Penyakit Coats

Gambaran keseluruhan

Penyakit Coats ialah masalah mata yang jarang berlaku. Ia melibatkan saluran darah kecil di retina, iaitu lapisan di belakang mata yang menangkap cahaya. Dalam penyakit ini, saluran darah tersebut tidak berkembang dengan normal dan boleh bocor. Kebocoran ini menyebabkan cecair dan bahan lemak terkumpul di retina. Lama-kelamaan, penglihatan boleh terjejas. Penyakit Coats bukan kanser dan tidak berjangkit.

Tidak, penyakit Coats adalah jarang. Kebanyakan doktor keluarga mungkin hanya melihat sangat sedikit kes dalam kerjaya mereka.

Penyakit Coats paling biasa berlaku pada kanak-kanak, selalunya lelaki, dan biasanya pada satu mata. Dalam kes yang jarang, orang dewasa juga boleh terjejas. Ia tidak bermakna ibu bapa melakukan sesuatu yang salah.

Gejala

Gejala biasa

• Penglihatan kabur atau kurang jelas pada satu mata.
• Mata kelihatan juling atau tidak lurus.
• Pupil kelihatan putih atau kekuningan dalam cahaya tertentu, terutamanya pada gambar.
• Sukar melihat objek jauh atau dekat dengan salah satu mata.
• Kadang-kadang mata merah, sakit, atau sensitif kepada cahaya jika tekanan mata meningkat.

Gejala pada kanak-kanak

• Bayi atau kanak-kanak mungkin tidak mengikut objek dengan mata yang terjejas.
• Guru atau ibu bapa mungkin perasan anak memicingkan mata atau menutup satu mata.
• Anak mungkin mengadu penglihatan kabur, tetapi kadang-kadang tiada aduan langsung.
• Refleks putih pada pupil boleh dilihat dalam foto menggunakan flash.
• Jika tekanan mata tinggi, anak mungkin menangis, muntah, atau menggosok mata kerana sakit.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada orang dewasa, penyakit Coats jarang berlaku dan mungkin menyebabkan penglihatan kabur atau berubah.
• Mata mungkin rasa tidak selesa atau merah jika ada komplikasi seperti glaukoma.
• Perubahan penglihatan yang baru atau bertambah teruk perlu diperiksa oleh doktor mata.

Punca

Punca utama

• Penyakit Coats berlaku apabila saluran darah kecil di retina tidak berkembang dengan normal.
• Saluran darah yang tidak normal ini boleh bocor, menyebabkan cecair dan bahan lemak terkumpul di retina.
• Punca tepat mengapa ini berlaku kepada sesetengah kanak-kanak masih tidak diketahui sepenuhnya.
• Ia bukan disebabkan oleh masa depan skrin, pemakanan, atau kecederaan mata biasa.

Faktor risiko

• Umur muda, terutamanya pada zaman kanak-kanak.
• Jantina lelaki lebih kerap terjejas berbanding perempuan.
• Biasanya melibatkan satu mata sahaja.
• Sebilangan kecil kes berlaku pada orang dewasa, tetapi ini jarang.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda atau anak anda mengalami kehilangan penglihatan secara mendadak, sakit mata teruk, atau mata cedera, dapatkan bantuan kecemasan segera.
• Jika pupil kelihatan putih dalam foto atau cahaya, temujanji dengan doktor mata perlu dibuat dengan segera.
• Jika mata menjadi merah, bengkak, atau sakit dengan penglihatan menurun, jangan tunggu — dapatkan pemeriksaan segera.
• Jika anak tiba-tiba juling atau tidak lagi mengikut objek dengan mata, dapatkan penilaian segera.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda perasan penglihatan anak kabur, mata juling, atau anak sering memicingkan mata.
• Jika ada sejarah keluarga masalah mata pada zaman kanak-kanak, beritahu doktor.
• Jika anda atau anak anda mempunyai penyakit Coats, hadiri semua temu janji susulan mata.
• Di Malaysia, pemeriksaan mata boleh dibuat di klinik kesihatan atau hospital yang mempunyai perkhidmatan mata.

Diagnosis

Penyakit Coats didiagnosis oleh doktor mata melalui pemeriksaan mata yang teliti. Doktor akan melihat bahagian belakang mata selepas memberi titisan untuk melebarkan pupil. Kadang-kadang ujian pengimejan digunakan untuk melihat saluran darah dan retina dengan lebih jelas.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan mata selepas titisan pelebar pupil, supaya doktor dapat melihat retina dengan lebih jelas.
• Pemeriksaan fundus, iaitu pemeriksaan bahagian belakang mata menggunakan alat khas.
• Ultrasound mata, yang menggunakan gelombang bunyi untuk melihat struktur mata jika pandangan terhalang.
• Angiografi fluoresein, iaitu ujian yang mengambil gambar saluran darah retina selepas pewarna khas diberikan.
• OCT atau imbasan retina, yang mengambil gambar lapisan retina dengan lebih terperinci.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Titisan mata boleh menyebabkan penglihatan kabur sementara dan mata sensitif kepada cahaya. Bawa cermin mata hitam dan minta seseorang menemani anda atau anak anda. Doktor akan menerangkan keputusan dan sama ada susulan atau rawatan diperlukan.

