Kimerisme: Apabila Tubuh Mempunyai Dua Set Sel Genetik

Gambaran keseluruhan

Kimerisme ialah keadaan apabila dalam satu tubuh ada dua atau lebih kumpulan sel yang berbeza dari segi bahan warisan (DNA). DNA ialah arahan genetik yang menentukan cara tubuh berfungsi. Kimerisme bukan penyakit berjangkit dan bukan bermakna seseorang mempunyai dua tubuh atau dua identiti. Ia hanya bermakna tubuh mempunyai lebih daripada satu corak sel genetik.

Mikrokimerisme semula jadi agak biasa semasa kehamilan. Kimerisme kembar dan kimerisme berkaitan pemindahan lebih jarang, tetapi semakin dikenal pasti dengan ujian moden.

Sesiapa sahaja boleh mempunyai kimerisme. Ia lebih kerap dibincangkan pada wanita hamil, kembar, penerima transfusi darah, dan pesakit yang menjalani pemindahan sel stem atau organ.

Gejala

Gejala biasa

• Selalunya tiada gejala khusus.
• Jika ada gejala, ia biasanya berkaitan dengan keadaan asas seperti pemindahan, transfusi, atau perbezaan perkembangan.
• Kimerisme sendiri tidak menyebabkan rasa sakit atau demam.

Gejala pada kanak-kanak

• Selalunya tiada gejala.
• Pada sesetengah kanak-kanak kembar, doktor mungkin menilai perbezaan ciri fizikal atau organ pembiakan, tetapi tidak semua kanak-kanak terjejas.
• Kanak-kanak yang pernah menerima pemindahan perlu dipantau mengikut jadual pasukan perubatan.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Tiada gejala khusus pada usia lanjut.
• Mungkin ditemui secara kebetulan semasa ujian genetik untuk kanser, pemindahan, atau penyiasatan kesihatan lain.
• Warga emas dengan kimerisme berkaitan pemindahan perlu terus mengikut susulan doktor.

Punca

Punca utama

• Semasa kehamilan, sejumlah kecil sel bayi boleh masuk ke dalam darah ibu dan kekal seketika; ini dipanggil mikrokimerisme.
• Kembar boleh berkongsi sel darah semasa dalam rahim, menyebabkan dua populasi sel.
• Transfusi darah boleh membawa sel penderma yang kekal sementara.
• Pemindahan sel stem atau organ menggantikan atau menambah sel penderma dalam tubuh penerima.
• Jarang-jarang, kimerisme berlaku akibat perubahan genetik awal dalam perkembangan.

Faktor risiko

• Kehamilan, terutamanya kehamilan kembar.
• Sejarah transfusi darah.
• Pemindahan sel stem, sumsum tulang, atau organ.
• Kembar yang berkongsi aliran darah dalam rahim.
• Ujian genetik yang lebih meluas meningkatkan penemuan kebetulan.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Demam, menggigil, atau rasa tidak sihat selepas pemindahan.
• Sesak nafas, sakit dada, atau bengkak muka atau tekak.
• Pendarahan atau lebam yang tidak dijangka.
• Muntah atau cirit-birit teruk sehingga tidak boleh minum.
• Kekeliruan, sangat lemah, atau sawan.

Buat temujanji rutin jika:

• Anda tahu anda mempunyai kimerisme dan merancang kehamilan.
• Anda mempunyai kimerisme dan perlu menjalani pembedahan atau pemindahan.
• Anda bimbang tentang identiti genetik atau ingin bertanya tentang ujian.
• Anak anda ditemui mempunyai kimerisme dan anda mahu penjelasan.

Diagnosis

Doktor mengesan kimerisme melalui ujian yang membandingkan bahan genetik (DNA) daripada sampel darah, air liur, atau tisu. Selalunya ia ditemui secara kebetulan atau semasa memantau pemindahan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian profil DNA darah.
• Swab pipi, iaitu sampel sel dalam mulut.
• Biopsi tisu jika perlu.
• Ujian kromosom atau penanda genetik.
• Ujian tambahan untuk menilai kesihatan organ dan sistem imun.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin perlu memberi lebih daripada satu sampel. Doktor akan menerangkan keputusan dan sama ada susulan diperlukan. Ujian ini tidak menyakitkan untuk sampel darah atau swab, tetapi biopsi mungkin sedikit tidak selesa.

