembap hidung.
• Hentikan merokok dan elakkan asap rokok.

Diet dan senaman

Minum air secukupnya untuk mengelakkan dehidrasi yang boleh mengeringkan hidung. Makan makanan yang seimbang secara amnya baik untuk kesihatan, tetapi tiada diet khusus yang menghalang hidung berdarah. Semasa pendarahan aktif, elakkan senaman lasak kerana ia boleh meningkatkan tekanan darah dan memanjangkan pendarahan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidung berdarah yang kerap boleh menyebabkan kebimbangan atau rasa malu. Tidak salah untuk bercakap dengan doktor atau keluarga tentang perasaan anda. Jika ia menjejaskan kehidupan seharian, beberapa bentuk sokongan psikologi juga boleh membantu menangani kecemasan.

Pencegahan

Ya. Banyak langkah mudah boleh mengurangkan risiko hidung berdarah, terutamanya memastikan hidung sentiasa lembap dan mengelakkan trauma pada hidung.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kehilangan darah yang banyak sehingga menyebabkan anemia.
• Darah mengalir ke belakang tekak dan termakan, yang boleh menyebabkan masalah pernafasan.
• Jangkitan dalam rongga hidung jika tampon dibiarkan terlalu lama.
• Menyembunyikan keadaan kesihatan yang lebih serius seperti gangguan pembekuan darah.

Pandangan jangka panjang

Prognosis bagi hidung berdarah adalah sangat baik. Kebanyakan kes berhenti sendiri atau dengan rawatan asas. Walaupun ia boleh berulang, mendapatkan nasihat doktor dapat mengurangkan kekerapan dan keterukan, serta membantu anda menjalani hidup tanpa kebimbangan yang berpanjangan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.