Asbestos di Rumah: Apa yang Anda Perlu Tahu

Gambaran keseluruhan

Asbestos ialah sejenis serat mineral yang dahulu digunakan dalam bahan binaan kerana ia tahan panas dan api. Serat ini sangat halus dan ringan. Jika bahan asbestos rosak atau diganggu, serat halus boleh terlepas ke udara dan terhidu. Serat yang masuk ke dalam paru-paru boleh menyebabkan kerosakan paru-paru bertahun-tahun kemudian.

Di Malaysia, banyak rumah dan bangunan lama yang dibina sebelum tahun 1990-an mungkin mengandungi asbestos, terutamanya pada bahagian bumbung, siling, dan dinding.

Sesiapa yang tinggal atau bekerja di bangunan lama berpotensi terdedah. Namun, risiko lebih tinggi bagi mereka yang selalu menyentuh atau mengganggu bahan asbestos, seperti pekerja ubah suai rumah, pekerja binaan, dan penduduk rumah lama yang menjalankan kerja baik pulih sendiri.

Gejala

Gejala biasa

• Sesak nafas atau rasa susah hendak bernafas
• Batuk berterusan yang tidak sembuh-sembuh
• Sakit dada atau rasa ketat di dada
• Keletihan yang tidak biasa
• Penurunan berat badan tanpa sebab yang jelas

Punca

Punca utama

• Pendedahan kepada serat asbestos yang terlepas ke udara apabila bahan asbestos rosak atau diganggu.
• Menghirup habuk asbestos semasa kerja ubah suai, memotong, menggerudi, atau menggosok bahan binaan lama.
• Membawa pulang habuk asbestos pada pakaian, kasut, atau alatan dari tempat kerja tanpa disedari.

Faktor risiko

• Rumah dibina sebelum tahun 1990-an yang menggunakan bumbung, siling, atau paip asbestos
• Menjalankan kerja ubah suai rumah sendiri tanpa peralatan keselamatan
• Tinggal berhampiran tapak perlombongan asbestos atau kilang lama yang memproses asbestos
• Merokok, kerana ia meningkatkan risiko penyakit paru-paru akibat asbestos

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami sesak nafas yang semakin teruk atau batuk berdarah, segera dapatkan rawatan.
• Jika anda pernah terdedah kepada asbestos dan kini mengalami gejala pernafasan, berjumpa doktor tanpa tangguh.

Buat temujanji rutin jika:

• Bercakap dengan doktor jika anda bimbang tentang pendedahan asbestos di rumah, walaupun tiada gejala.
• Sesiapa yang mempunyai sejarah pendedahan asbestos dinasihatkan menjalani pemeriksaan kesihatan berkala.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang sejarah pendedahan anda, melakukan pemeriksaan fizikal, dan mungkin mencadangkan ujian pernafasan atau pengimejan untuk melihat keadaan paru-paru.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian fungsi paru-paru (spirometri) – untuk mengukur berapa banyak dan laju udara dapat dihembus
• X-ray dada – untuk melihat perubahan atau bayangan pada paru-paru
• Imbasan CT – untuk menghasilkan gambar yang lebih terperinci jika perlu
• Ujian darah atau ujian lain – bergantung pada penilaian doktor

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor akan mengambil sejarah kesihatan secara menyeluruh. Anda mungkin perlu melakukan ujian pernafasan dan pengimejan. Tiada ujian tunggal yang dapat mengesahkan penyakit berkaitan asbestos; doktor akan membuat penilaian menyeluruh dan merujuk pakar jika perlu.

Rawatan

Penyakit akibat asbestos tidak boleh disembuhkan sepenuhnya, tetapi rawatan boleh melegakan gejala, melambatkan perkembangan, dan meningkatkan kualiti hidup. Rawatan bergantung pada jenis dan tahap penyakit, serta kesihatan keseluruhan anda.

