Hipertensi Renal: Tekanan Darah Tinggi Disebabkan Penyakit Buah Pinggang

Gambaran keseluruhan

Hipertensi renal adalah tekanan darah tinggi yang berlaku kerana masalah pada buah pinggang. Buah pinggang berfungsi menapis darah dan mengawal tekanan darah. Apabila buah pinggang rosak, ia kehilangan keupayaan ini, menyebabkan tekanan darah meningkat. Tekanan darah tinggi yang berterusan pula boleh merosakkan buah pinggang dengan lebih teruk, membentuk satu kitaran yang saling memburukkan.

Hipertensi renal agak kerap berlaku, terutamanya dalam kalangan pesakit yang mempunyai penyakit buah pinggang kronik. Kira-kira 8 daripada 10 pesakit dengan penyakit buah pinggang tahap lanjut turut mengalami tekanan darah tinggi.

Ia memberi kesan kepada orang dewasa yang sudah mempunyai penyakit buah pinggang, pesakit kencing manis, individu yang mempunyai tekanan darah tinggi yang tidak terkawal, serta mereka yang mempunyai sejarah keluarga penyakit buah pinggang atau hipertensi. Warga emas juga berisiko lebih tinggi.

Gejala

Gejala biasa

• Selalunya tiada gejala awal yang ketara
• Sakit kepala yang berterusan
• Rasa letih atau lesu
• Bengkak pada kaki, buku lali atau kelopak mata
• Kerap membuang air kecil pada waktu malam

Gejala pada kanak-kanak

• Perkembangan terbantut atau kurang selera makan
• Sering muntah atau berasa loya
• Kerap haus dan banyak minum air

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Rasa keliru atau sukar memberi tumpuan
• Kepenatan yang luar biasa
• Nafas pendek walaupun melakukan aktiviti ringan

Punca

Punca utama

• Penyakit buah pinggang kronik akibat kencing manis atau tekanan darah tinggi yang lama
• Penyempitan arteri buah pinggang (stenosis arteri renal)
• Radang pada buah pinggang (glomerulonephritis)
• Penyakit buah pinggang polikistik — kehadiran sista pada buah pinggang
• Jangkitan buah pinggang yang berulang atau kerosakan akibat ubat tertentu

Faktor risiko

• Kencing manis
• Sejarah keluarga hipertensi atau penyakit buah pinggang
• Umur meningkat
• Merokok
• Obesiti atau berat badan berlebihan
• Pengambilan garam yang tinggi

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Tekanan darah sangat tinggi walaupun telah mengambil ubat tekanan darah (jika ada)
• Gejala baharu seperti sakit dada, sesak nafas, atau sawan
• Kencing berkurang, berdarah, atau bengkak mendadak

Buat temujanji rutin jika:

• Pemeriksaan tekanan darah secara berkala setiap tahun bagi orang dewasa berumur 18 tahun ke atas, atau lebih kerap jika berisiko
• Ujian darah dan air kencing tahunan bagi pesakit kencing manis atau hipertensi untuk memeriksa fungsi buah pinggang

Diagnosis

Doktor akan mengukur tekanan darah anda beberapa kali, mendengar riwayat kesihatan, dan menjalankan ujian darah serta air kencing untuk menilai fungsi buah pinggang. Imbasan ultrasound buah pinggang juga mungkin dilakukan untuk melihat struktur buah pinggang.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pengukuran tekanan darah dengan alat sfigmomanometer
• Ujian darah untuk memeriksa kreatinin dan kadar penapisan glomerular (eGFR)
• Ujian air kencing untuk mengesan protein atau darah
• Ultrasound buah pinggang
• Angiografi atau imbasan CT untuk melihat aliran darah ke buah pinggang (jika perlu)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Ujian-ujian ini biasanya dilakukan di klinik atau hospital secara pesakit luar. Anda mungkin diminta berpuasa sebelum ujian darah tertentu. Doktor akan menerangkan keputusan dan langkah seterusnya. Kadang-kadang anda perlu mengulang ujian untuk mengesahkan diagnosis.

Rawatan

Matlamat rawatan adalah mengawal tekanan darah dan melindungi buah pinggang daripada kerosakan lanjut. Rawatan biasanya melibatkan gabungan perubahan gaya hidup dan ubat-ubatan yang menurunkan tekanan darah. Jika fungsi buah pinggang merosot dengan teruk, dialisis atau pemindahan buah pinggang mungkin diperlukan.

