Displasia Fibrous Tulang

Gambaran keseluruhan

Displasia fibrous adalah satu keadaan tulang yang tidak berkanser (bukan kanser) di mana sebahagian tulang digantikan oleh tisu berserabut (seperti tisu parut). Keadaan ini menyebabkan tulang menjadi lemah, mudah patah, dan mungkin bengkak atau berubah bentuk.

Displasia fibrous adalah keadaan yang jarang berlaku, tetapi ia adalah salah satu keadaan tulang yang paling biasa dalam kumpulan penyakit tulang fibro-osseous.

Ia boleh menjejaskan kanak-kanak dan orang dewasa, tetapi sering dikesan pada umur 5 hingga 15 tahun. Lelaki dan perempuan terjejas secara sama rata.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit tulang yang ringan hingga sederhana
• Bengkak atau benjol pada tulang yang terjejas
• Tulang mudah patah walaupun selepas kecederaan ringan
• Perbezaan panjang kaki jika tulang kaki terlibat
• Bentuk tulang yang tidak normal, seperti bengkok

Gejala pada kanak-kanak

• Tempang (limping) tanpa sebab yang jelas
• Sakit pada tulang yang terjejas semasa aktiviti
• Kehilangan pendengaran atau masalah penglihatan jika tulang tengkorak terlibat (jarang)

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Selalunya tiada gejala, atau gejala yang sama dengan orang dewasa lain
• Sakit tulang yang berlanjutan mungkin dikelirukan dengan sakit sendi (osteoarthritis)
• Patah tulang yang berlaku selepas jatuh kecil, terutamanya pada tulang yang terjejas

Punca

Punca utama

• Perubahan (mutasi) pada gen yang mengawal pembentukan tulang (gen GNAS1) yang berlaku secara rawak selepas sperma menyuburkan telur, bukan diwarisi daripada ibu bapa
• Mutasi ini menyebabkan sel-sel pembentuk tulang menghasilkan tulang yang tidak normal dan digantikan dengan tisu berserabut

Faktor risiko

• Tiada faktor risiko yang diketahui; keadaan ini berlaku secara rawak
• Individu dengan displasia fibrous yang melibatkan banyak tulang mungkin mempunyai risiko lebih tinggi untuk patah tulang

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Dapatkan rawatan dengan segera jika anda mengalami sakit tulang yang tiba-tiba dan teruk, bengkak yang ketara, atau tidak boleh menggerakkan anggota badan
• Jika anda telah mengetahui anda mempunyai displasia fibrous dan mengalami kesakitan baru yang teruk, berjumpa doktor dengan segera
• Jika anda mengalami kesukaran bernafas atau sakit dada yang berkaitan dengan tulang rusuk, hubungi perkhidmatan kecemasan dengan segera

Buat temujanji rutin jika:

• Berjumpa doktor jika anda mengalami sakit tulang yang berterusan, bengkak, atau kecacatan yang tidak diketahui puncanya
• Jika anda ada sejarah displasia fibrous dan gejala bertambah teruk, perlu pemantauan berkala oleh doktor

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala dan sejarah perubatan, kemudian menjalankan pemeriksaan fizikal. Jika disyaki displasia fibrous, doktor akan mencadangkan ujian pengimejan untuk melihat keadaan tulang.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray tulang untuk melihat perubahan ciri pada tulang
• Imbasan CT atau MRI untuk melihat butiran lanjut, terutamanya jika tulang tengkorak atau tulang belakang terlibat
• Imbasan tulang (bone scan) untuk menentukan sama ada lebih daripada satu tulang terjejas
• Biopsi tulang (mengambil sedikit sampel tisu) jika diagnosis tidak pasti

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis mungkin memerlukan beberapa temu janji. Ujian ini biasanya tidak menyakitkan, kecuali biopsi yang dilakukan dengan bius tempatan. Doktor akan menerangkan setiap langkah dengan jelas.

