Alahan Nikel (Dermatitis Sentuhan Alahan)

Gambaran keseluruhan

Alahan nikel berlaku apabila kulit anda bersentuhan dengan nikel, sejenis logam yang biasa digunakan dalam barang perhiasan, butang seluar, jam tangan, dan banyak barangan harian lain. Ia menyebabkan ruam kulit yang gatal dan merah di kawasan yang terkena. Keadaan ini dipanggil dermatitis kontak alahan, bermakna sistem imun anda bertindak balas terhadap bahan yang dianggap berbahaya walaupun ia tidak sepatutnya.

Ya, alahan nikel adalah salah satu punca dermatitis kontak alahan yang paling lazim. Dianggarkan kira-kira 10 hingga 20 orang bagi setiap 100 orang mempunyai kepekaan terhadap nikel.

Alahan nikel boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi ia lebih kerap berlaku pada wanita dan gadis remaja kerana penggunaan barang kemas dan tindikan. Pekerja yang kerap mengendalikan syiling, kunci, gunting, atau jentera yang bersalut nikel juga berisiko lebih tinggi.

Gejala

Gejala biasa

• Ruam merah dan gatal di kawasan yang bersentuhan dengan nikel
• Kulit kering, bersisik, atau merekah
• Bengkak kecil dan lepuh yang mungkin mengeluarkan cecair jernih
• Sensasi terbakar atau panas pada kulit
• Ruam biasanya muncul 12 hingga 48 jam selepas terkena nikel dan boleh bertahan sehingga beberapa minggu

Gejala pada kanak-kanak

• Ruam sering muncul di kawasan butang seluar, jam tangan, atau tindik telinga
• Kanak-kanak mungkin asyik menggaru sehingga kulit luka
• Anak mungkin mengadu kulit sangat gatal dan tidak selesa, terutamanya semasa tidur

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gejala mungkin kurang ketara kerana kulit orang dewasa yang lebih tua lebih nipis dan kering
• Ruam boleh menjadi kronik dan berulang jika sentuhan dengan nikel berlaku secara berterusan
• Jangkitan kulit sekunder lebih mudah berlaku kerana keupayaan kulit untuk sembuh berkurangan dengan usia

Punca

Punca utama

• Sentuhan kulit langsung dengan barang yang mengandungi nikel, seperti barang kemas, butang logam, zip, tali jam, cermin mata, syiling, dan alat solek
• Peluh membuat nikel terlepas daripada permukaan logam dan meresap ke dalam kulit, menjadikan ruam lebih mudah berlaku
• Tindikan atau perhiasan badan yang mengandungi nikel boleh mencetuskan alahan pada kulit sekeliling
• Beberapa jenis makanan tinggi nikel seperti coklat, kacang soya, dan kekacang boleh memburukkan gejala pada sesetengah orang, walaupun ini kurang biasa

Faktor risiko

• Mempunyai sejarah ekzema atau alahan kulit lain
• Kerap memakai barang kemas atau tindikan yang mengandungi nikel
• Bekerja dalam bidang yang melibatkan sentuhan kerap dengan logam, seperti pekerja pembinaan, pendandan rambut, atau pekerja kedai
• Mempunyai ahli keluarga dengan alahan nikel

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Ruam yang sangat teruk, meluas, atau melecur
• Terdapat tanda jangkitan seperti nanah, bengkak yang bertambah, atau demam
• Anda mengalami kesukaran bernafas atau bengkak di muka dan tekak

Buat temujanji rutin jika:

• Ruam gatal yang berlarutan lebih daripada satu minggu walaupun anda telah mengelakkan sentuhan dengan nikel
• Anda bimbang bahawa gejala anda mungkin disebabkan oleh alahan nikel dan ingin pengesahan diagnosis
• Ruam mengganggu kerja, tidur, atau aktiviti harian anda
• Anda ingin menjalani ujian tampalan di klinik atau hospital

Diagnosis

Doktor akan menanyakan sejarah kesihatan anda, melihat ruam, dan bertanya tentang barang yang sering anda gunakan. Untuk mengesahkan alahan nikel, doktor mungkin menjalankan ujian tampalan (patch test). Ujian ini melibatkan meletakkan sedikit alergen pada kulit anda — biasanya di belakang — dan menutupnya selama 48 jam untuk melihat sama ada kulit bertindak balas.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian tampalan (patch test) untuk nikel dan alergen lain
• Pemeriksaan fizikal ruam dan corak penyebarannya
• Soalan tentang pekerjaan, hobi, dan penggunaan barang perhiasan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa ujian tampalan, anda perlu menjaga kawasan kulit tersebut supaya kekal kering dan tidak menggaru. Selepas 48 jam, doktor akan menilai tindak balas kulit dan membaca keputusan semula selepas beberapa hari untuk melihat reaksi yang lambat. Anda akan mendapat nasihat khusus tentang cara mengelakkan nikel selepas diagnosis disahkan.

