Tumor Otak

Gambaran keseluruhan

Tumor otak ialah pertumbuhan sel yang tidak normal di dalam otak. Ia boleh menjadi benigna (bukan kanser) atau malignan (kanser). Walaupun kedengaran menakutkan, tidak semua tumor otak berbahaya, dan banyak yang boleh dirawat.

Tumor otak agak jarang berbanding penyakit lain. Di Malaysia, terdapat beberapa ribu kes baharu setiap tahun, tetapi ia bukan penyakit yang paling lazim.

Ia boleh menyerang sesiapa sahaja pada sebarang umur, termasuk kanak-kanak dan orang dewasa. Walau bagaimanapun, sesetengah jenis tumor lebih kerap berlaku pada umur tertentu.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit kepala yang teruk atau berterusan, terutamanya pada waktu pagi.
• Sawan (pitam) tanpa sebab yang jelas.
• Masalah penglihatan seperti penglihatan kabur atau berganda.
• Rasa lemah atau kebas pada bahagian badan.
• Perubahan personaliti atau tingkah laku.

Gejala pada kanak-kanak

• Tingkah laku berubah atau murung.
• Muntah-muntah pada waktu pagi.
• Kepala membesar secara tidak normal (pada bayi).
• Kesukaran berjalan atau hilang keseimbangan.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau masalah ingatan.
• Lemah pada satu bahagian badan.
• Sukar bercakap atau memahami percakapan.

Punca

Punca utama

• Punca sebenar tumor otak masih belum diketahui.
• Kebanyakan tumor otak berlaku tanpa sebab yang jelas.
• Perubahan (mutasi) dalam DNA sel otak menyebabkan sel membesar tanpa kawalan.

Faktor risiko

• Sejarah keluarga yang menghidap tumor otak.
• Pendedahan kepada radiasi (sinaran) yang tinggi, misalnya terapi radiasi sebelum ini.
• Sistem imun yang lemah (contohnya selepas pemindahan organ).

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami sawan buat pertama kali.
• Jika sakit kepala disertai muntah, lemah anggota, atau gangguan penglihatan.

Buat temujanji rutin jika:

• Sakit kepala yang kerap tetapi tidak teruk.
• Masalah tumpuan atau ingatan yang berlarutan.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, melakukan pemeriksaan fizikal dan saraf, dan mungkin mencadangkan imbasan otak.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian neurologi (memeriksa refleks, kekuatan otot, keseimbangan).
• Imbasan CT (komputer tomografi) atau MRI (pengimejan resonans magnetik).
• Biopsi (mengambil sampel tisu untuk pemeriksaan) jika perlu.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin dirujuk kepada pakar saraf. Proses diagnosis boleh mengambil masa beberapa minggu. Bersedia untuk menceritakan semua gejala anda secara terperinci.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada jenis, saiz, dan lokasi tumor, serta kesihatan keseluruhan pesakit. Pasukan perubatan akan membincangkan pilihan terbaik bersama anda.

Penjagaan diri di rumah

• Dapatkan rehat yang cukup.
• Ambil ubat seperti yang dinasihatkan oleh doktor.
• Bercakap dengan keluarga atau kaunselor tentang perasaan anda.

Rawatan perubatan

Pilihan rawatan mungkin termasuk pembedahan untuk membuang tumor, terapi sinaran (radioterapi), atau terapi ubat (kemoterapi) yang diberikan secara intravena atau oral. Ubat steroid mungkin digunakan untuk mengurangkan bengkak otak. Rawatan disasarkan mengikut jenis tumor dan diselia oleh pakar onkologi.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan selalunya disyorkan jika tumor boleh dibuang dengan selamat tanpa merosakkan bahagian penting otak. Pakar bedah saraf akan menilai risiko dan faedah.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan tumor otak memerlukan sokongan dan penyesuaian. Anda mungkin perlu melibatkan penjaga atau ahli keluarga untuk membantu aktiviti harian.

Tip gaya hidup

• Kekal aktif mengikut kemampuan, seperti berjalan santai.
• Amalkan rutin tidur yang tetap.
• Elakkan alkohol dan merokok.

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dengan buah-buahan, sayur-sayuran, dan protein. Bersenam ringan seperti berjalan boleh membantu mengekalkan kekuatan dan mood.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Berita tumor otak boleh menyebabkan tekanan, kebimbangan, atau kemurungan. Ini adalah perkara biasa. Dapatkan sokongan emosi daripada profesional kesihatan mental, keluarga, atau kumpulan sokongan. Jika anda berfikir untuk mencederakan diri, hubungi talian krisis dengan segera.

Pencegahan

Tidak ada cara yang pasti untuk mencegah tumor otak kerana puncanya tidak diketahui. Anda boleh mengurangkan risiko dengan mengelakkan pendedahan radiasi yang tidak perlu.

Vaksin

Tiada vaksin untuk mencegah tumor otak.

Program saringan

Tiada ujian saringan rutin untuk tumor otak bagi orang tanpa gejala. Diagnosis dibuat apabila gejala muncul.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Tumor yang membesar boleh meningkatkan tekanan dalam otak, menyebabkan kerosakan saraf kekal.
• Boleh membawa kepada sawan yang kerap atau kehilangan fungsi otak.
• Jika kanser, ia boleh merebak ke bahagian lain otak atau saraf tunjang.

Pandangan jangka panjang

Prognosis bergantung kepada jenis dan peringkat tumor. Ramai pesakit dapat menjalani hidup yang bermakna dengan rawatan. Rawatan moden semakin maju dan memberikan harapan. Pasukan perubatan akan menyokong anda sepanjang perjalanan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.