Panduan Alzheimer: Lindungi Orang Tersayang daripada Merayau

Gambaran keseluruhan

Penyakit Alzheimer ialah sejenis penyakit otak yang merosakkan sel-sel otak secara beransur-ansur. Ia menyebabkan masalah ingatan, pemikiran, dan tingkah laku. Salah satu masalah yang sering berlaku ialah pesakit 'merayau', iaitu berjalan keluar tanpa tujuan dan mudah tersesat.

Ya, merayau adalah masalah yang biasa di kalangan penghidap Alzheimer. Kira-kira 6 daripada 10 pesakit akan merayau pada suatu ketika.

Penyakit Alzheimer lebih kerap berlaku pada mereka yang berumur 65 tahun ke atas, tetapi boleh juga berlaku pada usia yang lebih muda. Ia memberi kesan kepada pesakit dan ahli keluarga yang menjaga mereka.

Gejala

Gejala biasa

• Kehilangan ingatan jangka pendek
• Kekeliruan tentang masa dan tempat
• Masalah mencari jalan pulang
• Menjadi resah atau gelisah
• Meninggalkan rumah tanpa sebab yang jelas

Gejala pada kanak-kanak

• Penyakit Alzheimer sangat jarang berlaku pada kanak-kanak. Jika kanak-kanak menunjukkan masalah ingatan atau tingkah laku, ia mungkin disebabkan oleh masalah lain dan perlu diperiksa doktor.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada warga emas, gejala merayau termasuk berjalan berulang-alik tanpa tujuan, cuba keluar rumah pada waktu pelik, tersesat di tempat biasa, dan tidak mengenali kawasan sekeliling.

Punca

Punca utama

• Punca sebenar Alzheimer belum difahami sepenuhnya
• Kerosakan sel otak akibat pengumpulan protein abnormal (plak dan kelongsong)
• Kehilangan sel saraf yang menghubungkan bahagian otak

Faktor risiko

• Umur yang semakin meningkat
• Sejarah keluarga dengan Alzheimer
• Kecederaan kepala yang teruk
• Penyakit jantung, tekanan darah tinggi, kencing manis
• Gaya hidup tidak aktif dan merokok

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika pesakit hilang arah atau merayau sehingga membahayakan diri
• Jika terdapat perubahan mendadak dalam tingkah laku atau kesedaran

Buat temujanji rutin jika:

• Jika masalah ingatan mula mengganggu aktiviti harian
• Jika ahli keluarga kerap tersesat atau keliru di tempat yang biasa

Diagnosis

Doktor akan menilai sejarah kesihatan, melakukan pemeriksaan fizikal dan ujian minda, serta mungkin merujuk anda kepada pakar neurologi atau psikiatri.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk menolak punca lain
• Imbasan otak seperti MRI atau CT
• Ujian fungsi mental dan ingatan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis mungkin mengambil masa beberapa minggu. Anda akan diberi sokongan dan maklumat tentang langkah seterusnya, termasuk rancangan penjagaan dan keselamatan.

Rawatan

Tiada penawar untuk Alzheimer pada masa ini, tetapi terdapat rawatan yang boleh membantu mengurangkan gejala, melambatkan perkembangan, dan meningkatkan kualiti hidup.

Penjagaan diri di rumah

• Buat rutin harian yang tetap supaya pesakit berasa selamat
• Pasang kunci atau penggera pada pintu yang sukar dibuka oleh pesakit
• Gunakan gelang atau pelekat pengenalan dengan nama dan nombor telefon
• Laporkan kes kehilangan kepada pihak berkuasa dengan segera
• Sediakan ruang luar yang selamat supaya pesakit boleh berjalan tanpa bahaya

Rawatan perubatan

Rawatan perubatan mungkin termasuk ubat-ubatan yang membantu mengawal gejala kognitif dan tingkah laku, serta terapi bukan ubat seperti terapi muzik atau aktiviti berstruktur. Doktor akan menentukan rawatan yang paling sesuai untuk pesakit.

Hidup dengan keadaan ini

Wujudkan persekitaran yang tenang, gunakan tanda bertulis yang jelas, dan sentiasa beritahu pesakit di mana mereka berada. Gunakan kata-kata yang ringkas dan tidak mengelirukan.

Tip gaya hidup

• Aktiviti fizikal ringan seperti berjalan
• Senaman minda seperti teka-teki atau membaca
• Melibatkan diri dalam aktiviti sosial
• Tidur yang cukup dan elakkan tekanan berlebihan

Diet dan senaman

Amalkan diet seimbang yang kaya dengan sayur-sayuran, buah, ikan, dan bijirin penuh. Kurangkan gula dan makanan diproses. Senaman ringan setiap hari membantu kesihatan otak dan jantung.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menjaga pesakit Alzheimer boleh menyebabkan tekanan, keletihan, dan kesedihan bagi ahli keluarga. Adalah penting untuk menjaga kesihatan mental penjaga dengan mendapatkan sokongan dan rehat.

Pencegahan

Tiada cara pasti untuk mencegah Alzheimer, tetapi gaya hidup sihat seperti aktif bergerak, makan makanan berkhasiat, mengawal tekanan darah dan gula, serta tidak merokok boleh mengurangkan risiko.

Program saringan

Pemeriksaan kognitif berkala boleh membantu mengesan masalah awal, tetapi ia bukan ujian saringan rutin untuk semua orang. Rujuk doktor jika anda mempunyai kebimbangan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Pesakit boleh tersesat dan terdedah kepada bahaya jalan raya, cuaca, atau kecederaan
• Jangkitan atau penyakit lain akibat terdedah kepada persekitaran
• Tekanan dan keletihan yang melampau kepada penjaga sekiranya tiada sokongan

Pandangan jangka panjang

Walaupun Alzheimer adalah penyakit yang progresif, dengan sokongan yang betul, banyak pesakit dapat hidup dengan selesa dan bermakna dalam persekitaran yang selamat. Penjagaan yang baik boleh mengurangkan risiko merayau dan meningkatkan kualiti hidup.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.