Polip Hidung

Gambaran keseluruhan

Polip hidung ialah ketumbuhan tisu lembut yang tidak bersifat kanser pada lapisan dalam hidung atau sinus (rongga di sekitar hidung). Ia berbentuk seperti titisan air mata dan biasanya tumbuh pada kedua-dua belah hidung. Polip ini berlaku akibat keradangan kronik, iaitu keradangan yang berpanjangan pada lapisan hidung.

Polip hidung adalah keadaan yang agak biasa, terutamanya dalam kalangan orang dewasa. Dianggarkan kira-kira 1 hingga 4 daripada 100 orang dewasa mengalami polip hidung.

Ia boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku dalam kalangan orang dewasa berumur 40 tahun ke atas. Individu yang menghidap asma, alahan hidung, atau jangkitan sinus berulang mempunyai risiko yang lebih tinggi.

Gejala

Gejala biasa

• Hidung tersumbat atau terasa seperti disumbat
• Hidung berair atau lelehan hidung yang berterusan
• Kurang atau hilang deria bau
• Bersin atau rasa gatal di hidung
• Sakit atau rasa penuh pada muka, dahi, atau pipi
• Berdengkur semasa tidur
• Suara yang kedengaran seperti 'selsema'

Gejala pada kanak-kanak

• Hidung tersumbat yang menyebabkan pernafasan melalui mulut
• Masalah tidur atau berdengkur
• Deria bau yang berkurang
• Sakit atau rasa penuh pada muka

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gejala seperti selesema yang berlarutan lama
• Hidung tersumbat yang bertambah teruk dengan usia
• Kurang deria bau yang boleh menjejaskan selera makan
• Masalah tidur dan rasa letih akibat pernafasan terganggu

Punca

Punca utama

• Keradangan kronik pada lapisan hidung dan sinus akibat jangkitan atau alahan
• Tindak balas imun badan yang berlebihan terhadap persekitaran
• Keadaan perubatan seperti asma atau alahan hidung yang tidak dikawal dengan baik

Faktor risiko

• Asma
• Alahan hidung (rinitis alergik)
• Jangkitan sinus yang berulang
• Sistik Fibrosis, iaitu penyakit genetik yang menjejaskan lendir badan
• Kepekaan terhadap aspirin
• Sejarah keluarga dengan polip hidung

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sukar bernafas atau hidung tersumbat yang teruk sehingga mengganggu tidur
• Tanda-tanda jangkitan seperti demam panas atau lelehan hidung yang berbau
• Sakit pada muka yang semakin teruk

Buat temujanji rutin jika:

• Hidung tersumbat atau berair yang berlarutan lebih daripada 10 hari
• Deria bau yang berkurang atau hilang tanpa sebab yang jelas
• Gejala yang menjejaskan aktiviti harian atau kualiti tidur

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala anda dan memeriksa hidung menggunakan alat cahaya khas. Kadangkala, doktor akan menggunakan alat teleskop nipis yang dipanggil endoskop untuk melihat lebih jelas ke dalam hidung dan sinus.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan endoskopi hidung — tiub nipis dengan kamera untuk melihat polip
• Imbasan CT sinus — untuk melihat sejauh mana polip merebak dalam sinus
• Ujian alahan — untuk mengesan punca alahan yang mungkin menyebabkan keradangan
• Ujian darah — dalam kes tertentu untuk menolak keadaan lain

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya cepat dan tidak menyakitkan. Doktor mungkin akan merujuk anda kepada pakar telinga, hidung dan tekak (ENT) jika polip besar atau memerlukan pemeriksaan lanjut.

Rawatan

Rawatan untuk polip hidung bertujuan untuk mengecilkan polip, melegakan gejala, dan merawat punca keradangan. Doktor akan menyesuaikan rawatan berdasarkan saiz polip, keterukan gejala, dan keadaan kesihatan anda secara keseluruhan.

