Sindrom Hemolitik Uremik (HUS)

Gambaran keseluruhan

Sindrom Hemolitik Uremik (HUS) ialah penyakit yang jarang berlaku tetapi serius yang menjejaskan buah pinggang dan saluran darah. Ia berlaku apabila sel darah merah dimusnahkan lebih cepat daripada tubuh boleh menggantikannya (hemolisis), platelet menjadi rendah, dan buah pinggang tidak dapat berfungsi dengan baik. Keadaan ini boleh menyebabkan kegagalan buah pinggang.

HUS adalah penyakit yang jarang berlaku. Ia lebih kerap berlaku pada kanak-kanak berbanding orang dewasa, tetapi sesiapa sahaja boleh terjejas.

HUS paling biasa menyerang kanak-kanak di bawah umur 5 tahun, tetapi ia juga boleh berlaku pada orang dewasa, terutamanya mereka yang berumur 60 tahun ke atas. Individu yang mempunyai sistem imun yang lemah juga berisiko lebih tinggi.

Gejala

Gejala biasa

• Cirit-birit berdarah
• Sakit perut dan muntah
• Rasa letih dan lemah
• Air kencing berkurang daripada biasa
• Bengkak pada muka, tangan, atau kaki
• Pucat atau kulit berwarna kekuningan (jaundis)
• Demam

Gejala pada kanak-kanak

• Cirit-birit berdarah yang teruk
• Masih basah walaupun telah memakai lampin? (air kencing sangat berkurang)
• Meragam atau sentiasa mengantuk
• Mata atau kulit menjadi kuning

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau sukar memberi tumpuan
• Air kencing sangat sedikit atau tiada langsung
• Sukar bernafas atau sesak nafas
• Tekanan darah tinggi yang mendadak

Punca

Punca utama

• Jangkitan bakteria E. coli yang menghasilkan toksin (biasanya daripada makanan yang tercemar atau kurang masak)
• Jangkitan bakteria lain seperti Shigella atau Salmonella
• Kesan sampingan daripada ubat-ubatan tertentu (jarang berlaku)
• Penyakit autoimun atau masalah sistem imun (untuk jenis yang bukan akibat jangkitan)

Faktor risiko

• Umur kanak-kanak, terutamanya bawah 5 tahun
• Umur lanjut (60 tahun ke atas)
• Makan daging yang tidak dimasak sepenuhnya, susu tidak dipasteur, atau makanan yang tercemar
• Berhubung rapat dengan individu yang mengalami jangkitan E. coli
• Sistem imun yang lemah

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda atau anak anda mengalami cirit-birit berdarah, segera dapatkan rawatan perubatan
• Jika jumlah air kencing berkurangan atau tiada langsung, cepat berjumpa doktor
• Jika gejala seperti muntah berterusan, pucat, atau bengkak berlaku

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mengalami cirit-birit yang berlanjutan lebih daripada 3 hari tanpa tanda-tanda membaik
• Jika anda risau tentang sebarang gejala yang luar biasa selepas jangkitan usus

Diagnosis

Doktor akan menyoal tentang gejala, sejarah kesihatan, dan sentuhan dengan makanan atau individu yang mungkin berisiko. Ujian makmal akan dilakukan untuk mengesahkan diagnosis.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk memeriksa kiraan sel darah merah, platelet, dan fungsi buah pinggang
• Ujian air kencing untuk mengesan protein atau darah
• Kultur najis bagi mengesan bakteria E. coli atau bakteria lain
• Ujian pengimejan seperti ultrasound buah pinggang jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda akan dirujuk kepada doktor pakar. Sekiranya disyaki HUS, anda mungkin perlu dimasukkan ke hospital untuk pemantauan rapi. Diagnosis dan rawatan awal dapat membantu mencegah kerosakan buah pinggang yang kekal.

Rawatan

Rawatan utama untuk HUS adalah di hospital, kerana pesakit perlu dipantau rapi. Fokus rawatan ialah mengekalkan cecair badan, mengawal tekanan darah, dan menyokong fungsi buah pinggang sehingga tubuh pulih sendiri.