Penjagaan diri di rumah

• Jangan ganggu bahan yang disyaki mengandungi asbestos. Dapatkan nasihat profesional sebelum sebarang kerja ubah suai.
• Berhenti merokok. Merokok sangat meningkatkan risiko penyakit akibat asbestos.
• Kekal aktif mengikut kemampuan, tetapi rehat jika rasa sesak nafas.
• Pastikan rumah sentiasa bersih dan kering untuk mengurangkan kerengsaan paru-paru.

Rawatan perubatan

Rawatan mungkin termasuk ubat untuk melegakan gejala pernafasan, terapi oksigen jika perlu, program pemulihan paru-paru, atau pengurusan oleh pakar pernafasan. Dalam keadaan tertentu, rawatan kanser seperti kemoterapi, radioterapi, atau terapi sasaran boleh dipertimbangkan oleh pasukan perubatan. Semua rawatan perlu dibincangkan dengan doktor pakar.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang dilakukan, tetapi dalam kes tertentu seperti mesothelioma (kanser pada lapisan paru-paru), doktor pakar mungkin mencadangkan pembedahan untuk membuang tisu yang terjejas. Keputusan ini dibuat oleh pasukan perubatan pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan penyakit berkaitan asbestos memerlukan pengurusan gejala dan emosi. Ikut nasihat doktor, gunakan alat bantuan pernafasan jika disyorkan, dan jangan abaikan tanda-tanda jangkitan seperti demam atau batuk yang bertambah teruk.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok orang lain.
• Amalkan pemakanan seimbang untuk menyokong sistem imun.
• Lakukan senaman ringan seperti berjalan mengikut kemampuan.
• Kuruskan tekanan dengan aktiviti santai dan sokongan keluarga.
• Pastikan vaksinasi seperti influenza dan pneumonia terkini (bincang dengan doktor).

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang kaya dengan buah-buahan, sayur-sayuran, dan protein sihat boleh membantu mengekalkan tenaga. Senaman ringan seperti regangan, berjalan, atau senaman pernafasan boleh membantu jika dibenarkan oleh doktor. Mulakan perlahan-lahan dan berhenti jika anda rasa tidak selesa.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menerima diagnosis penyakit paru-paru boleh menimbulkan kebimbangan, kemurungan, atau tekanan. Perasaan ini normal. Bercakap dengan keluarga, doktor, atau kaunselor. Anda tidak perlu menghadapi ini seorang diri.

Pencegahan

Pendedahan asbestos di rumah boleh dicegah dengan tidak mengganggu bahan yang mengandungi asbestos. Jika rumah dibina sebelum tahun 1990-an, dapatkan pemeriksaan oleh profesional bertauliah sebelum sebarang pengubahsuaian.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk mencegah penyakit akibat asbestos. Namun, vaksin untuk selesema dan pneumonia dapat membantu mencegah jangkitan yang boleh memburukkan keadaan paru-paru.

Program saringan

Tiada ujian saringan rutin untuk orang awam. Walau bagaimanapun, mereka yang pernah terdedah kepada asbestos dinasihatkan berjumpa doktor untuk pemeriksaan berkala dan pengimejan jika perlu.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Penyakit paru-paru interstisial, iaitu keadaan parut pada paru-paru yang semakin teruk
• Pleurisy, iaitu radang pada selaput paru-paru
• Kanser paru-paru atau mesothelioma, iaitu kanser pada lapisan paru-paru
• Kegagalan pernafasan, iaitu keadaan di mana paru-paru tidak dapat membekalkan oksigen yang cukup kepada badan

Pandangan jangka panjang

Penyakit berkaitan asbestos biasanya berkembang perlahan. Dengan pengesanan awal, rawatan yang sesuai, dan gaya hidup sihat, ramai pesakit dapat mengekalkan kualiti hidup yang baik. Doktor akan membantu merancang penjagaan terbaik untuk keadaan anda.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.