Ujian Nisbah Albumin-Kreatinin (ACR): Apa yang Anda Perlu Tahu

Gambaran keseluruhan

Ujian ACR ialah ujian air kencing untuk mengukur jumlah albumin (sejenis protein) dan kreatinin dalam badan. Ia membantu doktor menilai kesihatan buah pinggang anda. Albumin sepatutnya tidak terdapat dalam air kencing, atau hanya dalam jumlah yang sangat sedikit. Jika jumlahnya tinggi, ia boleh menjadi tanda awal kerosakan buah pinggang.

Ya, ujian ini kerap dilakukan di klinik kesihatan dan hospital, terutamanya bagi mereka yang berisiko menghidap penyakit buah pinggang.

Ujian ini biasanya disyorkan untuk pesakit kencing manis, tekanan darah tinggi, atau mereka yang mempunyai sejarah keluarga penyakit buah pinggang. Ia juga boleh dilakukan pada orang yang mengalami gejala yang mungkin berkaitan dengan gangguan buah pinggang.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak di kaki, buku lali, atau tangan
• Penat dan lesu walaupun selepas rehat
• Urin berbuih atau bertukar warna seperti air kopi

Gejala pada kanak-kanak

• Bengkak di sekitar mata, terutamanya pada waktu pagi
• Kencing berbuih atau berdarah
• Berat badan tidak bertambah mengikut umur

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sukar tidur pada waktu malam
• Kerap kencing, terutamanya pada waktu malam
• Sesak nafas apabila melakukan aktiviti ringan

Punca

Punca utama

• Kencing manis yang tidak dikawal dengan baik
• Tekanan darah tinggi yang berpanjangan
• Keradangan buah pinggang (glomerulonephritis)

Faktor risiko

• Umur lebih 60 tahun
• Sejarah keluarga penyakit buah pinggang
• Merokok dan berat badan berlebihan

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami sesak nafas atau bengkak yang teruk secara tiba-tiba
• Jika anda tidak membuang air kecil selama 8 jam atau lebih

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda menghidap kencing manis atau tekanan darah tinggi, lakukan ujian ACR sekurang-kurangnya setahun sekali
• Jika anda mempunyai sejarah keluarga penyakit buah pinggang, berbincang dengan doktor tentang pemeriksaan berkala

Diagnosis

Doktor akan meminta anda memberikan sampel air kencing untuk dihantar ke makmal. Makmal akan mengukur jumlah albumin dan kreatinin dalam air kencing, kemudian mengira nisbahnya. Keputusan ACR dibandingkan dengan nilai normal untuk menentukan sama ada terdapat kerosakan buah pinggang.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing ACR
• Ujian darah untuk kreatinin dan anggaran kadar penapisan glomerular (eGFR)
• Ujian tekanan darah

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda hanya perlu memberikan sampel air kencing, biasanya dalam bekas steril yang disediakan. Keputusan biasanya keluar dalam beberapa hari. Doktor akan menerangkan maksud keputusan tersebut dan, jika perlu, mencadangkan langkah seterusnya.

Rawatan

Rawatan untuk kerosakan buah pinggang biasanya bertujuan mengawal punca, seperti kencing manis dan tekanan darah tinggi. Perubahan gaya hidup dan penggunaan ubat boleh membantu melindungi buah pinggang daripada terus rosak.

Penjagaan diri di rumah

• Minum air kosong secukupnya, kecuali doktor menasihatkan sebaliknya
• Kurangkan garam dan makanan diproses dalam diet harian
• Berhenti merokok dan hadkan pengambilan alkohol

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat untuk mengawal tekanan darah atau gula darah. Terdapat juga ubat yang khusus melindungi buah pinggang daripada kesan protein berlebihan. Sentiasa ambil ubat mengikut nasihat doktor dan jangan ubah dos tanpa berunding.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk kerosakan buah pinggang. Sekiranya keadaan menjadi sangat teruk dan buah pinggang gagal berfungsi, rawatan dialisis atau pemindahan buah pinggang mungkin disyorkan oleh pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan risiko kerosakan buah pinggang bermakna anda perlu menjaga kesihatan harian dengan memantau gula darah, tekanan darah, dan membuat pemeriksaan berkala di klinik. Ikut nasihat doktor dan jangan berhenti rawatan tanpa berbincang.

Tip gaya hidup

• Bersukan atau berjalan kaki sekurang-kurangnya 30 minit sehari
• Kekalkan berat badan ideal
• Patuhi jadual pemeriksaan dengan doktor

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dengan kawalan garam dan gula. Fokuskan pada sayur-sayuran, buah-buahan, bijirin penuh, dan protein yang mencukupi. Senaman yang teratur membantu mengawal tekanan darah dan gula darah.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghadapi risiko penyakit buah pinggang boleh menimbulkan kebimbangan atau tekanan. Anda tidak perlu bersendirian; berbincang dengan keluarga, rakan, atau kaunselor dapat membantu anda mengurus perasaan ini.

Pencegahan

Tidak semua kerosakan buah pinggang dapat dicegah, tetapi kebanyakannya boleh dilambatkan atau dielakkan dengan mengawal tekanan darah dan gula darah, serta mengamalkan gaya hidup sihat.

Vaksin

Tiada vaksin khas untuk mencegah kerosakan buah pinggang. Namun, pastikan imunisasi anda terkini untuk mengelakkan jangkitan yang boleh memburukkan lagi keadaan buah pinggang.

Program saringan

Ujian ACR disyorkan secara berkala bagi mereka yang berisiko, seperti pesakit kencing manis, tekanan darah tinggi, atau mereka yang mempunyai sejarah keluarga penyakit buah pinggang.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang yang semakin teruk
• Buah pinggang boleh gagal dan memerlukan dialisis
• Peningkatan risiko penyakit jantung dan strok

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan awal dan pengurusan yang baik, kerosakan buah pinggang dapat dilambatkan. Ramai pesakit terus menjalani kehidupan yang aktif dengan pengawasan doktor yang berkala. Harapan sentiasa ada, terutamanya apabila langkah penjagaan diambil serius.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.