Penyakit Cushing: Si Pakar Menyamar

Gambaran keseluruhan

Sindrom Cushing berlaku apabila badan terdedah kepada terlalu banyak cortisol untuk tempoh yang lama. Cortisol ialah hormon tekanan yang penting, tetapi bila berlebihan ia boleh mengubah cara badan menyimpan lemak, mengawal gula darah, tekanan darah, otot, tulang, dan mood. Ia bukan penyakit berjangkit. Punca paling biasa ialah penggunaan ubat steroid jangka panjang, tetapi ia juga boleh berlaku apabila kelenjar dalam badan menghasilkan terlalu banyak cortisol.

Sindrom Cushing jarang berlaku. Walau bagaimanapun, punca paling biasa ialah penggunaan ubat steroid jangka panjang. Jenis yang disebabkan badan sendiri menghasilkan terlalu banyak cortisol adalah lebih jarang.

Ia boleh berlaku pada kanak-kanak, dewasa muda, dan warga emas. Wanita lebih kerap mengalami jenis tertentu yang berkaitan kelenjar pituitari. Sesiapa yang mengambil ubat steroid jangka panjang juga berisiko.

Gejala

Gejala biasa

• Pertambahan berat badan di bahagian tengah badan, terutamanya perut, manakala tangan dan kaki mungkin kelihatan kurus.
• Muka menjadi bulat dan penuh.
• Lemak terkumpul di belakang leher atau bahagian atas belakang.
• Kulit menjadi nipis, mudah lebam, dan lambat sembuh.
• Jalur ungu atau merah pada perut, paha, atau payudara.
• Otot lemah, terutama di lengan dan paha.
• Rasa letih yang tidak hilang walaupun selepas rehat.
• Tekanan darah tinggi.
• Gula darah tinggi atau kencing manis.
• Perubahan mood seperti mudah marah, cemas, atau murung.
• Haida tidak teratur atau berhenti.
• Keinginan seksual menurun.
• Mudah mendapat jangkitan atau jangkitan berulang.
• Tulang menjadi rapuh dan mudah patah.

Gejala pada kanak-kanak

• Pertumbuhan menjadi perlahan atau terhenti.
• Berat badan naik walaupun selera makan biasa.
• Muka bulat dan badan berisi.
• Lemah, letih, atau tidak aktif seperti biasa.
• Puberty lambat.
• Tekanan darah tinggi.
• Gula darah tinggi.
• Perubahan tingkah laku atau prestasi sekolah.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kelemahan otot dan mudah jatuh.
• Tekanan darah tinggi yang sukar dikawal.
• Gula darah tinggi.
• Tulang rapuh atau mudah patah.
• Kebingungan ringan atau perubahan mood.
• Mudah lebam dan lambat sembuh.
• Letih berlebihan yang mungkin disangka sebahagian daripada penuaan.

Punca

Punca utama

• Penggunaan ubat steroid jangka panjang, sama ada dalam bentuk tablet, suntikan, krim, atau sedutan, tanpa pengawasan doktor.
• Tumor kecil di kelenjar pituitari yang merangsang kelenjar adrenal menghasilkan terlalu banyak cortisol.
• Tumor pada kelenjar adrenal yang menghasilkan cortisol berlebihan.
• Tumor di bahagian lain badan yang menghasilkan hormon yang merangsang kelenjar adrenal.
• Dalam kes yang jarang, faktor genetik atau penyakit kelenjar endokrin tertentu.

Faktor risiko

• Menggunakan ubat steroid untuk tempoh lama atau pada dos tinggi tanpa pemantauan doktor.
• Menggunakan produk steroid yang tidak dipreskripsi, termasuk krim atau suplemen.
• Mempunyai sejarah keluarga penyakit kelenjar endokrin yang jarang.
• Mempunyai gejala yang berkaitan walaupun tanpa sejarah penggunaan steroid.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami gejala kecemasan seperti kebingungan teruk, sesak nafas, sakit dada, atau lemah sehingga hampir pengsan.
• Jika tekanan darah atau gula darah sangat tinggi dan tidak turun walaupun selepas rawatan biasa.
• Jika anda mengambil ubat steroid dan tidak boleh meneruskannya kerana muntah atau cirit-birit teruk.
• Jika anda mempunyai fikiran untuk mencederakan diri atau berada dalam krisis mental.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mengalami pertambahan berat badan di bahagian tengah badan, muka bulat, mudah lebam, atau jalur ungu pada kulit tanpa sebab jelas.
• Jika anda mempunyai tekanan darah tinggi atau gula darah tinggi yang sukar dikawal walaupun dengan rawatan.
• Jika anda menggunakan ubat steroid jangka panjang dan ingin menilai kesan sampingan.
• Jika kanak-kanak mengalami pertumbuhan perlahan atau berat badan naik tanpa sebab jelas.
• Jika anda mempunyai sejarah keluarga penyakit kelenjar endokrin yang jarang.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah kesihatan, ubat-ubatan yang digunakan, dan sejarah keluarga. Mereka akan membuat pemeriksaan fizikal dan mungkin memulakan ujian untuk mengukur cortisol. Diagnosis biasanya dibuat melalui beberapa langkah, bukan satu ujian sahaja.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk mengukur hormon cortisol dan hormon berkaitan.
• Ujian air kencing yang dikumpul selama 24 jam untuk mengukur cortisol.
• Ujian air liur pada lewat malam.
• Ujian penindasan hormon untuk melihat sama ada cortisol boleh dikawal.
• Pengimejan seperti CT scan atau MRI untuk mencari tumor pada kelenjar pituitari atau adrenal.
• Ujian tambahan mengikut keperluan, termasuk penilaian tulang, gula darah, dan tekanan darah.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin perlu menjalani beberapa ujian dalam tempoh berbeza dan berjumpa pakar endokrinologi. proses ini boleh mengambil masa. Doktor akan menerangkan keputusan ujian dan langkah seterusnya. Jangan mulakan atau hentikan ubat steroid sendiri semasa proses diagnosis.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca. Jika disebabkan ubat steroid, doktor akan menyesuaikan atau menurunkan dos secara perlahan dan selamat. Jika badan menghasilkan terlalu banyak cortisol, rawatan mungkin melibatkan pembedahan, radioterapi, atau ubat yang mengawal penghasilan atau kesan cortisol. Semua rawatan perlu dipantau oleh pakar.

