Konjunktivitis Alergi (Alahan Mata)

Gambaran keseluruhan

Konjunktivitis alergi ialah keradangan pada lapisan jernih yang menutupi bahagian putih mata dan bahagian dalam kelopak mata, yang berlaku apabila mata terkena bahan yang menyebabkan alahan, seperti debunga atau habuk. Ia bukan penyakit berjangkit.

Ya, ia adalah salah satu masalah mata yang paling biasa di Malaysia, terutamanya di kawasan yang mempunyai banyak debunga atau pencemaran udara.

Ia boleh menjejaskan sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada kanak-kanak dan orang dewasa muda yang mempunyai sejarah alahan seperti demam alergi, asma, atau ekzema.

Gejala

Gejala biasa

• Mata merah dan berair
• Gatal-gatal pada mata
• Rasa berpasir atau terbakar di mata
• Bengkak pada kelopak mata
• Sensitif kepada cahaya terang

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak mungkin kerap menggosok mata
• Mata menjadi merah dan bengkak
• Sukar memberi tumpuan di sekolah kerana ketidakselesaan
• Gejala mungkin bertambah teruk apabila bermain di luar rumah

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gejala mungkin lebih ringan dan mudah terlepas pandang
• Kering mata yang sedia ada boleh menyukarkan diagnosis
• Bengkak kelopak mata mungkin lebih ketara
• Penglihatan kabur mungkin berlaku jika keradangan teruk

Punca

Punca utama

• Debunga daripada pokok, rumput, atau bunga
• Haba atau hama habuk
• Bulu atau kelemumur haiwan peliharaan
• Spora kulat atau cendawan
• Bahan kimia dalam kosmetik, sabun, atau titisan mata
• Lensa sentuh dan larutan pembersihnya

Faktor risiko

• Mempunyai sejarah penyakit alahan seperti asma, ekzema, atau demam alergi
• Terdedah kepada persekitaran berhabuk atau berasap
• Menggunakan kanta sentuh
• Musim tertentu seperti musim berbunga atau berdebu

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami kesakitan pada mata
• Jika terdapat perubahan penglihatan
• Jika anda sangat sensitif kepada cahaya
• Jika terdapat lelehan hijau atau kuning dari mata
• Jika gejala berterusan lebih daripada 3 hari walaupun menggunakan rawatan di rumah

Buat temujanji rutin jika:

• Jika gejala alahan mata berulang kali dan mengganggu aktiviti harian
• Jika anda perlu menggunakan titisan mata yang dibeli sendiri lebih daripada beberapa hari
• Jika anda ingin mengenal pasti punca alahan melalui ujian yang disarankan doktor

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala dan sejarah peribadi atau keluarga yang berkaitan dengan alahan. Doktor juga akan memeriksa mata anda dengan lampu khas untuk melihat tanda-tanda keradangan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan mata menggunakan slit lamp
• Ujian calitan air mata jika perlu
• Ujian alahan kulit atau darah untuk mengenal pasti pencetus tertentu (jika disyorkan)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan ini tidak menyakitkan. Doktor mungkin meletakkan sedikit ubat titis mata untuk melebarkan anak mata, yang boleh menyebabkan penglihatan kabur sementara. Anda mungkin dinasihatkan untuk membawa seseorang bersama atau mengelak memandu selepas pemeriksaan.

Rawatan

Rawatan bertujuan mengurangkan kegatalan, kemerahan, dan keradangan. Langkah pertama adalah mengelakkan pencetus alahan. Doktor mungkin mencadangkan titisan mata atau ubat oral yang sesuai untuk melegakan gejala.

Penjagaan diri di rumah

• Letakkan kompres sejuk di atas mata yang tertutup
• Gunakan titisan mata pelincir untuk melegakan mata kering
• Elakkan menggosok mata
• Rehatkan mata dengan menutupnya seketika
• Basuh muka dan tangan dengan air bersih untuk membuang alergen

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan titisan mata antihistamin atau penstabil sel mast untuk mengurangkan reaksi alahan. Dalam kes yang lebih teruk, titisan mata steroid mungkin digunakan untuk jangka masa pendek di bawah pengawasan doktor. Ubat oral antihistamin juga boleh membantu, terutama jika mata berair dan gatal. Semua rawatan ini perlu digunakan mengikut nasihat doktor atau ahli farmasi.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya tidak diperlukan untuk konjunktivitis alergi. Ia hanya dipertimbangkan jika terdapat komplikasi lain seperti parut pada kornea, dan itu sangat jarang berlaku.

Hidup dengan keadaan ini

Biasakan memakai cermin mata hitam apabila keluar untuk mengurangkan pendedahan debunga. Pastikan persekitaran rumah bersih dari habuk dan hama. Gunakan penghawa dingin atau pembersih udara untuk mengurangkan alergen di dalam rumah.

Tip gaya hidup

• Tutup tingkap semasa musim debunga atau berembun
• Gunakan sarung bantal dan tilam anti-haba
• Basuh cadar dan sarung bantal dengan air panas setiap minggu
• Jauhkan haiwan peliharaan dari bilik tidur jika anda alah kepada bulu
• Basuh rambut sebelum tidur untuk membuang alergen yang melekat

Diet dan senaman

Tiada diet khusus untuk merawat alergi mata, tetapi pemakanan seimbang yang kaya dengan vitamin C dan omega-3 boleh menyokong kesihatan mata. Bersenam di dalam rumah pada hari dengan debunga tinggi untuk mengurangkan pendedahan, atau pakai cermin mata yang menutup mata apabila bersenam di luar.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Gejala yang berterusan seperti gatal dan kemerahan boleh mengganggu tumpuan, tidur, dan keyakinan diri. Ia boleh menyebabkan rasa frustasi atau mood rendah. Bercakap dengan doktor atau ahli keluarga tentang perasaan anda adalah langkah penting untuk mendapatkan sokongan.

Pencegahan

Konjunktivitis alergi tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi anda boleh mengurangkan kekerapan dan keterukan gejalanya dengan mengelakkan pencetus alahan yang diketahui.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Keradangan kronik pada permukaan mata
• Jarang berlaku parut pada kornea yang boleh menjejaskan penglihatan
• Gangguan tidur dan kualiti hidup akibat kegatalan yang berterusan
• Jangkitan kuman sekunder jika mata digosok dengan tangan kotor

Pandangan jangka panjang

Dengan pengurusan yang betul dan mengelakkan pencetus, kebanyakan orang akan berasa lega dalam beberapa hari hingga minggu. Walaupun ia boleh berulang, gejala boleh dikawal dengan baik dan penglihatan biasanya kekal normal.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.