Brucellosis (Demam Berombak)

Gambaran keseluruhan

Brucellosis ialah jangkitan bakteria yang boleh merebak daripada haiwan kepada manusia. Ia juga dikenali sebagai demam berombak kerana suhu badan boleh naik turun seperti ombak.

Brucellosis adalah jarang berlaku di Malaysia, tetapi masih terdapat kes terutama di kalangan pekerja ladang dan orang yang kerap bersentuhan dengan haiwan ternakan.

Ia lebih kerap menyerang penternak, doktor haiwan, pekerja rumah sembelih, dan orang yang memakan susu atau produk tenusu mentah.

Gejala

Gejala biasa

• Demam yang naik turun, terutamanya pada waktu petang
• Berpeluh banyak, terutamanya pada waktu malam
• Rasa letih dan lemah
• Sakit kepala
• Sakit sendi dan otot

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak mungkin hanya berasa letih dan tidak aktif
• Demam yang berulang
• Sakit perut
• Ada kalanya tiada gejala yang jelas

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Demam yang lebih berpanjangan
• Sakit sendi yang lebih teruk, terutama pada pinggul dan lutut
• Rasa lemah dan sukar melakukan aktiviti harian
• Kekeliruan ringan atau sukar fokus

Punca

Punca utama

• Bakteria Brucella yang terdapat dalam haiwan seperti lembu, kambing, biri-biri, dan khinzir
• Sentuhan terus dengan darah, uri, atau cecair haiwan yang dijangkiti
• Minum susu atau produk tenusu yang tidak dipasteurkan
• Menghidu debu di kawasan kandang yang mengandungi bakteria

Faktor risiko

• Bekerja dengan haiwan atau hasil haiwan
• Memakan produk tenusu mentah
• Melancong ke kawasan di mana brucellosis lebih kerap berlaku
• Memiliki sistem imun yang lemah

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika demam melebihi 39°C dan tidak reda
• Jika mengalami sakit sendi atau otot yang teruk
• Jika mengalami gejala keliru atau masalah saraf

Buat temujanji rutin jika:

• Jika berasa tidak sihat, demam, atau penat selama lebih daripada seminggu tanpa sebab yang jelas
• Jika pernah bersentuhan dengan haiwan atau meminum susu mentah, dan kini berasa gejala

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah perjalanan, dan pendedahan kepada haiwan. Kemudian doktor akan melakukan ujian darah.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk mengesan antibodi atau bakteria
• Ujian kultur darah
• Satu siri ujian darah untuk mengesahkan jangkitan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor mungkin meminta ujian darah berulang kerana bakteria lambat tumbuh. Anda mungkin perlu menunggu beberapa hari untuk keputusan.

Rawatan

Rawatan utama brucellosis ialah antibiotik yang perlu diambil dalam tempoh yang lama, biasanya beberapa minggu hingga bulan. Sangat penting untuk menghabiskan semua ubat mengikut nasihat doktor.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang cukup
• Minum banyak air untuk mengelakkan dehidrasi
• Ambil ubat mengikut jadual yang diberikan doktor
• Elakkan minum alkohol ketika mengambil rawatan supaya hati tidak terjejas

Rawatan perubatan

Doktor akan memberi gabungan antibiotik, contohnya ubat yang membunuh bakteria di dalam dan di luar sel. Rawatan biasanya berlangsung selama 6 minggu atau lebih. Ubat perlu diambil dengan ketat mengikut preskripsi. Jika jangkitan menjadi kronik, rawatan mungkin lebih lama. Jangan ubah atau hentikan ubat sendiri tanpa berbincang dengan doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Ia mungkin dipertimbangkan jika terdapat komplikasi seperti jangkitan pada injap jantung atau abses yang tidak boleh dirawat dengan antibiotik.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa menjalani rawatan, anda perlu rehat dan elakkan kerja berat. Ikuti nasihat doktor dan jangan makan susu mentah atau produk tenusu tanpa dipasteurkan.

Tip gaya hidup

• Pastikan kebersihan diri dan persekitaran
• Elakkan menyentuh haiwan yang sakit atau produk mentah tanpa sarung tangan
• Beri tahu doktor jika anda bekerja dengan haiwan supaya mereka boleh memberi nasihat

Diet dan senaman

Makan makanan berkhasiat untuk menguatkan sistem imun. Senaman ringan seperti berjalan boleh dilakukan setelah anda berasa lebih sihat, tetapi elakkan aktiviti berat semasa demam.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sakit yang berpanjangan boleh membuat anda berasa sedih atau bimbang. Ini adalah perkara biasa. Bercakap dengan keluarga, rakan, atau doktor tentang perasaan anda. Jika anda berasa amat tertekan, dapatkan bantuan daripada profesional kesihatan mental.

Pencegahan

Ya, brucellosis boleh dicegah dengan mengelakkan pendedahan kepada bakteria.

Vaksin

Tiada vaksin untuk manusia di Malaysia. Vaksin boleh diberikan kepada haiwan ternakan untuk mengurangkan jangkitan, tetapi ini hanya dijalankan oleh doktor haiwan.

Program saringan

Bagi pekerja yang berisiko tinggi, seperti penternak atau pekerja rumah sembelih, pemeriksaan kesihatan berkala disyorkan. Ini termasuk ujian darah untuk mengesan pendedahan kepada bakteria.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Demam berulang yang berpanjangan
• Sakit dan bengkak pada sendi (artritis)
• Jangkitan pada lapisan jantung atau injap jantung
• Jangkitan pada sistem saraf seperti otak atau saraf tunjang
• Hati atau limpa membengkak

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan antibiotik yang lengkap, kebanyakan pesakit pulih sepenuhnya. Walau bagaimanapun, simptom boleh bertahan lama jika rawatan lewat. Ikut rawatan dengan tekun dan berjumpa doktor untuk pemantauan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.