Rawatan

Rawatan utama untuk alahan nikel ialah mengelakkan sentuhan dengan nikel. Jika ruam sudah muncul, rawatan akan tertumpu pada mengurangkan kegatalan, keradangan, dan ketidakselesaan. Doktor anda akan memberikan nasihat yang sesuai berdasarkan keterukan keadaan anda.

Penjagaan diri di rumah

• Genggam barang kemas atau aksesori yang mungkin mengandungi nikel, terutamanya semasa ruam aktif
• Basuh kawasan kulit yang terkena dengan sabun lembut dan air kemudian keringkan dengan lembut
• Sapu pelembap yang tidak mengandungi wangian untuk mengurangkan kekeringan dan gatal
• Letakkan kain sejuk atau kompres sejuk pada ruam untuk melegakan gatal
• Pakai sarung tangan kapas jika anda perlu mengendalikan objek logam di tempat kerja

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan krim sapuan anti-radang, seperti krim kortikosteroid (ubat yang mengurangkan keradangan), untuk digunakan pada ruam dalam tempoh yang singkat. Untuk kes yang lebih teruk, doktor mungkin memberi ubat oral (ubat telan) untuk mengawal kegatalan atau keradangan. Semua ubat ini hendaklah digunakan mengikut nasihat doktor, dan anda tidak boleh membeli atau menggunakan sebarang ubat tanpa pengawasan profesional kesihatan.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan alahan nikel bermakna anda perlu berhati-hati dengan barang yang anda beli dan gunakan. Pilih barang kemas yang dilabel 'bebas nikel', 'hypoallergenic', atau diperbuat daripada keluli tahan karat, emas atau perak tulen, atau titanium. Gantikan butang logam pada seluar atau jaket dengan plastik atau tutup dengan lapisan kain. Gunakan alat bantu seperti penutup nipis atau cat kuku jernih pada permukaan logam yang perlu anda sentuh, tetapi pastikan ia tidak merengsakan kulit.

Tip gaya hidup

• Pakai barang kemas hanya bila perlu dan tanggalkan sebelum tidur atau bersenam
• Basuh peluh secepat mungkin selepas bersenam kerana peluh meningkatkan tindak balas nikel
• Semak label produk solek dan alat dengar untuk kandungan nikel
• Gunakan kutleri plastik atau kayu jika anda mendapati ruam bertambah dengan alat makan logam

Diet dan senaman

Bagi kebanyakan orang, nikel dalam makanan tidak menjadi masalah. Walau bagaimanapun, jika anda masih mengalami gejala walaupun mengelakkan sentuhan, doktor mungkin menasihatkan anda mencuba diet rendah nikel, iaitu mengurangkan makanan seperti coklat, kacang soya, kekacang, oat, dan bijirin penuh. Jangan ubah diet anda secara drastik tanpa berbincang dengan doktor atau pakar diet. Bersenam adalah selamat; cuma mandi dan tukar pakaian selepas bersenam untuk mengelakkan peluh bertakung.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Ruam yang gatal dan tidak selesa boleh menjejaskan mood, tidur, dan keyakinan diri. Adalah normal untuk berasa kecewa atau malu dengan keadaan kulit anda. Jika perasaan sedih atau risau berlarutan, berbincanglah dengan doktor anda. Anda juga boleh mendapatkan sokongan emosi daripada kaunselor atau talian bantuan kesihatan mental. Ingat, anda tidak bersendirian.

Pencegahan

Alahan nikel itu sendiri tidak dapat dicegah sepenuhnya kerana ia berkaitan dengan sistem imun anda. Walau bagaimanapun, anda boleh mencegah ruam daripada berlaku dengan mengelakkan sentuhan langsung dengan nikel. Pilih barang kemas yang bebas nikel, tutup butang logam, dan gunakan alat pelindung jika perlu. Jika anda pernah diberitahu anda berisiko alahan nikel (misalnya, jika anda mula menunjukkan gejala), elakkan tindikan baru kerana ia boleh mencetuskan alahan pada permukaan kulit yang sebelum ini tidak sensitif.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan kulit bakteria akibat kerap menggaru
• Kulit menjadi semakin tebal, kering, dan merekah (likenifikasi)
• Ruam kronik yang berterusan dan menjejaskan kualiti hidup
• Kesukaran tidur dan gangguan emosi akibat gatal yang berpanjangan

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan orang dengan alahan nikel boleh menjalani kehidupan yang selesa dan aktif dengan mengetahui sumber nikel dan mengelakkannya. Gejala biasanya pulih sepenuhnya dalam masa beberapa minggu jika tiada sentuhan berulang. Dengan langkah pencegahan yang betul dan rawatan daripada doktor, anda boleh mengawal keadaan ini dengan baik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.