Sindrom Gilbert

Gambaran keseluruhan

Sindrom Gilbert ialah keadaan genetik yang biasa dan tidak berbahaya. Ia menyebabkan tahap bilirubin dalam darah sedikit tinggi. Bilirubin ialah bahan kuning yang dihasilkan apabila sel darah merah dipecahkan. Apabila bilirubin tinggi, kulit dan mata mungkin kelihatan kuning, tetapi ia tidak merosakkan hati.

Ya, ia agak biasa. Kira-kira 3 hingga 10 daripada 100 orang di seluruh dunia mengalaminya, termasuk di Malaysia.

Sindrom Gilbert lebih kerap berlaku pada lelaki berbanding wanita. Ia biasanya dikesan pada zaman remaja atau awal dewasa, selalunya secara tidak sengaja semasa ujian darah.

Gejala

Gejala biasa

• Kekuningan sedikit pada kulit dan mata (jaundis) yang muncul dari semasa ke semasa
• Rasa letih atau lemah
• Sakit perut yang ringan atau rasa tidak selesa
• Sukar memberi tumpuan

Punca

Punca utama

• Sindrom Gilbert disebabkan oleh perubahan gen yang dipanggil UGT1A1, yang diwarisi daripada ibu bapa.
• Perubahan gen ini menyebabkan enzim dalam hati yang memproses bilirubin tidak berfungsi sepenuhnya, menyebabkan bilirubin terkumpul dalam darah.

Faktor risiko

• Mempunyai ahli keluarga terdekat dengan Sindrom Gilbert
• Lelaki lebih cenderung mengalami gejala daripada wanita

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika jaundis semakin teruk atau bertukar menjadi kuning yang sangat jelas
• Jika anda mengalami sakit perut yang berterusan
• Jika anda demam atau muntah

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda melihat kekuningan pada kulit atau mata yang muncul berulang kali
• Jika anda berasa letih tanpa sebab yang jelas
• Jika anda ingin menjalani ujian darah untuk memastikan hati anda sihat

Diagnosis

Doktor akan menyoal sejarah perubatan anda, memeriksa gejala, dan mengambil sampel darah. Diagnosis biasanya dibuat selepas menolak penyakit hati yang lain.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk mengukur tahap bilirubin
• Ujian fungsi hati untuk memastikan enzim hati berada dalam julat normal
• Ujian genetik untuk mengesan perubahan gen UGT1A1, jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin perlu berpuasa sebelum ujian darah kerana puasa boleh meningkatkan tahap bilirubin. Doktor akan menerangkan hasil ujian kepada anda dan memastikan anda tidak mempunyai masalah hati yang lain. Tiada rawatan lanjut biasanya diperlukan.

Rawatan

Sindrom Gilbert tidak memerlukan rawatan perubatan khusus. Fokus utama adalah mengenal pasti dan mengelakkan faktor pencetus seperti berpuasa berpanjangan, dehidrasi, atau keletihan.

Penjagaan diri di rumah

• Minum air secukupnya setiap hari
• Makan secara teratur dan elakkan melangkau waktu makan
• Pastikan anda mendapat tidur yang cukup
• Kurangkan alkohol dan elakkan merokok
• Uruskan tekanan dengan baik

Rawatan perubatan

Tiada ubat khusus untuk merawat Sindrom Gilbert. Sekiranya anda mempunyai jangkitan atau keadaan lain yang memburukkan lagi gejala, doktor akan merawat keadaan tersebut. Sentiasa beritahu doktor tentang Sindrom Gilbert sebelum anda mengambil sebarang ubat baharu.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan tidak diperlukan untuk Sindrom Gilbert.

Hidup dengan keadaan ini

Anda boleh menjalani kehidupan normal dan aktif. Sindrom Gilbert tidak menjejaskan jangka hayat. Anda hanya perlu lebih berhati-hati tentang tabiat harian seperti tidur, pemakanan, dan tekanan.

Tip gaya hidup

• Kekalkan jadual tidur yang tetap
• Bersenam secara sederhana seperti berjalan kaki atau berbasikal
• Elakkan minum alkohol secara berlebihan
• Amalkan teknik relaksasi seperti pernafasan dalam

Diet dan senaman

Tiada diet khas untuk Sindrom Gilbert, tetapi makan secara teratur dengan makanan seimbang membantu menstabilkan tahap bilirubin. Bersenam secara sederhana juga baik untuk kesihatan keseluruhan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Walaupun Sindrom Gilbert tidak berbahaya, sesetengah orang mungkin berasa risau atau rendah diri akibat jaundis yang kelihatan. Jika anda berasa sedih, cemas, atau terbeban, berbincang dengan doktor, kaunselor, atau ahli keluarga yang dipercayai. Jika anda mengalami fikiran untuk mencederakan diri, hubungi talian krisis tempatan atau pergi ke jabatan kecemasan dengan segera.

Pencegahan

Tidak, Sindrom Gilbert tidak boleh dicegah kerana ia adalah keadaan genetik yang diwarisi. Anda tidak boleh mengubah faktor genetik ini, tetapi anda boleh mengelakkan perkara yang mencetuskan gejala.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk Sindrom Gilbert, tetapi pastikan imunisasi asas anda lengkap, termasuk vaksin hepatitis, untuk melindungi hati.

Program saringan

Tiada pemeriksaan khusus untuk Sindrom Gilbert. Ia biasanya ditemui secara kebetulan semasa ujian darah untuk tujuan lain.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Tiada komplikasi serius yang diketahui berlaku akibat Sindrom Gilbert.
• Jaundis yang berulang mungkin menyebabkan kebimbangan, tetapi ia tidak merosakkan hati.
• Dalam kes yang sangat jarang, ubat tertentu mungkin menyebabkan kesan sampingan yang lebih ketara kerana pemprosesan bilirubin yang kurang efisien, jadi anda perlu sentiasa memaklumkan doktor.

Pandangan jangka panjang

Prognosis untuk Sindrom Gilbert sangat baik. Keadaan ini tidak mengurangkan jangka hayat dan tidak menyebabkan kegagalan hati. Dengan penjagaan sendiri yang baik dan susulan dengan doktor, anda boleh menjalani kehidupan yang sihat dan produktif.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.