Penjagaan diri di rumah

• Catat gejala, bacaan tekanan darah, dan gula darah jika diminta oleh doktor.
• Jangan ubah atau hentikan ubat steroid sendiri tanpa nasihat doktor.
• Ikut janji temu susulan dan ujian yang dijadualkan.
• Dapatkan rehat yang cukup dan tidur yang berkualiti.
• Lakukan aktiviti fizikal yang selamat mengikut nasihat doktor.
• Minta bantuan ahli keluarga atau rakan untuk memahami dan mengurus rawatan.

Rawatan perubatan

Jika punca ialah ubat steroid, doktor akan merancang cara mengurangkan dos secara berperingkat supaya badan dapat menyesuaikan diri. Jika punca ialah tumor atau penghasilan cortisol berlebihan, pilihan termasuk pembedahan untuk membuang tumor, radioterapi, atau ubat yang mengawal penghasilan atau kesan cortisol. Ubat hanya diberikan dan dipantau oleh doktor pakar. Jangan mengambil sebarang ubat tambahan tanpa berbincang.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya menjadi pilihan utama jika terdapat tumor kecil di kelenjar pituitari atau kelenjar adrenal. Pakar akan menilai lokasi, saiz tumor, dan kesihatan keseluruhan anda. Jika pembedahan tidak berjaya atau tidak sesuai, rawatan lain seperti radioterapi atau ubat boleh dipertimbangkan.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan sindrom Cushing boleh mencabar kerana gejala berubah dan rawatan mengambil masa. Buat catatan ringkas tentang gejala dan kesan rawatan untuk dibincangkan dengan doktor. Beri masa kepada badan untuk pulih dan minta sokongan daripada keluarga serta pasukan penjagaan kesihatan.

Tip gaya hidup

• Amalkan pemakanan seimbang untuk menyokong gula darah, tekanan darah, dan kesihatan tulang.
• Kurangkan pengambilan garam jika doktor menasihatkan begitu untuk tekanan darah.
• Lakukan senaman ringan atau fisioterapi mengikut kemampuan dan nasihat doktor.
• Dapatkan tidur yang cukup dan uruskan tekanan dengan cara yang sihat.
• Jaga kebersihan dan elakkan jangkitan.
• Hadiri semua janji temu susulan untuk pemantauan.

Diet dan senaman

Tiada diet khas yang boleh menyembuhkan sindrom Cushing. Fokus pada pemakanan seimbang, kawalan gula darah dan tekanan darah, serta pengambilan kalsium dan vitamin D yang mencukupi jika disyorkan doktor. Senaman perlu disesuaikan dengan keadaan otot dan tulang. Mulakan perlahan dan dapatkan nasihat fisioterapis atau doktor.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Perubahan hormon boleh menyebabkan mood turun, cemas, mudah marah, dan risau tentang rupa badan. Ini bukan kelemahan peribadi. Dapatkan bantuan jika perasaan ini mengganggu kehidupan harian. Jika anda dalam krisis atau mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, hubungi perkhidmatan kecemasan atau talian sokongan krisis tempatan yang disenaraikan di laman ini segera.

Pencegahan

Sebahagian kes boleh dicegah. Sindrom Cushing akibat ubat steroid boleh dikurangkan dengan menggunakan steroid hanya apabila benar-benar perlu, pada dos terendah dan tempoh tersingkat, serta di bawah pengawasan doktor. Jangan gunakan produk steroid tanpa nasihat. Sindrom Cushing yang disebabkan badan sendiri tidak dapat dicegah, tetapi kesan serius boleh dikurangkan dengan pengesanan dan rawatan awal.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk sindrom Cushing. Pastikan imunisasi rutin lengkap mengikut jadual dan berbincang dengan doktor, terutamanya jika imuniti lemah atau selepas pembedahan.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk orang awam. Doktor boleh menilai dan menjalankan ujian jika ada gejala, penggunaan ubat steroid jangka panjang, atau sejarah keluarga penyakit kelenjar endokrin yang jarang.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kencing manis dan masalah gula darah.
• Tekanan darah tinggi dan penyakit jantung atau strok.
• Darah beku.
• Tulang rapuh dan patah.
• Jangkitan berulang atau teruk.
• Kelemahan otot dan kesukaran bergerak.
• Masalah mood, cemas, atau murung.
• Masalah kesuburan atau haid tidak teratur.
• Kesan tekanan daripada tumor jika ia membesar.

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang sesuai, banyak gejala sindrom Cushing boleh bertambah baik. Pemulihan mungkin mengambil masa berbulan-bulan hingga bertahun-tahun, dan sesetengah kesan seperti tulang rapuh atau perubahan mood mungkin perlu masa untuk pulih. Ikut susulan doktor dan dapatkan sokongan; kebanyakan pesakit menunjukkan perubahan positif dengan penjagaan yang berterusan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.