Penjagaan diri di rumah

• Bilas hidung dengan larutan garam (saline) menggunakan alat basuh hidung untuk melegakan kekeringan dan mengeluarkan lelehan
• Gunakan pelembap udara (humidifier) di dalam rumah untuk mengelakkan hidung kering
• Elakkan pendedahan kepada perengsa seperti asap rokok, habuk, dan bahan kimia yang kuat
• Kawal alahan dengan memastikan persekitaran bersih daripada hama habuk dan debunga

Rawatan perubatan

Doktor biasanya akan menetapkan ubat semburan hidung yang mengandungi kortikosteroid, iaitu sejenis ubat anti-radang, untuk mengurangkan keradangan dan mengecilkan polip. Dalam kes yang lebih teruk, doktor mungkin mencadangkan ubat anti-radang oral (ditelan) untuk tempoh yang singkat. Semua rawatan hendaklah diberikan atau disyorkan oleh doktor — jangan membeli atau menggunakan ubat sendiri tanpa nasihat perubatan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Jika polip sangat besar, tidak mengecil dengan ubat, atau menyebabkan masalah pernafasan yang teruk, doktor mungkin menyarankan pembedahan untuk membuang polip. Pembedahan ini biasanya dilakukan oleh pakar ENT. Walau bagaimanapun, polip boleh tumbuh semula selepas pembedahan, jadi pengurusan berterusan dengan ubat dan penjagaan diri tetap penting.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan polip hidung boleh diuruskan dengan baik jika anda mengambil langkah yang betul. Ikuti nasihat doktor, gunakan rawatan yang ditetapkan secara konsisten, dan amalkan penjagaan hidung yang baik setiap hari.

Tip gaya hidup

• Amalkan rutin membilas hidung dengan larutan garam setiap hari
• Kenal pasti dan elakkan punca alahan atau perengsa yang mencetuskan gejala
• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Tingkatkan kualiti tidur dengan memastikan saluran hidung lega sebelum tidur
• Bersihkan rumah secara berkala untuk mengurangkan hama habuk dan acuan

Diet dan senaman

Amalkan diet seimbang yang kaya dengan buah-buahan dan sayur-sayuran untuk menyokong sistem imun. Senaman ringan secara tetap seperti berjalan atau berenang boleh membantu pernafasan. Minum air secukupnya untuk memastikan lelehan hidung sentiasa cair dan mudah dikeluarkan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Polip hidung yang berlarutan boleh menjejaskan kualiti hidup, tidur, dan rasa selesa diri. Adalah normal untuk berasa kecewa atau bimbang tentang gejala yang berulang. Jika anda berasa tertekan atau cemas, berbincanglah dengan doktor anda — anda tidak perlu melalui ini sendirian.

Pencegahan

Polip hidung tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi anda boleh mengurangkan risiko atau melambatkan berulangnya dengan mengawal alahan dan asma dengan baik, mengelakkan perengsa hidung, dan merawat jangkitan hidung atau sinus dengan segera.

Vaksin

Pastikan imunisasi anda terkini, termasuk vaksin selesema (flu), kerana jangkitan saluran pernafasan boleh mencetuskan keradangan hidung. Bincangkan dengan doktor anda tentang vaksin yang sesuai untuk anda.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk polip hidung. Pemeriksaan biasanya dilakukan apabila anda mempunyai gejala yang berkaitan. Jika anda mempunyai faktor risiko seperti asma, pemeriksaan hidung secara berkala oleh doktor boleh membantu mengesan polip lebih awal.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan sinus berulang yang boleh menjadi lebih teruk
• Masalah pernafasan dan tidur yang berpanjangan
• Kehilangan deria bau yang mungkin kekal
• Hidung tersumbat teruk yang mengganggu aktiviti harian
• Sakit muka yang berterusan akibat tekanan pada sinus

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya, kebanyakan pesakit polip hidung boleh dirawat dengan berkesan. Dengan rawatan yang sesuai, pengurusan yang konsisten, dan pemantauan oleh doktor, gejala dapat dikawal dan kualiti hidup dapat dipertingkatkan. Kekunci kejayaan ialah mendapatkan rawatan awal dan mengikut nasihat pasukan perubatan anda.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.