Hiperkalsemia (Kalsium Berlebihan dalam Darah)

Gambaran keseluruhan

Hiperkalsemia ialah keadaan di mana paras kalsium dalam darah terlalu tinggi. Kalsium diperlukan untuk tulang, otot, dan saraf, tetapi jumlah yang terlalu banyak boleh menyebabkan masalah kesihatan.

Hiperkalsemia tidak begitu lazim, tetapi ia boleh berlaku terutamanya pada golongan tertentu seperti pesakit yang mempunyai masalah kelenjar paratiroid atau kanser.

Ia boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada orang dewasa yang lebih tua, terutamanya wanita, dan juga pada mereka yang mempunyai penyakit kronik tertentu.

Gejala

Gejala biasa

• Keletihan atau rasa lemah yang teruk
• Rasa haus yang berlebihan
• Sering membuang air kecil
• Sembelit
• Loya atau muntah
• Kehilangan selera makan

Gejala pada kanak-kanak

• Kerentaan atau mudah meragam
• Penyusuan yang lemah atau tidak mahu makan
• Muntah-muntah
• Pertumbuhan yang tidak mengikut usia

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau pemikiran yang bercelaru
• Masalah ingatan
• Rasa mengantuk yang luar biasa
• Gejala kemurungan

Punca

Punca utama

• Kelenjar paratiroid yang terlalu aktif (hiperparatiroidisme) — penyebab paling lazim
• Kanser tertentu yang menjejaskan tulang atau hormon, seperti kanser payudara, paru-paru, atau darah
• Pengambilan berlebihan suplemen kalsium atau vitamin D
• Keadaan lain seperti penyakit kelenjar tiroid, sarcoidosis, atau imobilisasi lama

Faktor risiko

• Berumur 50 tahun ke atas
• Jantina wanita
• Dehidrasi atau kekurangan cecair
• Sejarah keluarga hiperkalsemia atau masalah kelenjar paratiroid
• Mempunyai kanser atau penyakit buah pinggang
• Ubat-ubatan tertentu (bincang dengan doktor anda)

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda atau orang yang anda jaga mengalami tanda-tanda kecemasan seperti kekeliruan teruk, sawan, atau sakit dada — dapatkan rawatan segera.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mengalami gejala seperti keletihan, haus berlebihan, atau kerap membuang air kecil tanpa sebab yang jelas
• Jika anda mempunyai keadaan kesihatan yang berkaitan dengan kalsium dan belum diperiksa paras kalsium dalam tempoh setahun
• Jika anda mengambil suplemen kalsium atau vitamin D dalam dos yang tinggi dan bimbang tentang kesannya

Diagnosis

Hiperkalsemia disahkan melalui ujian darah yang mengukur paras kalsium. Doktor juga akan melakukan pemeriksaan fizikal, menilai sejarah kesihatan, dan mungkin meminta ujian tambahan untuk mencari punca.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah lengkap: paras kalsium, hormon paratiroid (PTH), fungsi buah pinggang, dan magnesium
• Ujian air kencing: untuk melihat berapa banyak kalsium dikeluarkan oleh badan
• Elektrokardiogram (ECG) jika terdapat gejala jantung
• Ujian X-ray atau imbasan tulang jika disyaki masalah tulang

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor akan bertanya tentang gejala, ubat yang diambil, dan faktor risiko lain. Jika paras kalsium sangat tinggi, anda mungkin akan dirujuk kepada pakar untuk rawatan di hospital. Secara umumnya, anda akan diberi penjelasan tentang keputusan ujian dan langkah seterusnya.

Rawatan

Rawatan hiperkalsemia bergantung kepada keterukan paras kalsium, punca, dan gejala. Untuk kes ringan, pemantauan dan rawatan punca mungkin mencukupi. Kes teruk memerlukan rawatan di hospital dengan cecair intravena.

Penjagaan diri di rumah

• Pastikan anda minum air yang mencukupi setiap hari, tetapi ikut nasihat doktor mengenai jumlah cecair yang sesuai
• Jangan berhenti mengambil sebarang ubat secara sendiri — bincang dengan doktor dahulu
• Aktif secara fizikal mengikut keupayaan anda; elakkan rehat di atas katil terlalu lama jika boleh
• Ambil suplemen kalsium atau vitamin D hanya jika disarankan oleh doktor

Rawatan perubatan

Terapi perubatan mungkin termasuk pemberian cecair intravena bagi mengatasi dehidrasi, ubat-ubatan yang membantu badan mengeluarkan kalsium berlebihan, atau ubat yang menghalang pembebasan kalsium daripada tulang. Sekiranya punca adalah kelenjar paratiroid yang terlalu aktif, doktor akan membincangkan pilihan rawatan seperti pembedahan. Rawatan spesifik akan ditentukan oleh pakar perubatan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Jika hiperkalsemia disebabkan oleh tumor atau kelenjar paratiroid yang terlalu aktif, pembedahan untuk membuang kelenjar atau tumor tersebut mungkin disyorkan oleh pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Jika anda telah disahkan hiperkalsemia, anda mungkin perlu menjalani ujian darah berkala untuk memantau paras kalsium. Ambil ubat mengikut jadual dan beri tahu doktor tentang sebarang gejala baru.

Tip gaya hidup

• Minum air secukupnya setiap hari
• Kekalkan berat badan yang sihat
• Jangan merokok dan hadkan alkohol
• Ambil makanan berkhasiat, tetapi ikut nasihat doktor tentang pengambilan kalsium

Diet dan senaman

Tidak perlu menghapuskan kalsium sepenuhnya daripada diet kecuali dinasihatkan oleh doktor. Makan secara seimbang dan melakukan senaman ringan seperti berjalan kaki boleh membantu mengekalkan tulang dan otot yang sihat. Bincang dengan pakar diet jika tidak pasti.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidap penyakit kronik seperti hiperkalsemia boleh menimbulkan perasaan bimbang, sedih, atau tertekan. Adalah penting untuk berkongsi perasaan dengan ahli keluarga atau sahabat. Jika anda atau orang yang anda kenal memerlukan sokongan kesihatan mental, hubungi doktor atau talian bantuan kesihatan mental yang disediakan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia atau badan-badan yang dipercayai.

Pencegahan

Hiperkalsemia tidak selalu dapat dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan mengekalkan hidrasi yang baik, tidak mengambil suplemen secara berlebihan, dan menguruskan penyakit kronik dengan baik.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Batu dalam buah pinggang
• Kerosakan buah pinggang
• Kelemahan tulang dan osteoporosis
• Masalah irama jantung yang serius
• Gangguan sistem saraf seperti kekeliruan berpanjangan

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang awal dan betul, kebanyakan pesakit boleh pulih atau berjaya mengawal hiperkalsemia. Pelan rawatan yang disusun bersama doktor akan membantu anda mengekalkan kualiti hidup yang baik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.