Penjagaan diri di rumah

• Ambil ubat tekanan darah mengikut jadual dan jangan hentikannya tanpa nasihat doktor
• Pantau tekanan darah di rumah menggunakan alat yang disahkan dan catat bacaan
• Hadkan pengambilan garam kepada kurang daripada satu sudu teh sehari (ikut nasihat doktor)
• Kurangkan makanan diproses dan minuman manis
• Berhenti merokok dan elakkan alkohol berlebihan

Rawatan perubatan

Rawatan perubatan biasanya bermula dengan ubat tekanan darah yang dipilih oleh doktor kerana ia bukan sahaja menurunkan tekanan darah tetapi juga melindungi buah pinggang. Kadangkala ubat diuretik ditambah untuk membantu buah pinggang mengeluarkan garam dan air berlebihan. Doktor akan menentukan kombinasi dan dos yang paling sesuai berdasarkan tahap fungsi buah pinggang dan keadaan kesihatan lain. Ubat hanya boleh diambil dengan preskripsi dan pemantauan doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Ia mungkin dipertimbangkan jika penyumbatan arteri renal menyebabkan hipertensi renal, misalnya melalui prosedur angioplasti untuk melebarkan arteri yang sempit. Pesakit dengan kegagalan buah pinggang tahap akhir mungkin memerlukan pemindahan buah pinggang.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan hipertensi renal bermakna menguruskan tekanan darah setiap hari. Anda perlu kerap mengambil ubat, memantau tekanan darah di rumah, dan menghadiri temu janji doktor. Dengan pengurusan yang baik, ramai pesakit terus menjalani kehidupan yang aktif dan produktif.

Tip gaya hidup

• Kekal aktif dengan senaman ringan seperti berjalan 30 minit sehari, sekurang-kurangnya 5 hari seminggu.
• Amalkan teknik pengurusan stres seperti pernafasan dalam, senaman ringan atau aktiviti santai.
• Pastikan tidur yang cukup dan elakkan tekanan berlebihan.
• Patuh kepada saranan doktor dan pakar diet.

Diet dan senaman

Pemakanan yang sihat adalah penting. Kurangkan garam, lemak tepu dan makanan manis. Pilih bijirin penuh, sayur-sayuran, buah-buahan, dan protein tanpa lemak seperti ikan dan ayam tanpa kulit. Elakkan makanan yang diproses dan minuman bergula. Kekalkan senaman aerobik sederhana seperti berjalan laju, berbasikal atau berenang, mengikut kemampuan anda.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Mendapat diagnosis penyakit buah pinggang dan tekanan darah tinggi boleh menimbulkan rasa cemas, sedih atau bimbang tentang masa depan. Anda mungkin berasa tertekan tentang rawatan dan perubahan hidup. Adalah normal untuk berasa begitu. Bercakap dengan keluarga, rakan atau kaunselor boleh membantu. Jika anda berasa sedih berpanjangan atau hilang minat dalam aktiviti harian, berbincanglah dengan doktor.

Pencegahan

Hipertensi renal boleh dicegah atau sekurang-kurangnya dilambatkan dengan mengawal tekanan darah dan gula dalam darah, mengamalkan diet rendah garam, bersenam secara tetap, tidak merokok, dan mengurangkan alkohol. Bagi mereka yang sudah menghidap penyakit buah pinggang, rawatan awal dan pemantauan rapi dapat menghalang hipertensi daripada menjadi lebih teruk.

Program saringan

Orang dewasa berumur 18 tahun ke atas disarankan memeriksa tekanan darah sekurang-kurangnya sekali setahun. Mereka yang mempunyai kencing manis, penyakit jantung, atau sejarah keluarga penyakit buah pinggang mungkin perlu pemeriksaan lebih kerap dan ujian fungsi buah pinggang secara berkala.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kegagalan buah pinggang yang memerlukan dialisis atau pemindahan
• Serangan jantung atau kegagalan jantung
• Strok
• Kerosakan pada mata akibat tekanan darah tinggi
• Penyakit arteri periferal yang mengganggu aliran darah ke kaki

Pandangan jangka panjang

Walaupun hipertensi renal adalah keadaan yang serius, ia boleh diuruskan dengan baik. Dengan rawatan yang sesuai, pematuhan kepada gaya hidup sihat, dan pemantauan berkala, ramai pesakit dapat melambatkan kerosakan buah pinggang dan mengelakkan komplikasi besar. Kemajuan dalam rawatan perubatan memberikan harapan yang baik untuk kehidupan yang panjang dan berkualiti.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.