Leukemia Kanak-Kanak

Gambaran keseluruhan

Leukemia kanak-kanak ialah kanser yang bermula dalam sum-sum tulang, iaitu tempat sel darah dibuat. Ia menyebabkan sel darah putih tidak matang membiak dan mengganggu sel darah normal.

Leukemia adalah kanser yang paling biasa pada kanak-kanak, tetapi secara keseluruhan ia masih jarang berlaku.

Boleh berlaku pada kanak-kanak lelaki dan perempuan pada pelbagai umur, paling kerap pada awal kanak-kanak. Ia tidak berjangkit dan bukan disebabkan oleh penjagaan ibu bapa.

Gejala

Gejala biasa

• Letih melampau dan pucat
• Demam berulang atau jangkitan kerap
• Mudah lebam atau berdarah tanpa sebab jelas
• Sakit tulang atau sendi
• Benjolan kelenjar limfa di leher, ketiak atau pangkal paha
• Perut bengkak atau rasa tidak selesa
• Selera makan menurun dan berat badan menurun

Gejala pada kanak-kanak

• Kelihatan lemah, tidak bermaya atau kurang aktif daripada biasa
• Mudah marah atau menangis tanpa sebab yang jelas
• Sukar makan atau menyusu
• Sering tercedera atau lebam walaupun kecederaan kecil
• Berjalan tempang atau enggan menggunakan anggota badan tertentu

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Leukemia kanak-kanak tidak biasa pada orang dewasa. Orang dewasa dengan gejala seperti mudah lebam, demam berulang atau letih melampau perlu berjumpa doktor.

Punca

Punca utama

• Leukemia berlaku apabila sel darah putih di sum-sum tulang mengalami perubahan genetik dan membiak tanpa kawalan.
• Perubahan ini biasanya berlaku secara rawak dan bukan disebabkan oleh tingkah laku ibu bapa atau kanak-kanak.
• Dalam kebanyakan kes, punca tepat tidak diketahui.

Faktor risiko

• Sindrom genetik tertentu seperti sindrom Down
• Pendedahan kepada radiasi dos tinggi
• Rawatan kanser sebelumnya
• Gangguan sistem imun atau penyakit sum-sum tulang tertentu
• Sebahagian besar kanak-kanak tiada faktor risiko yang jelas

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Demam pada kanak-kanak yang sedang menerima rawatan kanser
• Lebam atau pendarahan tanpa sebab jelas
• Sesak nafas atau keletihan yang sangat teruk
• Jangkitan yang tidak pulih atau berulang

Buat temujanji rutin jika:

• Letih atau pucat yang berterusan
• Benjolan kelenjar limfa yang tidak hilang
• Sakit tulang atau sendi yang berulang
• Selera makan menurun atau berat badan menurun tanpa sebab jelas

Diagnosis

Doktor akan menilai gejala dan pemeriksaan fizikal, kemudian melakukan ujian darah. Jika keputusan menunjukkan kemungkinan leukemia, kanak-kanak dirujuk kepada pakar dan ujian sum-sum tulang dilakukan untuk mengesahkan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah lengkap untuk mengira sel darah
• Filem darah di bawah mikroskop
• Ujian sum-sum tulang (aspirasi atau biopsi)
• Ujian genetik dan molekul pada sel leukemia
• Ujian air tulang belakang untuk melihat penyebaran
• Imbasan seperti ultrasound, X-ray, CT atau MRI jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Ujian mungkin mengambil beberapa hari. Anda mungkin berjumpa beberapa pakar. Tanya tentang tujuan setiap ujian, kesakitan, dan cara menyokong anak. Bawa senarai soalan agar tidak terlupa.

Rawatan

Rawatan leukemia kanak-kanak dirancang oleh pasukan pakar. Matlamatnya ialah membunuh sel leukemia, memulihkan sum-sum tulang, dan menjaga kesihatan anak semasa rawatan.

Penjagaan diri di rumah

• Hadiri semua temujanji dan ujian susulan.
• Amalkan kebersihan tangan dan elakkan orang yang sakit.
• Beri makanan seimbang dan selamat; tanya pegawai dietetik jika selera makan menurun.
• Pastikan anak cukup rehat dan aktiviti ringan mengikut nasihat doktor.
• Catat kesan sampingan atau gejala baru dan maklumkan pasukan rawatan.
• Jangan beri ubat, suplemen atau herba tanpa berbincang dengan doktor.

Rawatan perubatan

Rawatan bergantung kepada jenis leukemia, umur dan faktor risiko anak. Pasukan pakar mungkin menggunakan kemoterapi (ubat yang membunuh sel kanser), terapi sasaran, imunoterapi, radioterapi, pemindahan sel stem, dan rawatan sokongan untuk jangkitan, anemia serta kesan sampingan. Setiap pelan rawatan disesuaikan untuk anak.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan bukan rawatan utama leukemia. Prosedur kecil mungkin dilakukan untuk mengambil sampel sum-sum tulang atau memasang akses vena, tetapi bukan untuk membuang kanser.

Hidup dengan keadaan ini

Hari-hari mungkin berubah dengan temujanji hospital, rawatan dan pemantauan. Buat jadual ringkas, minta bantuan keluarga, dan kekalkan rutin yang selamat untuk anak.

Tip gaya hidup

• Basuh tangan dengan kerap dan jaga kebersihan diri.
• Elakkan orang yang sakit atau tempat sesak semasa tempoh risiko jangkitan.
• Ikut jadual imunisasi yang disyorkan doktor.
• Pastikan anak cukup rehat dan aktiviti ringan.
• Jaga kebersihan makanan dan air.
• Berbincang dengan sekolah tentang keperluan anak.

Diet dan senaman

Beri makanan seimbang dan selamat. Jika selera makan menurun, tanya doktor atau pegawai dietetik. Aktiviti fizikal ringan seperti berjalan atau bermain tenang digalakkan jika doktor membenarkan. Elakkan orang ramai dan kecederaan semasa jangkitan atau selepas prosedur.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Kanak-kanak dan keluarga boleh berasa takut, sedih, marah atau cemas. Ini normal. Beri ruang untuk bercakap dan libatkan ahli psikologi atau kaunselor hospital jika perlu. Jika anda atau anak anda mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan kecemasan segera melalui perkhidmatan kecemasan tempatan atau talian krisis yang disahkan di laman web ini.

Pencegahan

Kebanyakan leukemia kanak-kanak tidak dapat dicegah kerana punca tepat tidak diketahui. Ia bukan salah ibu bapa.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk leukemia. Pastikan kanak-kanak mengikut jadual imunisasi KKM dan berbincang dengan doktor sebelum vaksin tambahan, terutamanya semasa rawatan.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk leukemia pada kanak-kanak sihat. Dapatkan pemeriksaan doktor jika gejala berterusan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Anemia teruk yang menyebabkan keletihan dan sesak nafas
• Jangkitan serius kerana sistem imun lemah
• Pendarahan yang sukar berhenti
• Penyebaran sel leukemia ke organ lain
• Keadaan yang mengancam nyawa jika tidak dirawat

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan moden, banyak kanak-kanak dengan leukemia boleh sembuh. Peluang sembuh bergantung kepada jenis leukemia, umur dan respons terhadap rawatan. Rawatan awal dan susulan jangka panjang membantu meningkatkan hasil.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.