Peluh Berlebihan (Hiperhidrosis)

Gambaran keseluruhan

Hiperhidrosis adalah keadaan di mana badan mengeluarkan lebih banyak peluh daripada yang diperlukan untuk mengekalkan suhu badan. Peluh ini boleh berlaku walaupun anda berehat atau berada di tempat yang sejuk.

Keadaan ini agak biasa dan dianggarkan menjejaskan kira-kira 1 hingga 3 daripada 100 orang di seluruh dunia.

Hiperhidrosis boleh bermula pada zaman kanak-kanak atau remaja dan selalunya berlarutan sehingga dewasa. Ia menjejaskan lelaki dan perempuan, serta semua lapisan masyarakat.

Gejala

Gejala biasa

• Tapak tangan, tapak kaki, atau ketiak sentiasa lembap atau basah.
• Peluh menitis walaupun dalam keadaan sejuk atau tenang.
• Pakaian atau stoking mudah basah dan perlu ditukar beberapa kali sehari.
• Kulit kelihatan pucat, berkedut, atau mudah jengkel.
• Bau badan yang kuat berlaku kerana peluh bercampur dengan bakteria pada kulit.

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak mungkin berasa malu untuk berjabat tangan atau menyentuh objek.
• Pakaian dan stoking basah sehingga perlu menukar pakaian di sekolah.
• Sukar memegang pensel atau alat tulis kerana tangan lembap.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Peluh berlebihan pada warga emas mungkin kurang ketara tetapi tetap mengganggu aktiviti harian.
• Kulit yang sentiasa lembap boleh meningkatkan risiko jangkitan kulit atau kuman.
• Warga emas perlu memastikan mereka minum air yang cukup kerana peluh yang banyak boleh menyebabkan kehilangan cecair.

Punca

Punca utama

• Kelenjar peluh yang terlalu aktif — badan menghantar isyarat saraf yang berlebihan untuk menghasilkan peluh.
• Faktor keturunan — hiperhidrosis sering berlaku dalam keluarga.
• Keadaan kesihatan lain — seperti diabetes, kelenjar tiroid yang terlalu aktif, atau perubahan hormon semasa menopaus.

Faktor risiko

• Ahli keluarga terdekat dengan hiperhidrosis.
• Umur remaja atau dewasa muda, iaitu tempoh paling biasa ia bermula.
• Tekanan perasaan atau kebimbangan yang tinggi.
• Mempunyai penyakit yang berkaitan dengan hormon atau metabolisme.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika peluh berlebihan menyukarkan anda bekerja, belajar, atau bergaul.
• Jika peluh berlebihan berlaku bersama demam yang berpanjangan atau gejala lain yang membimbangkan.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika masalah peluh berlarutan lebih daripada enam bulan dan tidak berkurang.
• Jika anda sudah mencuba langkah penjagaan sendiri tetapi keadaan tidak bertambah baik.

Diagnosis

Doktor akan mengambil sejarah perubatan anda, bertanya tentang corak peluh, dan membuat pemeriksaan fizikal. Doktor juga mungkin menjalankan ujian untuk mengesahkan hiperhidrosis dan menolak punca lain.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian iodin-kanji — larutan iodin dan kanji digunakan untuk mengenal pasti kawasan yang paling banyak berpeluh.
• Ujian kertas penyerap — kertas penyerap diletakkan pada kulit untuk mengukur jumlah peluh.
• Ujian darah — untuk memeriksa paras gula, fungsi tiroid, atau tanda jangkitan jika doktor mengesyaki punca lain.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya mudah dan tidak menyakitkan. Doktor mungkin merujuk anda kepada pakar kulit (dermatologi) jika perlu. Anda digalakkan bertanya apa-apa soalan yang anda ada semasa temujanji.

