Memahami Migrain: Ribut dalam Kepala

Gambaran keseluruhan

Migrain ialah keadaan saraf yang menyebabkan sakit kepala berdenyut dengan kuat, biasanya pada sebelah kepala. Ia sering disertai dengan rasa loya, muntah, dan sensitif terhadap cahaya atau bunyi.

Sangat biasa. Migrain menjejaskan berjuta-juta orang di seluruh dunia, termasuk ramai rakyat Malaysia. Ia antara sebab paling lazim individu mendapatkan rawatan di klinik kesihatan.

Migrain boleh berlaku pada sesiapa sahaja, tetapi ia lebih kerap dialami oleh wanita dan mereka yang mempunyai sejarah keluarga. Ia biasanya bermula pada usia remaja atau dewasa muda, tetapi boleh juga muncul pada kanak-kanak atau orang dewasa yang lebih tua.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit kepala berdenyut di sebelah kepala, tetapi boleh juga melibatkan kedua-dua belah
• Kesakitan sederhana hingga teruk yang bertambah dengan aktiviti fizikal
• Rasa loya atau muntah
• Sensitif kepada cahaya terang dan bunyi kuat
• Penglihatan kabur atau kehadiran aura — seperti melihat kelip-kelip cahaya (tidak semua orang mengalaminya)

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak mungkin mengalami sakit di kedua-dua belah kepala dan bukan hanya sebelah
• Rasa mual dan sakit perut tanpa sakit kepala yang ketara
• Pening atau muntah yang berulang
• Kanak-kanak mungkin kelihatan pucat, letih, atau mudah meragam

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sakit kepala mungkin kurang teruk tetapi lebih kerap berlaku
• Gejala aura seperti gangguan penglihatan mungkin lebih ketara
• Orang dewasa yang lebih tua mungkin mengalami kekeliruan ringan atau sukar bercakap
• Sakit kepala yang baru muncul pada usia lewat memerlukan pemeriksaan doktor untuk menolak punca lain

Punca

Punca utama

• Perubahan aktiviti elektrik dalam otak yang menjejaskan saraf dan saluran darah
• Kecenderungan genetik — ia sering diwarisi dalam keluarga
• Gangguan keseimbangan bahan kimia otak seperti serotonin

Faktor risiko

• Tekanan (stres) emosi atau fizikal
• Kurang tidur atau corak tidur yang tidak tetap
• Makanan tertentu seperti coklat, keju, atau makanan yang diproses
• Perubahan hormon pada wanita, contohnya semasa haid
• Cahaya terang, bunyi kuat, atau bau yang menyengat
• Cuaca panas atau perubahan cuaca secara mendadak

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Anda mengalami gejala yang disenaraikan dalam bahagian kecemasan, seperti sakit kepala yang mendadak dan teruk
• Sakit kepala bertambah teruk walaupun selepas berehat atau minum ubat tahan sakit biasa
• Sakit kepala disertai dengan demam, ruam, atau masalah penglihatan yang baru

Buat temujanji rutin jika:

• Sakit kepala berulang kali menjejaskan kerja, sekolah, atau kehidupan harian anda
• Anda mendapati serangan migrain semakin kerap atau semakin teruk
• Anda memerlukan nasihat tentang cara mencegah migrain
• Anda buntu untuk mencari punca dan ingin dibantu mengenal pasti pencetus

Diagnosis

Doktor akan mendengar penerangan anda tentang simptom, sejarah kesihatan, dan melakukan pemeriksaan fizikal serta pemeriksaan saraf. Doktor mungkin tidak melakukan sebarang ujian lanjut jika gejala anda jelas menunjukkan migrain.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian imbasan seperti MRI atau CT scan mungkin disarankan untuk menolak punca lain seperti tumor atau strok, tetapi ini tidak selalu diperlukan.
• Ujian darah atau ujian air kencing mungkin dilakukan jika doktor mengesyaki keadaan lain.
• Doktor mungkin meminta anda menyimpan diari sakit kepala untuk merekodkan simptom, masa serangan, dan kemungkinan pencetus.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa temujanji, doktor akan menyoal tentang corak sakit kepala, sejarah keluarga, dan faktor gaya hidup anda. Jawab dengan jujur dan terperinci supaya doktor dapat membuat penilaian yang lebih tepat. Anda mungkin dirujuk kepada pakar saraf jika keadaan anda kompleks.

