Resdung (Sinusitis)

Gambaran keseluruhan

Resdung atau sinusitis ialah keradangan pada lapisan sinus — rongga kecil di dalam tulang muka, di sekitar hidung, dahi dan mata. Apabila sinus membengkak, lendir boleh terkumpul dan menyebabkan rasa tekanan, sakit dan hidung tersumbat.

Sangat lazim. Resdung adalah salah satu sebab yang paling kerap orang berjumpa doktor.

Ia boleh berlaku pada semua umur, tetapi lebih kerap pada orang dewasa dengan alahan, asma, atau yang kerap terdedah kepada asap rokok.

Gejala

Gejala biasa

• Hidung tersumbat atau berair
• Sakit atau tekanan pada muka, terutama di sekeliling dahi, pipi, atau belakang mata
• Lendir pekat berwarna kekuningan atau kehijauan
• Hilang deria bau
• Batuk atau sakit tekak
• Demam
• Sakit kepala
• Nafas berbau

Gejala pada kanak-kanak

• Hidung berair yang berlarutan
• Batuk yang bertambah teruk pada waktu malam
• Sakit di sekitar muka
• Kerengsaan atau mudah meragam
• Demam

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Mungkin hanya mengalami kekeliruan atau perubahan status mental
• Sakit kepala ringan
• Hidung tersumbat tanpa lendir yang ketara
• Keletihan

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus seperti selsema
• Jangkitan kuman (bakteria) yang berlaku selepas selsema
• Alahan seperti debunga atau hama habuk
• Saluran sinus yang sempit atau bengkak
• Polip hidung (pertumbuhan tisu dalam hidung)
• Jangkitan pada gigi

Faktor risiko

• Sejarah alahan atau asma
• Merokok atau terdedah kepada asap rokok
• Sistem imun yang lemah
• Kecacatan struktur seperti septum yang condong
• Menghidap penyakit seperti diabetes atau cystic fibrosis
• Jangkitan saluran pernafasan berulang

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Rasa sakit yang semakin teruk di muka atau kepala
• Bengkak di sekitar mata atau dahi
• Demam tinggi yang tidak reda
• Gejala tidak membaik selepas 10 hari, malah bertambah teruk

Buat temujanji rutin jika:

• Gejala berlarutan lebih daripada 10 hari
• Resdung berulang lebih daripada 3 kali dalam setahun
• Keluar lendir berdarah
• Sakit kepala yang teruk dan berbeza daripada biasa

Diagnosis

Doktor akan mengambil sejarah perubatan, bertanya tentang gejala dan menjalankan pemeriksaan fizikal pada hidung dan muka.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan hidung dengan endoskop (tiub kecil berkamera)
• Ujian alahan untuk mengenal pasti punca
• X-ray atau CT scan jika disyaki komplikasi atau punca lain
• Ujian darah jika jangkitan teruk disyaki

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya tidak menyakitkan. Doktor mungkin meminta anda mencondongkan kepala untuk melihat bahagian dalam hidung. Beritahu doktor tentang semua gejala anda, termasuk yang sudah berlarutan lama.

Rawatan

Tujuan rawatan adalah melegakan gejala, mengurangkan keradangan dan merawat punca jangkitan. Banyak kes resdung akut boleh diurus di rumah.

Penjagaan diri di rumah

• Minum air kosong secukupnya untuk mencairkan lendir.
• Rehat yang cukup.
• Gunakan wap air atau pelembap udara di dalam bilik.
• Letakkan kompres panas lembap pada muka untuk mengurangkan tekanan.
• Bersihkan hidung dengan semburan air garam (saline) — boleh dibeli di farmasi.
• Tinggikan kepala semasa tidur dengan bantal tambahan.

Rawatan perubatan

Doktor mungkin mencadangkan ubat tahan sakit, ubat untuk mengurangkan bengkak di hidung, atau semburan steroid hidung untuk mengurangkan keradangan. Antibiotik hanya diberikan jika disyaki jangkitan kuman. Sentiasa patuh arahan doktor dan jangan ubah dos sendiri.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan, tetapi boleh dipertimbangkan jika resdung kronik tidak membaik dengan rawatan, atau jika terdapat polip hidung atau kelainan struktur yang menyebabkan penyumbatan.

Hidup dengan keadaan ini

Bagi resdung kronik, kunci utama ialah pengurusan jangka panjang. Kenal pasti pencetus, ikuti pelan rawatan, dan pastikan ubat-ubatan digunakan dengan betul.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok.
• Kurangkan pendedahan kepada alergen seperti habuk, hama dan bulu haiwan.
• Gunakan pelembap udara di dalam rumah.
• Basuh tangan kerap untuk mencegah jangkitan.
• Amalkan tidur yang cukup dan kurangkan stres.

Diet dan senaman

Makan makanan berkhasiat, terutamanya buah-buahan dan sayur-sayuran, untuk menyokong sistem imun. Senaman ringan seperti berjalan boleh membantu peredaran dan pernafasan, tetapi berehat sekiranya demam atau letih.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidup dengan gejala yang berulang boleh menjejaskan emosi dan tumpuan. Ia adalah perkara biasa untuk berasa frustrasi. Beri masa untuk diri sendiri dan bincang perasaan anda dengan orang yang dipercayai atau doktor.

Pencegahan

Anda boleh mengurangkan risiko dengan mengekalkan kebersihan tangan, mengelakkan menyentuh muka, menguruskan alahan, dan menjauhi asap rokok.

Vaksin

Pastikan imunisasi rutin anda lengkap, termasuk vaksin selesema dan vaksin pneumokokal, kerana jangkitan pernafasan boleh mencetuskan resdung. Tanya doktor tentang vaksinasi yang sesuai untuk anda.

Program saringan

Tiada ujian saringan khas untuk resdung. Doktor akan menilai gejala semasa pemeriksaan jika perlu.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan boleh merebak ke tisu di sekeliling mata atau otak.
• Pembentukan abses (kumpulan nanah) dalam sinus.
• Polip hidung boleh menjadi lebih besar.
• Serangan asma mungkin menjadi lebih kerap.
• Kehilangan deria bau secara kekal dalam kes jarang berlaku.

Pandangan jangka panjang

Walaupun resdung boleh menyebabkan ketidakselesaan, kebanyakan orang pulih sepenuhnya dengan rawatan yang tepat. Dengan pengurusan yang baik, gejala resdung kronik dapat dikawal dan anda masih boleh menjalani kehidupan yang aktif dan bermakna.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.