Tumor Karsinoid Paru-Paru

Gambaran keseluruhan

Tumor karsinoid paru-paru ialah sejenis ketumbuhan yang jarang berlaku dan biasanya tumbuh perlahan-lahan dalam paru-paru. Ia berasal daripada sel-sel tertentu yang menghasilkan hormon. Kebanyakan tumor karsinoid bukan kanser (benign), tetapi sesetengahnya boleh menjadi kanser dan merebak ke bahagian lain badan. Walaupun ia dipanggil 'tumor', ia bukanlah kanser yang agresif dan rawatan awalnya biasanya memberikan hasil yang baik.

Tumor karsinoid paru-paru adalah jarang. Ia membentuk kurang daripada 2 peratus daripada semua tumor paru-paru.

Ia boleh berlaku pada sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap dikesan pada orang dewasa berumur 40 hingga 60 tahun. Ia sama rata antara lelaki dan perempuan. Pada kanak-kanak dan remaja, ia sangat jarang berlaku.

Gejala

Gejala biasa

• Batuk berterusan atau batuk berdarah
• Semput atau bunyi siulan semasa bernafas
• Sakit dada atau rasa tidak selesa
• Jangkitan paru-paru yang berulang seperti bronkitis atau pneumonia
• Sesak nafas
• Muka atau leher menjadi kemerahan dan terasa panas (flushing)
• Cirit-birit atau najis berair
• Berdebar-debar atau jantung berdegup laju tanpa sebab yang jelas

Gejala pada kanak-kanak

• Pada kanak-kanak, gejala mungkin lebih sukar dikesan kerana mereka mungkin tidak dapat menerangkan rasa tidak selesa.
• Batuk berpanjangan yang tidak sembuh dengan ubat biasa
• Jangkitan paru-paru yang kerap
• Kelewatan perkembangan atau berat badan yang tidak bertambah (kurang biasa)

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Warga emas mungkin mengalami batuk yang bertambah teruk atau sesak nafas yang dikaitkan dengan penyakit lain seperti asma atau sakit jantung.
• Gejala seperti muka kemerahan mungkin kurang disedari atau disalah anggap sebagai kesan tekanan atau perubahan cuaca.
• Keletihan yang melampau dan hilang selera makan boleh menjadi tanda tumor yang lebih lanjut.

Punca

Punca utama

• Punca sebenar tumor karsinoid paru-paru tidak diketahui.
• Perubahan (mutasi) dalam gen sel-sel tertentu dalam paru-paru menyebabkan ia membesar secara tidak normal.
• Sesetengah kes dikaitkan dengan penyakit genetik yang diwarisi seperti neoplasia endokrin berganda jenis 1 (MEN1).
• Bahan-bahan tertentu dalam asap rokok mungkin meningkatkan risiko, tetapi tumor ini juga boleh berlaku pada orang yang tidak merokok.

Faktor risiko

• Sejarah keluarga dengan tumor karsinoid atau keadaan genetik tertentu (MEN1)
• Merokok atau pendedahan jangka panjang kepada asap rokok
• Pendedahan kepada bahan kimia tertentu di tempat kerja, walaupun ini kurang jelas

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda batuk darah walaupun sedikit
• Jika anda mengalami sakit dada yang teruk atau menekan
• Jika anda berasa sangat sesak nafas sehingga menyukarkan aktiviti harian

Buat temujanji rutin jika:

• Batuk yang berterusan selama lebih daripada tiga minggu
• Semput atau suara serak yang tidak hilang
• Jangkitan paru-paru yang berulang-ulang
• Muka kemerahan atau cirit-birit yang kerap berlaku tanpa sebab yang jelas

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah perubatan, dan keluarga, kemudian menjalankan pemeriksaan fizikal. Seterusnya, ujian pengimejan seperti X-ray atau imbasan CT akan dilakukan untuk melihat paru-paru. Jika ditemui ketumbuhan, doktor akan mengambil sampel tisu (biopsi) untuk disahkan sama ada ia karsinoid dan sama ada ia kanser.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray dada — untuk melihat bayangan atau ketumbuhan di paru-paru
• Imbasan CT — memberikan gambar yang lebih terperinci tentang saiz dan lokasi tumor
• Biopsi — mengambil sampel tisu menggunakan jarum atau semasa bronkoskopi untuk diperiksa di makmal
• Ujian darah dan air kencing — untuk mengukur hormon yang mungkin dihasilkan oleh tumor karsinoid

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis mungkin mengambil masa beberapa minggu. Anda mungkin dirujuk kepada pakar paru-paru atau pakar onkologi. Semasa menunggu keputusan, anda akan diberi penjelasan yang jelas tentang setiap langkah. Jangan takut untuk bertanyakan soalan atau minta keluarga menemani anda.