Rawatan

Tiada penawar untuk migrain, tetapi kebanyakan orang dapat menguruskan gejala dengan kombinasi rawatan semasa serangan, ubat pencegahan, dan perubahan gaya hidup. Matlamatnya ialah mengurangkan kekerapan dan keterukan serangan supaya anda dapat meneruskan rutin harian.

Penjagaan diri di rumah

• Berehat di bilik yang gelap, tenang, dan sejuk
• Letakkan tuala sejuk atau pek ais di dahi atau belakang leher
• Minum air secukupnya untuk mengelakkan dehidrasi
• Amalkan teknik relaksasi seperti tarik nafas dalam dan urutan ringan
• Jangan melewatkan waktu makan dan elakkan makanan yang menjadi pencetus anda

Rawatan perubatan

Doktor mungkin mencadangkan ubat tahan sakit untuk menghentikan serangan, atau ubat pencegahan yang perlu diambil secara berkala untuk mengurangkan kekerapan migrain. Semua ubat, jenis dan dosnya, hendaklah ditetapkan oleh doktor atau ahli farmasi. Jangan mengambil ubat secara berlebihan kerana ia boleh menyebabkan sakit kepala yang lebih teruk.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya tidak diperlukan untuk merawat migrain. Ia hanya dipertimbangkan dalam kes yang sangat jarang dan kompleks, dan keputusan ini dibuat oleh pakar selepas penilaian menyeluruh.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan migrain memerlukan anda mengenali tanda awal serangan, menguruskan pencetus, dan menyesuaikan aktiviti harian apabila gejala muncul. Dengan sokongan yang betul, kebanyakan orang dapat menjalani kehidupan yang aktif dan bermakna.

Tip gaya hidup

• Tetapkan waktu tidur yang tetap, walaupun pada hujung minggu
• Kurangkan tekanan melalui aktiviti seperti meditasi, membaca, atau mendengar muzik yang menenangkan
• Elakkan melangkau waktu makan dan jangan terlalu lama berlapar
• Hadkan pengambilan kafein dan alkohol
• Belajar untuk bercakap dengan keluarga atau rakan tentang keadaan anda supaya mereka memahami keperluan anda

Diet dan senaman

Makan makanan yang seimbang dengan sayur-sayuran, buah-buahan, bijirin penuh, dan protein yang sihat. Elakkan makanan yang kerap menjadi pencetus migrain. Senaman ringan seperti berjalan kaki atau berenang boleh membantu mengurangkan kekerapan migrain, tetapi mulakan secara beransur-ansur dan dapatkan nasihat doktor jika senaman mencetuskan gejala.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Migrain yang kerap boleh menyebabkan kekecewaan, kebimbangan, atau rasa terasing. Sangat penting untuk menjaga kesihatan mental anda. Jika anda berasa sedih atau bimbang kronik, bincangkan dengan doktor, kaunselor, atau ahli psikologi. Anda juga boleh menghubungi talian sokongan kesihatan mental tempatan jika perlu.

Pencegahan

Migrain tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi anda boleh mengurangkan kekerapan dan keterukan serangan dengan mengenal pasti dan mengelakkan pencetus. Mengekalkan rutin harian yang sihat juga membantu mencegah serangan.

Vaksin

Tiada vaksin untuk mencegah migrain.

Program saringan

Tiada saringan khas untuk migrain. Pemeriksaan biasanya berdasarkan gejala dan perbincangan dengan doktor.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Migrain yang tidak dirawat boleh menyebabkan kehilangan masa kerja, sekolah, atau aktiviti sosial
• Serangan berulang yang kerap boleh membawa kepada migrain kronik (sakit kepala lebih daripada 15 hari sebulan)
• Penggunaan ubat tahan sakit secara berlebihan boleh menyebabkan sakit kepala harian yang dipanggil sakit kepala akibat penggunaan ubat berlebihan
• Dalam kes yang jarang berlaku, migrain beraura boleh meningkatkan risiko strok, terutamanya pada wanita yang merokok atau mengambil pil perancang

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya ialah kebanyakan orang dengan migrain dapat mengurangkan kesan keadaan ini dengan pengurusan yang betul, ubat-ubatan yang sesuai, dan gaya hidup sihat. Walaupun migrain boleh menjadi cabaran, ia bukan keadaan yang mengancam nyawa. Ramai pesakit terus menjalani kehidupan penuh dengan belajar memahami badan mereka dan mendapatkan sokongan yang diperlukan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.