Vaksin COVID-19

Gambaran keseluruhan

Vaksin COVID-19 ialah suntikan yang melatih sistem imun anda supaya mengenali dan melawan virus SARS-CoV-2, iaitu virus yang menyebabkan penyakit COVID-19. Vaksin ini tidak mengandungi virus hidup yang boleh menyebabkan COVID-19. Ia membantu tubuh anda bersedia supaya jika anda dijangkiti, penyakit anda tidak menjadi teruk.

Ya. Program vaksinasi COVID-19 telah dijalankan secara meluas di Malaysia dan banyak negara. Jutaan orang telah menerima vaksin ini.

Vaksin ini ditawarkan kepada kanak-kanak, remaja, dewasa, dan warga emas mengikut jadual yang disyorkan KKM. Ia amat penting bagi warga emas, penghidap penyakit kronik seperti kencing manis atau penyakit jantung, individu dengan sistem imun lemah, dan pekerja kesihatan.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit, merah, atau bengkak di tempat suntikan
• Letih atau rasa lemah
• Sakit kepala
• Demam ringan
• Sakit otot atau sendi
• Menggigil
• Rasa mual

Gejala pada kanak-kanak

• Sakit di tempat suntikan
• Letih atau mengantuk
• Demam ringan
• Sakit kepala
• Rasa tidak selesa

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kesan sampingan biasanya ringan dan sama seperti orang dewasa lain
• Ada yang mungkin kurang rasa sakit berbanding orang muda
• Tetap penting untuk mendapatkan vaksin kerana risiko COVID-19 teruk lebih tinggi

Punca

Punca utama

• Vaksin COVID-19 mengandungi arahan genetik atau protein yang tidak berbahaya untuk melatih sistem imun. Ia tidak menyebabkan jangkitan COVID-19.
• Tujuan vaksin ialah menyediakan pertahanan awal supaya tubuh dapat melawan virus SARS-CoV-2 dengan lebih baik.
• Penyakit COVID-19 sendiri disebabkan oleh virus SARS-CoV-2, bukan oleh vaksin.

Faktor risiko

• Umur lanjut
• Penyakit kronik seperti kencing manis, penyakit jantung, atau penyakit paru-paru
• Sistem imun yang lemah akibat penyakit atau rawatan tertentu
• Kehamilan
• Tinggal atau bekerja di tempat yang sesak

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Reaksi alahan teruk selepas suntikan seperti sukar bernafas atau bengkak muka
• Sakit dada atau sesak nafas
• Demam tinggi yang tidak surut
• Sakit kepala teruk yang berterusan

Buat temujanji rutin jika:

• Anda mempunyai alahan teruk kepada vaksin atau ubat tertentu
• Anda sedang hamil atau merancang untuk hamil
• Anda mempunyai masalah sistem imun atau sedang mengambil ubat yang melemahkan imun
• Anda mempunyai masalah pendarahan atau mengambil ubat pencair darah
• Anda tidak pasti sama ada anda sesuai untuk vaksin

Diagnosis

Vaksin COVID-19 tidak memerlukan diagnosis. Sebelum suntikan, petugas kesihatan akan menilai kesesuaian anda melalui soal selidik ringkas dan sejarah kesihatan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Soal selidik kesihatan dan sejarah alahan
• Pemeriksaan suhu badan
• Semakan senarai semak keselamatan vaksin

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda akan menerima suntikan di lengan. Selepas itu, anda perlu menunggu di kawasan pemerhatian selama 15 hingga 30 minit untuk memastikan tiada reaksi alahan segera. Petugas kesihatan akan memberitahu anda tentang kesan sampingan yang biasa dan bila perlu mendapatkan bantuan.

Rawatan

Rawatan selepas vaksinasi bertujuan melegakan kesan sampingan ringan dan memantau sebarang reaksi serius. Kebanyakan orang tidak memerlukan rawatan khas.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang cukup
• Minum air dengan banyak
• Letakkan kain sejuk di tempat suntikan
• Gerakkan lengan dengan perlahan
• Elakkan aktiviti berat buat sementara waktu jika berasa letih

Rawatan perubatan

Jika anda demam atau sakit, doktor atau ahli farmasi boleh mencadangkan ubat yang sesuai mengikut keadaan anda. Jangan mengambil ubat sendiri tanpa nasihat, terutamanya jika anda mempunyai penyakit lain atau sedang hamil. Reaksi alahan seruk akan dirawat di hospital oleh pasukan perubatan.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas vaksinasi, anda boleh meneruskan aktiviti harian seperti biasa jika berasa sihat. Teruskan langkah pencegahan seperti mencuci tangan, memakai pelitup muka di tempat sesak, dan menjaga jarak sosial mengikut nasihat semasa.

Tip gaya hidup

• Amalkan pemakanan seimbang
• Bersenam secara sederhana
• Tidur yang cukup
• Elakkan merokok
• Hadkan pengambilan alkohol

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang daripada pelbagai kumpulan makanan. Minum air yang cukup. Lakukan senaman ringan hingga sederhana seperti berjalan kaki. Rehat jika berasa letih selepas suntikan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Rasa cemas atau ragu-ragu tentang vaksin adalah normal. Bercakap dengan doktor atau ahli farmasi yang anda percaya boleh membantu. Jika anda berasa sangat tertekan atau mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan segera daripada perkhidmatan kecemasan tempatan atau talian sokongan krisis di kawasan anda.

Pencegahan

Vaksinasi COVID-19 membantu mencegah penyakit COVID-19 yang teruk. Ia tidak 100% menghalang jangkitan, tetapi ia mengurangkan risiko sakit serius, masuk hospital, dan kematian.

Vaksin

Beberapa jenis vaksin COVID-19 telah diluluskan untuk digunakan di Malaysia, termasuk vaksin mRNA, vaksin vektor virus, dan vaksin protein subunit. Semua vaksin yang diluluskan oleh Pihak Berkuasa Kawalan Produk Kesihatan Kebangsaan (NPRA) dan KKM telah melalui penilaian keselamatan dan keberkesanan.

Program saringan

Tiada ujian saringan khas diperlukan sebelum vaksinasi. Petugas kesihatan akan menyaring sejarah kesihatan dan alahan anda.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan COVID-19 yang teruk boleh menyebabkan radang paru-paru, kekurangan oksigen, dan kegagalan organ.
• Individu yang tidak divaksin lebih berisiko untuk dimasukkan ke hospital dan mendapat kesan jangka panjang seperti 'long COVID'.
• Kematian akibat COVID-19 lebih tinggi dalam kalangan mereka yang tidak divaksin, terutamanya warga emas dan penghidap penyakit kronik.

Pandangan jangka panjang

Gambaran keseluruhan adalah positif. Vaksin COVID-19 telah menyelamatkan banyak nyawa dan mengurangkan beban hospital. Kebanyakan orang yang dijangkiti COVID-19 pulih sepenuhnya, dan vaksin membantu menjadikan jangkitan lebih ringan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.