Hidung Patah (Patah Hidung)

Gambaran keseluruhan

Patah hidung bermaksud tulang atau tulang rawan pada hidung anda retak atau patah. Ia biasanya berlaku akibat kecederaan seperti jatuh, kemalangan, atau terkena hentakan pada muka.

Ya, ini adalah kecederaan yang agak biasa, terutamanya di kalangan orang yang aktif dalam sukan atau bekerja dalam persekitaran berisiko tinggi.

Ia boleh berlaku kepada sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap dialami oleh kanak-kanak lelaki, remaja, dan lelaki dewasa muda yang terlibat dalam sukan lasak atau aktiviti fizikal.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit atau kelembutan pada hidung
• Bengkak dan lebam di sekitar hidung dan mata
• Pendarahan dari hidung
• Sukar bernafas melalui hidung
• Hidung kelihatan bengkok atau tidak simetri
• Rasa seperti ada 'keriuhan' atau patah ketika cedera

Gejala pada kanak-kanak

• Bengkak pada muka boleh menjadi cepat dan teruk
• Kanak-kanak mungkin menangis atau merengek kerana sukar menerangkan rasa sakit
• Lebam di bawah mata (mata panda) mungkin muncul
• Pendarahan hidung mungkin lebih banyak berbanding orang dewasa

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kulit yang lebih nipis menjadikan lebam lebih ketara
• Risiko pendarahan dalaman lebih tinggi jika mengambil ubat pencair darah
• Pening atau pitam perlu diberi perhatian kerana mungkin berkaitan tekanan darah atau kecederaan lain

Punca

Punca utama

• Terjatuh dengan muka mengenai lantai atau objek keras
• Kemalangan semasa bersukan seperti bola sepak, bola keranjang, atau seni mempertahankan diri
• Pergaduhan atau terkena tumbukan
• Kemalangan kenderaan bermotor

Faktor risiko

• Sukan sentuhan tanpa peralatan pelindung yang sesuai
• Aktiviti berisiko seperti berbasikal atau menunggang motosikal tanpa topi keledar
• Keadaan yang menyebabkan keseimbangan terganggu, seperti usia lanjut atau gangguan saraf
• Mengambil ubat pencair darah yang meningkatkan risiko pendarahan

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami pendarahan hidung yang berterusan
• Jika hidung kelihatan sangat bengkok atau anda sukar bernafas
• Jika anda menerima hentakan kuat ke kepala atau muka dan berasa pening, muntah, atau lemah

Buat temujanji rutin jika:

• Jika bengkak tidak berkurangan selepas 3 hingga 5 hari
• Jika anda mendapati hidung berubah bentuk walaupun bengkak telah surut
• Jika anda mengalami masalah tidur atau berdengkur yang berterusan akibat pernafasan tersumbat

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang kejadian, memeriksa hidung anda dari luar dan dalam, dan mungkin menekan perlahan untuk menilai struktur tulang dan tulang rawan. Jika perlu, doktor akan merujuk anda kepada pakar telinga, hidung, dan tekak (ENT).

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray hidung atau tulang muka
• CT scan untuk kecederaan yang lebih serius atau patah kompleks
• Rhinoscopy iaitu pemeriksaan dalaman hidung dengan kamera kecil

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya tidak menyakitkan, tetapi mungkin ada rasa tidak selesa. Doktor akan memberitahu anda hasil pemeriksaan dan menjelaskan pilihan rawatan dengan jelas.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada keparahan patah. Matlamat utama adalah menghentikan pendarahan, mengurangkan bengkak, membetulkan bentuk hidung, dan memastikan pernafasan anda normal.

Penjagaan diri di rumah

• Letakkan pek ais yang dibalut kain pada hidung selama 15 hingga 20 minit setiap jam untuk mengurangkan bengkak
• Rehatkan badan dan elakkan aktiviti fizikal yang lasak
• Tidur dengan kepala ditinggikan menggunakan bantal tambahan
• Jangan menghembus hidung dengan kuat atau menekan hidung
• Elakkan makanan atau minuman yang terlalu panas kerana ia boleh mencairkan darah
• Jangan mengambil ubat pencair darah tanpa nasihat doktor

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat tahan sakit yang sesuai dan antibiotik jika terdapat tanda jangkitan. Untuk patah yang serius, prosedur untuk menyusun semula tulang hidung boleh dilakukan dalam masa 1 hingga 2 minggu selepas bengkak surut. Prosedur ini biasanya dilakukan dengan anestesia tempatan atau umum.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan mungkin diperlukan jika patah sangat teruk, hidung tidak sembuh dalam kedudukan normal, atau terdapat masalah pernafasan yang berterusan. Doktor akan membincangkan jenis pembedahan yang paling sesuai untuk keadaan anda.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa pemulihan, elakkan apa-apa yang boleh menekan hidung seperti memakai cermin mata berat, menyertai sukan, atau mengangkat barang berat. Pastikan kawasan luka sentiasa bersih dan kering.

Tip gaya hidup

• Elakkan merokok atau vape kerana ia melambatkan penyembuhan
• Hadkan minuman alkohol kerana ia boleh meningkatkan pendarahan
• Gunakan pelindung muka apabila bersukan jika disarankan oleh doktor
• Pilih cermin mata yang ringan atau tanpa bingkai untuk mengurangkan tekanan pada hidung
• Bersabarlah kerana bengkak boleh mengambil masa beberapa minggu untuk hilang

Diet dan senaman

Makan makanan yang seimbang dengan protein, vitamin C, dan zink untuk membantu pemulihan. Anda boleh melakukan aktiviti ringan seperti berjalan, tetapi elakkan senaman yang boleh menyebabkan hentakan pada muka. Berunding dengan doktor sebelum kembali bersukan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Perubahan bentuk hidung atau kesakitan yang berlarutan boleh menyebabkan rasa sedih, malu, atau bimbang tentang penampilan. Ini adalah perkara biasa. Jangan malu untuk berbual dengan ahli keluarga, rakan, atau kaunselor.

Pencegahan

Patah hidung tidak sepenuhnya boleh dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan memakai peralatan pelindung yang sesuai dan berhati-hati semasa aktiviti berisiko.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan pada tulang atau tulang rawan hidung
• Kecacatan kekal pada bentuk hidung
• Masalah pernafasan yang berterusan
• Hematoma septum iaitu pengumpulan darah di dalam septum yang boleh merosakkan tisu jika tidak dirawat
• Pembentukan bekuan darah di hidung yang menyukarkan pernafasan

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang sesuai, kebanyakan orang yang mengalami patah hidung akan pulih sepenuhnya dalam beberapa minggu. Bengkak dan lebam biasanya hilang dalam 1 hingga 2 minggu, dan hidung akan kembali kuat dalam masa 3 hingga 4 minggu. Walaupun bentuk hidung mungkin sedikit berubah, fungsi pernafasan dan penampilan biasanya dapat diperbaiki dengan baik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.