Rawatan

Matlamat rawatan ialah melindungi penglihatan yang masih ada, mengurangkan kebocoran saluran darah, dan mencegah komplikasi seperti detasmen retina atau glaukoma. Rawatan bergantung kepada umur, keadaan mata, dan tahap penyakit.

Penjagaan diri di rumah

• Hadiri semua temu janji mata seperti yang disyorkan.
• Beritahu doktor mata dengan segera jika penglihatan berubah atau mata sakit.
• Lindungi mata daripada kecederaan semasa bermain atau bersukan.
• Gunakan cermin mata atau alat bantuan penglihatan jika doktor mengesyorkannya.
• Bantu anak di sekolah dengan memberitahu guru tentang keperluan penglihatan jika perlu.

Rawatan perubatan

Doktor mata mungkin menggunakan laser untuk menutup saluran darah yang bocor, rawatan sejuk untuk merawat kawasan tertentu, atau suntikan ubat ke dalam mata untuk mengurangkan kebocoran. Jika berlaku detasmen retina atau tekanan mata tinggi, pembedahan mungkin diperlukan. Doktor akan menerangkan pilihan rawatan dan risiko yang berkaitan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan mungkin dipertimbangkan jika berlaku detasmen retina, glaukoma yang tidak terkawal, atau komplikasi lain yang mengancam penglihatan. Keputusan dibuat oleh doktor mata selepas penilaian teliti.

Hidup dengan keadaan ini

Kanak-kanak dengan penyakit Coats mungkin perlu pemeriksaan mata yang kerap. Sesetengah kanak-kanak memerlukan bantuan penglihatan di sekolah, seperti tempat duduk di hadapan atau bahan bacaan yang lebih besar. Orang dewasa dengan penyakit ini juga perlu memantau penglihatan dan menghadiri susulan.

Tip gaya hidup

• Amalkan langkah keselamatan mata semasa bersukan atau aktiviti luar.
• Rehatkan mata jika berasa letih, walaupun masa depan skrin bukan punca penyakit Coats.
• Pastikan pencahayaan yang baik semasa membaca atau belajar.
• Beritahu guru atau penjaga tentang keadaan mata anak supaya mereka dapat membantu.
• Elakkan merokok dan jaga kesihatan umum, terutamanya jika anda orang dewasa dengan masalah mata.

Diet dan senaman

Tiada diet khas yang terbukti menyembuhkan penyakit Coats. Makan makanan seimbang dan kekal aktif adalah baik untuk kesihatan umum. Jika anak anda mempunyai keperluan pemakanan khas, ikut nasihat doktor atau pakar pemakanan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Penyakit mata pada kanak-kanak boleh menyebabkan ibu bapa berasa risau, sedih, atau bersalah. Kanak-kanak juga mungkin berasa berbeza daripada rakan-rakan. Perasaan ini normal. Dapatkan sokongan daripada doktor, kaunselor, atau kumpulan sokongan. Jika anda atau anak anda berasa sangat tertekan atau mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan krisis di laman ini atau perkhidmatan kesihatan mental tempatan dengan segera.

Pencegahan

Penyakit Coats tidak diketahui boleh dicegah sepenuhnya kerana punca tepatnya belum difahami. Namun, pengesanan awal dan pemeriksaan mata yang betul boleh membantu mencegah kehilangan penglihatan yang teruk.

Vaksin

Tiada vaksin untuk penyakit Coats kerana ia bukan penyakit berjangkit.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk seluruh masyarakat. Namun, kanak-kanak dengan mata juling, refleks putih pada pupil, atau masalah penglihatan perlu diperiksa oleh doktor mata. Ikut nasihat Kementerian Kesihatan Malaysia dan doktor keluarga tentang pemeriksaan mata kanak-kanak.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Penglihatan boleh merosot secara perlahan atau kekal kabur.
• Cecair boleh terkumpul dan menyebabkan detasmen retina, iaitu retina tertanggal daripada lapisan di belakangnya.
• Tekanan mata boleh meningkat dan menyebabkan glaukoma, yang boleh merosakkan saraf mata.
• Katarak atau perubahan bentuk mata boleh berlaku dalam kes yang teruk.
• Sesetengah mata mungkin kehilangan penglihatan yang berguna jika komplikasi tidak dirawat.

Pandangan jangka panjang

Dengan pemantauan dan rawatan yang sesuai, banyak kanak-kanak dengan penyakit Coats dapat mengekalkan sebahagian penglihatan yang berguna. Sesetengah kes memerlukan rawatan berulang, dan tidak semua kehilangan penglihatan dapat dicegah. Namun, penjagaan awal oleh doktor mata memberi peluang terbaik untuk melindungi penglihatan dan kualiti hidup.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.