Penjagaan diri di rumah

• Pastikan minum air yang mencukupi, tetapi ikut nasihat doktor kerana cecair berlebihan boleh membebankan buah pinggang
• Sentiasa mencuci tangan dengan sabun dan air bersih
• Dapatkan rehat yang cukup
• Elakkan ubat-ubatan yang tidak disarankan doktor — jangan ambil sebarang ubat tanpa nasihat doktor

Rawatan perubatan

Di hospital, rawatan mungkin termasuk pemberian cecair melalui vena (IV), pemindahan darah jika anemia teruk, kawalan tekanan darah, dan ubat-ubatan untuk mengurangkan keradangan. Sekiranya buah pinggang gagal bertindak balas, dialisis (membuang bahan kotor daripada darah melalui mesin) mungkin diperlukan. Dalam kes yang teruk, doktor mungkin mencadangkan terapi seperti pertukaran plasma (memproses darah) — semua keputusan rawatan akan dibuat oleh pasukan perubatan berdasarkan keadaan individu.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk HUS. Ia mungkin dipertimbangkan jika terdapat komplikasi seperti pembengkakan pada usus yang teruk, tetapi ini hanya selepas penilaian teliti oleh doktor pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas keluar hospital, anda perlu menjalani pemeriksaan susulan secara berkala untuk memantau fungsi buah pinggang. Kesihatan anda mungkin bertambah baik sepenuhnya, tetapi sesetengah pesakit perlu berjumpa doktor dalam tempoh yang lama untuk memastikan tiada masalah berlanjutan.

Tip gaya hidup

• Amalkan gaya hidup sihat dengan tidur yang cukup
• Patuhi semua janji temu susulan di klinik atau hospital
• Elakkan makanan yang tidak dimasak sepenuhnya untuk mencegah jangkitan
• Berehat dan beri masa kepada tubuh untuk pulih

Diet dan senaman

Pemakanan perlu seimbang dan mudah dihadam, terutamanya semasa fasa pemulihan. Anda mungkin dinasihatkan mengurangkan garam jika tekanan darah tinggi. Aktiviti fizikal ringan seperti berjalan kaki boleh diteruskan apabila doktor berikan kebenaran, tetapi elakkan aktiviti berat sehingga benar-benar sihat.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghidap HUS, terutamanya bagi kanak-kanak, boleh menimbulkan tekanan emosi kepada pesakit dan keluarga. Perasaan cemas, takut, atau sedih adalah normal. Adalah penting untuk bercakap tentang perasaan anda dan mendapatkan sokongan daripada orang tersayang atau profesional kesihatan mental.

Pencegahan

Tidak semua kes boleh dicegah, tetapi risiko jangkitan yang membawa kepada HUS dapat dikurangkan dengan mengamalkan kebersihan makanan yang baik, memasak daging dengan sempurna, dan kerap mencuci tangan.

Vaksin

Tiada vaksin khas untuk mencegah HUS. Vaksinasi am seperti vaksin meningokokal boleh melindungi daripada jenis jangkitan kuman lain, tetapi ia tidak mencegah HUS secara khusus.

Program saringan

Tiada pemeriksaan rutin untuk HUS. Ujian akan dilakukan hanya apabila terdapat gejala atau selepas jangkitan E. coli yang teruk.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kegagalan buah pinggang kekal yang memerlukan dialisis jangka panjang
• Kerosakan pada organ lain seperti otak, jantung, atau pankreas
• Sawan atau masalah neurologi
• Kematian dalam kes yang sangat teruk

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang cepat dan betul, kebanyakan kanak-kanak yang menghidap HUS pulih sepenuhnya tanpa masalah jangka panjang. Sesetengah pesakit mungkin mengalami kerosakan buah pinggang yang berterusan, tetapi dengan pemantauan dan rawatan yang berterusan, mereka dapat menjalani kehidupan yang sihat dan produktif. Sokongan perubatan yang awal memberikan peluang terbaik untuk pemulihan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.