Buah Pinggang Mengecut (Atrophic Kidney)

Gambaran keseluruhan

Buah pinggang mengecut (atrophic kidney) berlaku apabila buah pinggang menjadi lebih kecil daripada saiz normal. Ini biasanya menunjukkan bahawa buah pinggang telah mengalami kerosakan yang berpanjangan dan mungkin tidak dapat berfungsi dengan baik.

Ia tidaklah sangat jarang. Ramai orang mungkin mengalaminya tanpa menyedari kerana tiada gejala yang jelas, terutamanya apabila hanya sebelah buah pinggang yang terjejas.

Ia boleh berlaku pada sesiapa sahaja, tetapi lebih cenderung menyerang orang dewasa yang lebih tua dan mereka yang menghidap kencing manis, darah tinggi, atau penyakit saluran darah.

Gejala

Gejala biasa

• Tiada gejala langsung, terutamanya jika sebelah buah pinggang masih berfungsi dengan baik
• Tekanan darah tinggi yang sukar dikawal
• Darah dalam air kencing
• Sakit di bahagian belakang atau sisi badan

Gejala pada kanak-kanak

• Pertumbuhan terbantut
• Kerap mengalami jangkitan kencing
• Tekanan darah tinggi

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Rasa letih dan lemah
• Bengkak di kaki dan buku lali
• Kekeliruan atau sukar menumpukan perhatian

Punca

Punca utama

• Aliran darah ke buah pinggang yang berkurang, contohnya akibat saluran darah tersumbat
• Penyakit buah pinggang kronik yang berlarutan
• Halangan pada saluran kencing seperti batu karang atau pembesaran prostat
• Jangkitan buah pinggang yang berulang
• Keadaan sejak lahir seperti buah pinggang yang tidak terbentuk sepenuhnya

Faktor risiko

• Kencing manis
• Tekanan darah tinggi
• Obesiti
• Merokok
• Sejarah keluarga dengan penyakit buah pinggang

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Darah dalam air kencing
• Sakit yang teruk di bahagian belakang atau perut
• Demam menggigil yang tidak reda
• Tanda-tanda kegagalan buah pinggang seperti bengkak dan sukar bernafas

Buat temujanji rutin jika:

• Kerap sakit ketika buang air kecil
• Tekanan darah tinggi yang tidak terkawal
• Ujian darah atau air kencing yang tidak normal pada pemeriksaan rutin

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang sejarah kesihatan anda, melakukan pemeriksaan fizikal, dan menjalankan ujian untuk melihat saiz dan fungsi buah pinggang.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ultrasound atau imbasan CT untuk melihat bentuk dan saiz buah pinggang
• Ujian darah untuk memeriksa fungsi buah pinggang
• Ujian air kencing untuk mengesan protein atau darah
• Ujian tekanan darah

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin akan dirujuk kepada pakar buah pinggang untuk penilaian lanjut. Diagnosis awal adalah penting untuk melindungi buah pinggang yang masih sihat.

Rawatan

Rawatan bertujuan untuk merawat punca, melegakan gejala, dan memperlahankan kemerosotan fungsi buah pinggang. Pelan rawatan mungkin berubah mengikut keadaan dan keputusan ujian.

Penjagaan diri di rumah

• Patuh kepada nasihat doktor dan ambil ubat seperti yang ditetapkan
• Pantau tekanan darah di rumah secara berkala
• Minum air yang mencukupi, kecuali jika doktor menasihatkan sebaliknya
• Elakkan pengambilan ubat tahan sakit secara berlebihan tanpa nasihat doktor

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat untuk mengawal tekanan darah, gula dalam darah, atau jangkitan. Jika fungsi buah pinggang merosot dengan teruk, rawatan seperti dialisis (cuci buah pinggang) atau pemindahan buah pinggang boleh dipertimbangkan. Semua keputusan bergantung kepada penilaian doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya tidak diperlukan untuk buah pinggang yang mengecut. Ia hanya dilakukan jika terdapat halangan, batu karang, atau jangkitan serius yang tidak boleh dirawat dengan cara lain.

Hidup dengan keadaan ini

Memantau kesihatan anda secara berkala dan mengamalkan gaya hidup sihat dapat memperlahankan kerosakan buah pinggang. Apabila gejala timbul, konsultasi doktor adalah langkah terbaik.

Tip gaya hidup

• Bersenam dengan kerap, contohnya berjalan 30 minit sehari
• Berhenti merokok dan kurangkan pengambilan alkohol
• Amalkan diet rendah garam untuk mengawal tekanan darah
• Pastikan tidur yang cukup dan uruskan stres

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dengan sayur-sayuran, buah-buahan, bijirin penuh, dan protein sederhana. Doktor atau pakar diet mungkin menasihatkan anda untuk menghadkan garam, kalium, atau fosforus bergantung pada peringkat penyakit.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidup dengan penyakit buah pinggang boleh menyebabkan kebimbangan dan tekanan. Adalah normal untuk berasa risau, tetapi anda tidak perlu bersendirian. Bercakap dengan keluarga, doktor, atau kaunselor boleh membantu.

Pencegahan

Tidak selalu dapat dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan mengawal tekanan darah dan gula dalam darah, mengamalkan diet sihat, dan menjalani pemeriksaan kesihatan yang kerap.

Vaksin

Pastikan imunisasi anda lengkap, termasuk vaksin selesema dan vaksin lain yang disyorkan oleh doktor, untuk mengurangkan risiko jangkitan.

Program saringan

Pemeriksaan berkala seperti ujian tekanan darah dan ujian air kencing dapat membantu mengesan masalah awal.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Buah pinggang terus mengecut sehingga fungsinya gagal sepenuhnya
• Peningkatan risiko penyakit jantung dan saluran darah
• Anemia (kekurangan sel darah merah)
• Gangguan keseimbangan air dan elektrolit dalam badan

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang betul dan pengurusan gaya hidup, ramai pesakit dapat mengekalkan fungsi buah pinggang yang stabil untuk jangka masa yang lama. Walaupun kerosakan tidak dapat dipulihkan, langkah untuk melindungi buah pinggang yang sihat adalah penting dan boleh memberikan hasil yang baik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.