Pankreatitis Autoimun: Maklumat Untuk Pesakit

Gambaran keseluruhan

Pankreatitis autoimun ialah sejenis keradangan pankreas yang berlaku apabila sistem imun badan tersilap menyerang pankreas sendiri. Pankreas ialah organ di bahagian atas abdomen yang membantu pencernaan makanan dan mengawal gula dalam darah.

Pankreatitis autoimun adalah penyakit yang jarang berlaku. Hanya sebilangan kecil pesakit yang menghidap keradangan pankreas mempunyai jenis autoimun ini.

Penyakit ini boleh berlaku pada orang dewasa pada sebarang umur, tetapi lebih kerap dilaporkan pada lelaki berumur 40 hingga 60 tahun. Sesetengah pesakit juga mempunyai penyakit autoimun lain seperti sindrom Sjögren atau penyakit radang usus.

Gejala

Gejala biasa

• Jaundis – kulit atau putih mata bertukar kuning
• Sakit perut yang sederhana hingga teruk
• Penurunan berat badan tanpa sebab yang jelas
• Berasa sangat letih atau lemah
• Urin berwarna gelap atau najis berwarna pucat

Gejala pada kanak-kanak

• Penyakit ini sangat jarang berlaku pada kanak-kanak. Jika berlaku, gejala mungkin termasuk sakit perut berulang, jaundis, atau pertumbuhan yang tidak mengejar rakan sebaya.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada orang dewasa yang lebih tua, gejala mungkin kurang jelas. Ada yang hanya mengalami jaundis tanpa sakit perut, jadi pemeriksaan doktor adalah penting.

Punca

Punca utama

• Pankreatitis autoimun berpunca daripada reaksi sistem imun badan yang tidak normal, iaitu sel imun menyerang tisu pankreas sendiri. Punca sebenar masih belum difahami sepenuhnya, tetapi faktor genetik dan persekitaran dipercayai memainkan peranan.

Faktor risiko

• Mempunyai penyakit autoimun yang lain, seperti sindrom Sjögren atau penyakit radang usus
• Berumur antara 40 hingga 60 tahun
• Jantina lelaki, terutamanya untuk jenis 1
• Sejarah keluarga yang menghidap penyakit autoimun

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami sakit perut yang teruk atau berterusan, dapatkan rawatan di klinik atau hospital dengan segera.
• Jika anda mendapati kulit atau mata anda menjadi kuning, anda perlu diperiksa dalam masa beberapa hari.

Buat temujanji rutin jika:

• Buat temujanji dengan doktor jika anda mengalami sakit perut yang berpanjangan, penurunan berat badan tanpa sebab, atau keletihan yang luar biasa.

Diagnosis

Doktor akan mengambil sejarah perubatan anda, melakukan pemeriksaan fizikal, dan memerintahkan ujian untuk mencari tanda keradangan pankreas. Diagnosis biasanya perlu disahkan oleh pakar.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk memeriksa fungsi hati, enzim pankreas, dan antibodi yang mungkin menunjukkan tindak balas autoimun.
• Imbasan CT atau MRI pada bahagian perut untuk melihat bengkak atau perubahan pada pankreas.
• Endoskopi dengan ultrasound (EUS), iaitu tiub nipis dengan kamera yang dimasukkan melalui mulut, untuk melihat pankreas dengan lebih dekat.
• Biopsi, iaitu mengambil sedikit tisu pankreas untuk diperiksa di makmal, jika perlu.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis mungkin memakan masa beberapa minggu. Doktor akan menerangkan keputusan ujian dan membincangkan langkah seterusnya. Sekiranya perlu, anda akan dirujuk kepada pakar gastrousus (pakar penyakit penghadaman).

Rawatan

Rawatan bertujuan untuk mengurangkan keradangan pankreas, melegakan gejala, dan mencegah komplikasi. Kebanyakan pesakit memerlukan ubat untuk mengawal sistem imun.

Penjagaan diri di rumah

• Ambil rehat yang cukup.
• Makan dalam bahagian kecil tetapi kerap.
• Berhenti merokok dan elakkan alkohol.
• Ikut nasihat doktor mengenai aktiviti harian.

Rawatan perubatan

Pendekatan rawatan utama ialah ubat anti-radang seperti steroid. Doktor akan menentukan dos yang sesuai dan mengurangkannya secara beransur-ansur. Ada kalanya ubat yang menyekat sistem imun digunakan untuk mencegah penyakit daripada berulang. Ubat lain mungkin diberikan untuk melegakan kesakitan atau membantu pencernaan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Ia hanya dipertimbangkan jika rawatan ubat tidak berjaya atau jika saluran hempedu tersumbat teruk yang tidak dapat dirawat dengan cara lain.

Hidup dengan keadaan ini

Pantau gejala anda dan simpan rekod lawatan doktor. Sangat penting untuk mematuhi rawatan dan menghadiri semua temujanji susulan. Penyakit ini boleh datang dan pergi, jadi anda perlu lebih peka terhadap perubahan badan.

Tip gaya hidup

• Elakkan alkohol dan merokok.
• Kekalkan berat badan yang sihat.
• Amalkan rehat yang cukup dan uruskan tekanan.
• Teruskan aktiviti harian mengikut kemampuan anda.

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang tidak terlalu berlemak atau pedas. Lebih baik makan secara kecil-kecilan tetapi kerap supaya pankreas tidak terlalu terbeban. Anda boleh bersenam secara sederhana, tetapi hentikan jika mengalami kesakitan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghidap penyakit kronik boleh menimbulkan kebimbangan, terutamanya apabila gejala awal menyerupai kanser. Rasa risau adalah perkara biasa. Anda tidak perlu mengharungi cabaran ini sendirian.

Pencegahan

Tiada cara khusus untuk mencegah pankreatitis autoimun kerana ia berkaitan dengan tindak balas sistem imun badan sendiri. Walau bagaimanapun, gaya hidup sihat boleh membantu mengurangkan risiko komplikasi dan memudahkan kawalan penyakit.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan atau parut pada pankreas yang kekal
• Kencing manis (diabetes), kerana sel penghasil insulin rosak
• Penyempitan saluran hempedu
• Kekurangan zat makanan kerana pencernaan terganggu

Pandangan jangka panjang

Walaupun pankreatitis autoimun adalah penyakit kronik, kebanyakan pesakit bertindak balas dengan baik terhadap rawatan dan boleh menjalani kehidupan yang normal. Rawatan membantu mengurangkan gejala dan mencegah kerosakan lanjut. Dengan pemantauan yang betul dan sokongan yang sesuai, anda boleh kekal sihat.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.