Rawatan

Tiada rawatan untuk menghilangkan kimerisme itu sendiri. Fokus rawatan ialah menjaga kesihatan, merawat keadaan asas, dan memantau jika ia berkaitan dengan pemindahan.

Penjagaan diri di rumah

• Hadiri semua janji susulan.
• Catat gejala baru dan bawa senarai ubat anda.
• Amalkan kebersihan tangan dan elakkan jangkitan.
• Rehat cukup, makan seimbang, dan bersenam mengikut kemampuan.
• Dapatkan sokongan emosi jika berasa cemas.

Rawatan perubatan

Pasukan perubatan akan merawat punca atau keadaan berkaitan. Contohnya, selepas pemindahan, doktor memantau tanda penolakan atau komplikasi dan menyesuaikan penjagaan. Tiada ubat khusus untuk membuang kimerisme; sebarang ubat yang diberi adalah untuk keadaan perubatan yang berkaitan dan hanya mengikut preskripsi doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan bukan rawatan untuk kimerisme. Jika pembedahan diperlukan, ia biasanya untuk keadaan lain yang berkaitan, contohnya menilai atau membetulkan perbezaan perkembangan. Doktor akan berbincang jika ia relevan.

Hidup dengan keadaan ini

Anda boleh menjalani kehidupan biasa. Beritahu doktor dan doktor gigi bahawa anda mempunyai kimerisme, terutamanya jika pernah menerima transfusi atau pemindahan. Simpan rekod perubatan anda.

Tip gaya hidup

• Makan makanan seimbang mengikut budaya tempatan.
• Bersenam secara teratur mengikut kesesuaian.
• Tidur cukup dan uruskan tekanan.
• Jangan merokok; hadkan alkohol.
• Ikut nasihat doktor tentang vaksin dan saringan.

Diet dan senaman

Tiada diet khas untuk kimerisme. Amalkan pemakanan seimbang dan aktiviti fizikal sederhana. Jika anda sedang pulih daripada pemindahan atau rawatan, ikut nasihat pasukan perubatan tentang had senaman.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sesetengah orang berasa cemas atau keliru tentang identiti genetik mereka. Ini normal. Bercakap dengan kaunselor, ahli psikologi, atau pasukan perubatan boleh membantu. Jika anda berasa sedih berpanjangan atau mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan kecemasan segera dan hubungi perkhidmatan sokongan krisis tempatan.

Pencegahan

Kimerisme semula jadi tidak boleh dicegah. Kimerisme berkaitan perubatan tidak dapat dielakkan sepenuhnya, tetapi pemantauan selepas transfusi atau pemindahan membantu menguruskan kesihatan.

Vaksin

Ikut jadual vaksin yang disyorkan oleh doktor dan KKM. Pesakit selepas pemindahan mungkin memerlukan nasihat vaksin khas; jangan ambil vaksin tambahan tanpa berbincang.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk kimerisme. Jika anda mempunyai sejarah kembar, pemindahan, atau kebimbangan genetik, doktor boleh menasihati sama ada ujian sesuai.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kimerisme semula jadi biasanya tidak menyebabkan komplikasi.
• Jika berkaitan pemindahan, komplikasi seperti jangkitan atau tindak balas imun boleh berlaku dan perlu dipantau.
• Pada sesetengah kes kembar, perbezaan perkembangan organ pembiakan atau kesuburan mungkin perlu dinilai, tetapi tidak semua orang terjejas.
• Kebimbangan emosi atau salah faham tentang keadaan boleh memberi kesan jika tidak dibincangkan.

Pandangan jangka panjang

Prognosis amat baik untuk kebanyakan orang dengan kimerisme semula jadi. Bagi kimerisme berkaitan pemindahan, hasil bergantung kepada keadaan asas dan susulan yang baik. Dengan penjagaan dan sokongan yang betul, ramai orang boleh hidup sihat.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.