Rawatan

Rawatan untuk tumor karsinoid paru-paru bergantung kepada saiz, lokasi, dan sama ada ia telah merebak. Oleh kerana tumor ini tumbuh perlahan, banyak kes boleh dirawat dengan berkesan. Pasukan perubatan akan membincangkan pilihan rawatan yang paling sesuai dengan keadaan anda.

Penjagaan diri di rumah

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok orang lain
• Amalkan pemakanan yang seimbang untuk mengekalkan kekuatan badan
• Ikut jadual susulan dengan doktor — jangan lewatkan temujanji
• Maklumkan kepada doktor tentang sebarang gejala baru atau perubahan gejala

Rawatan perubatan

Rawatan perubatan utama adalah pembedahan untuk membuang tumor dan sebahagian kecil tisu paru-paru yang sihat di sekelilingnya. Jika tumor sangat kecil, pembedahan mungkin melibatkan hanya satu bahagian kecil paru-paru. Jika tumor lebih besar atau merebak, doktor mungkin mencadangkan terapi hormon, terapi sasaran, atau rawatan radiasi untuk mengawal pertumbuhan dan gejala. Ubat-ubatan tertentu boleh digunakan untuk mengurangkan kesan hormon yang dihasilkan oleh tumor, tetapi nama dan dos ubat hanya akan ditetapkan oleh doktor yang merawat anda.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya disyorkan jika tumor masih setempat (belum merebak) dan keadaan kesihatan anda secara umum mengizinkan. Ini adalah peluang terbaik untuk sembuh sepenuhnya.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan tumor karsinoid paru-paru memerlukan penjagaan yang konsisten dan minda yang positif. Anda mungkin perlu menjalani pemeriksaan berkala untuk memantau tumor. Beri perhatian kepada badan anda — jika gejala seperti muka kemerahan atau cirit-birit datang, catatkan dan bincangkan dengan doktor.

Tip gaya hidup

• Kekal aktif dengan berjalan atau senaman ringan yang sesuai dengan keupayaan anda
• Amalkan teknik pernafasan yang betul jika anda sesak nafas
• Berhenti merokok dan kurangkan alkohol
• Dapatkan tidur yang cukup dan uruskan tekanan dengan cara yang sihat seperti meditasi atau bersembang dengan rakan

Diet dan senaman

Tiada diet khas yang boleh menyembuhkan tumor, tetapi pemakanan seimbang membantu mengekalkan tenaga dan sistem imun. Sertakan buah-buahan, sayur-sayuran, bijirin penuh dan protein yang mencukupi. Bersenam secara sederhana, seperti berjalan kaki 30 minit sehari, boleh membantu kesihatan paru-paru dan kesejahteraan keseluruhan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menerima diagnosis tumor boleh menimbulkan rasa bimbang, takut, atau sedih. Ini adalah normal. Bercakap dengan keluarga atau rakan yang dipercayai, atau dapatkan sokongan daripada kaunselor jika perlu. Anda tidak perlu menghadapi ini seorang diri.

Pencegahan

Tidak ada cara yang pasti untuk mencegah tumor karsinoid paru-paru kerana puncanya belum difahami sepenuhnya. Walau bagaimanapun, amalkan gaya hidup sihat seperti tidak merokok, mengelakkan asap rokok, dan menjaga kesihatan paru-paru dapat mengurangkan risiko masalah paru-paru secara amnya.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk tumor karsinoid. Pastikan imunisasi seperti vaksin selesema dan pneumonia adalah terkini untuk melindungi paru-paru daripada jangkitan.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk tumor karsinoid paru-paru dalam populasi umum. Jika anda mempunyai sejarah keluarga atau faktor risiko lain, berbincang dengan doktor sama ada pemeriksaan berkala diperlukan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Tumor boleh terus membesar dan menyekat saluran udara, menyebabkan jangkitan paru-paru berulang atau radang paru-paru.
• Tumor boleh merebak ke bahagian lain badan, terutamanya hati, yang boleh menyebabkan gejala hormon menjadi lebih teruk.
• Hormon berlebihan daripada tumor boleh menyebabkan masalah jantung jangka panjang, seperti kerosakan pada injap jantung (sindrom karsinoid).

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan tumor karsinoid paru-paru tumbuh sangat perlahan, dan prognosis (jangkaan kesihatan) selalunya baik, terutama jika dikesan awal dan dibuang melalui pembedahan. Walaupun jika tumor merebak, rawatan moden boleh membantu mengawal gejala dan memanjangkan hayat dengan kualiti yang baik. Ramai pesakit terus menjalani kehidupan yang aktif dan produktif.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.