Rawatan

Rawatan hiperhidrosis bertujuan mengurangkan peluh dan membantu anda berasa selesa. Rawatan akan disyorkan secara berperingkat, daripada cara yang mudah kepada rawatan yang lebih khusus, bergantung kepada keterukan gejala.

Penjagaan diri di rumah

• Mandi sekurang-kurangnya sekali sehari dan keringkan bahagian yang mudah berpeluh dengan teliti.
• Pakai pakaian longgar daripada kapas atau fabrik yang membolehkan kulit bernafas.
• Tukar stoking dan kasut dengan kerap, serta elakkan kasut yang tertutup sepanjang hari.
• Gunakan antiperspirant (bukan sekadar deodoran) mengikut arahan pada bungkusan. Tanya ahli farmasi jika tidak pasti.
• Kurangkan makanan pedas, kafein, dan alkohol yang boleh merangsang peluh.

Rawatan perubatan

Untuk kes yang lebih teruk, doktor mungkin menawarkan rawatan seperti antiperspirant preskripsi yang lebih kuat, ubat yang mengurangkan isyarat saraf ke kelenjar peluh (tanpa menyebut nama), terapi arus elektrik ringan (iontophoresis), atau suntikan yang menyekat saraf yang mengawal peluh. Semua rawatan ini perlu dibincangkan dengan doktor anda, termasuk kebaikan dan keburukannya.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang dilakukan. Ia hanya dipertimbangkan jika semua rawatan lain tidak berkesan dan kualiti hidup terjejas teruk. Pembedahan biasanya melibatkan pembuangan atau pemotongan saraf yang berkaitan dengan peluh, dan mesti diputuskan oleh pakar selepas perbincangan yang teliti.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan hiperhidrosis boleh disesuaikan dengan sedikit perancangan. Bawa pakaian ganti dan sapu tangan, pilih kasut yang bernafas, dan aturkan aktiviti harian supaya anda tidak perlu risau tentang peluh yang berlebihan.

Tip gaya hidup

• Pilih pakaian berwarna gelap atau bercorak yang kurang menunjukkan kesan peluh.
• Gunakan insole yang menyerap lembapan dan tukar stoking dua kali sehari jika perlu.
• Elakkan aktiviti yang menyebabkan tekanan berlebihan pada bahagian yang berpeluh.
• Amalkan teknik relaksasi seperti pernafasan dalam untuk mengawal kebimbangan.

Diet dan senaman

Kekal aktif dan bersenam secara sederhana adalah baik untuk kesihatan. Pastikan anda minum air secukupnya sebelum dan selepas bersenam. Elakkan makanan dan minuman yang merangsang peluh, dan mandi sebaik sahaja bersenam.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hiperhidrosis boleh menyebabkan rasa malu, kebimbangan, dan kemurungan. Jika anda berasa terganggu dari segi emosi, berbincanglah dengan doktor atau kaunselor. Anda juga boleh menghubungi talian sokongan kesihatan mental untuk mendapatkan sokongan segera.

Pencegahan

Hiperhidrosis tidak dapat dicegah kerana ia sering berkaitan dengan faktor genetik atau fungsi badan yang semula jadi. Walau bagaimanapun, anda boleh mengurangkan kesan peluh berlebihan dengan mengelakkan pencetus dan menjaga kebersihan diri.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kulit jengkel, kemerahan, atau jangkitan kuman seperti selulitis.
• Masalah kulit seperti eksema atau ketuat yang lebih mudah berlaku di kawasan lembap.
• Kesan psikologi seperti malu, kebimbangan sosial, dan kemurungan.

Pandangan jangka panjang

Prognosis hiperhidrosis adalah baik. Dengan rawatan yang sesuai, ramai orang dapat mengurangkan peluh dan menjalani kehidupan yang normal dan produktif. Walaupun tiada ubat yang menghilangkan sepenuhnya untuk semua orang, pelbagai pilihan rawatan boleh membantu anda berasa lebih selesa dan yakin.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• International Hyperhidrosis Society ↗

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.