Rawatan

Tiada rawatan yang boleh memulihkan displasia fibrous sepenuhnya, tetapi rawatan boleh membantu mengurangkan gejala, menguatkan tulang, dan mengelakkan patah tulang. Pelan rawatan adalah individu dan bergantung pada keparahan serta lokasi tulang yang terjejas.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang cukup jika mengalami sakit tulang
• Gunakan alat bantuan seperti tongkat atau pendakap jika disyorkan oleh doktor
• Elakkan aktiviti berimpak tinggi yang boleh meningkatkan risiko patah tulang, seperti lompat atau angkat berat
• Pastikan pengambilan kalsium dan vitamin D yang mencukupi melalui diet seimbang

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat untuk mengurangkan kesakitan dan keradangan, seperti ubat tahan sakit atau ubat anti-radang bukan steroid. Terapi pemulihan seperti fisioterapi juga boleh membantu mengekalkan kekuatan dan pergerakan. Dalam keadaan tertentu, doktor mungkin mencadangkan ubat yang membantu menguatkan tulang, tetapi jenis dan dos ubat akan ditentukan oleh pakar.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan mungkin diperlukan jika tulang telah patah, mengalami kecacatan yang ketara, atau jika displasia fibrous menyebabkan mampatan pada saraf atau organ penting. Pembedahan biasanya melibatkan membaiki tulang dengan cantuman atau memasang plat logam.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan displasia fibrous bermakna mengambil langkah berjaga-jaga untuk mengelakkan kecederaan dan menguruskan gejala. Anda perlu menghadiri temu janji pemantauan secara berkala supaya doktor dapat mengesan sebarang perubahan awal.

Tip gaya hidup

• Kekalkan aktiviti fizikal yang selamat, seperti berjalan atau berenang, untuk mengekalkan kesihatan tulang tanpa membebankan tulang yang terjejas
• Kekalkan berat badan yang sihat untuk mengurangkan tekanan pada tulang
• Berhenti merokok dan hadkan pengambilan alkohol kerana ia boleh menjejaskan kesihatan tulang

Diet dan senaman

Makan makanan kaya kalsium seperti susu, keju, sayuran hijau, dan ikan kecil yang dimakan dengan tulang. Vitamin D daripada cahaya matahari pagi dan makanan seperti telur dan ikan berlemak membantu penyerapan kalsium. Senaman ringan secara berkala boleh membantu mengekalkan kekuatan otot dan keseimbangan, tetapi elakkan senaman yang melibatkan hentakan kuat pada tulang yang terjejas.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghadapi keadaan tulang yang kronik boleh menjejaskan emosi dan imej diri, terutamanya jika terdapat kecacatan fizikal atau kesakitan berterusan. Ia adalah perkara biasa untuk berasa cemas atau sedih. Bercakap dengan ahli keluarga, rakan, atau kaunselor boleh membantu. Jika anda mengalami perasaan tertekan yang berpanjangan, sila dapatkan sokongan daripada profesional kesihatan mental.

Pencegahan

Displasia fibrous tidak dapat dicegah kerana ia disebabkan oleh mutasi genetik yang berlaku secara rawak dalam badan. Anda tidak boleh mengubah kewujudan keadaan ini, tetapi anda boleh mengambil langkah untuk mengurangkan risiko patah tulang.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Patah tulang yang berulang pada tulang yang lemah
• Kecacatan tulang yang kekal, seperti tulang bengkok atau tidak sama panjang
• Masalah saraf atau fungsi organ jika tulang di tengkorak atau tulang belakang terjejas
• Sangat jarang, displasia fibrous boleh berubah menjadi kanser tulang

Pandangan jangka panjang

Dengan pemantauan dan rawatan yang sesuai, ramai orang dengan displasia fibrous menjalani kehidupan yang aktif dan produktif. Keadaan ini tidak selalu bertambah teruk; ia mungkin stabil untuk jangka masa yang lama. Banyak kes hanya memerlukan pemeriksaan berkala tanpa rawatan intensif.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.