Tampalan Gigi

Gambaran keseluruhan

Tampalan gigi ialah rawatan untuk menutup lubang atau kerosakan kecil pada gigi. Kerosakan ini biasa dipanggil reput gigi (karies). Doktor gigi membersihkan bahagian yang rosak, kemudian mengisi ruang itu dengan bahan tampalan supaya gigi boleh berfungsi semula.

Ya, tampalan gigi adalah salah satu rawatan pergigian yang paling biasa di Malaysia dan di seluruh dunia.

Ia boleh berlaku pada kanak-kanak, remaja, dewasa dan warga emas. Sesiapa yang kerap makan atau minum manis, kurang menjaga kebersihan gigi, atau mempunyai mulut kering lebih mudah terdedah.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit gigi yang datang dan pergi, terutama selepas makan manis, panas atau sejuk.
• Rasa sensitif pada gigi apabila minum air sejuk atau makan ais.
• Lubang kecil, titik gelap atau permukaan gigi yang kasar.
• Makanan sering tersangkut di celah gigi yang rosak.
• Sakit semasa mengunyah atau menggigit.

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak mungkin tidak mengadu sakit walaupun ada lubang.
• Mereka mungkin mengelak makanan manis, sejuk atau panas.
• Boleh nampak bintik gelap atau lubang pada gigi susu.
• Kadang-kadang mereka kurang selera makan atau menangis semasa mengunyah.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Mulut kering akibat ubat atau keadaan kesihatan boleh meningkatkan risiko reput gigi.
• Gusi menurun boleh mendedahkan akar gigi dan menyebabkan sensitiviti.
• Tampalan lama mungkin haus, longgar atau pecah.
• Warga emas mungkin sukar memberus dengan sempurna jika ada masalah tangan atau pergerakan.

Punca

Punca utama

• Bakteria dalam mulut bertukar gula daripada makanan dan minuman menjadi asid.
• Asid ini melemahkan enamel gigi (lapisan luar yang keras) dan akhirnya membentuk lubang.
• Lubang yang tidak dirawat akan merebak ke lapisan gigi yang lebih dalam dan boleh menyebabkan sakit atau jangkitan.

Faktor risiko

• Kerap makan atau minum makanan dan minuman manis.
• Tidak memberus gigi dua kali sehari atau tidak menggunakan flos.
• Kurang pendedahan kepada fluorida.
• Mulut kering akibat ubat tertentu atau keadaan perubatan.
• Refluks asid atau kerap muntah.
• Tampalan lama yang haus atau rosak.
• Merokok dan penggunaan tembakau.
• Kurang pemeriksaan gigi berkala.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sakit gigi teruk yang tidak reda.
• Bengkak muka atau gusi.
• Gigi patah dengan sakit yang kuat.
• Tampalan tertanggal dan gigi terasa tajam atau sakit.
• Demam bersama bengkak muka.

Buat temujanji rutin jika:

• Sensitiviti ringan yang berterusan.
• Nampak lubang kecil atau titik gelap pada gigi.
• Tampalan terasa kasar, tinggi atau longgar.
• Makanan selalu tersangkut di tempat yang sama.
• Pemeriksaan gigi berkala setiap 6 bulan atau mengikut nasihat doktor gigi.

Diagnosis

Doktor gigi akan bertanya tentang simptom anda, kemudian memeriksa gigi dan gusi menggunakan alat kecil dan cermin pergigian. Mereka akan mencari lubang, kerosakan pada tampalan lama, atau tanda jangkitan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan visual dan sentuhan pada permukaan gigi.
• Imej sinar-X gigi jika perlu untuk melihat kedalaman kerosakan atau kawasan antara gigi.
• Ujian sensitiviti ringkas dengan air sejuk atau udara, jika doktor gigi perlukan.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya cepat dan tidak menyakitkan. Jika anda cemas, beritahu doktor gigi lebih awal. Mereka boleh menerangkan setiap langkah dan memberi anda masa untuk berehat.

Rawatan

Rawatan utama ialah membersihkan bahagian gigi yang rosak dan menampalnya. Doktor gigi akan memilih bahan tampalan yang sesuai berdasarkan lokasi, saiz lubang, kos dan pilihan anda.

Penjagaan diri di rumah

• Berus gigi dua kali sehari dengan ubat gigi berfluorida.
• Guna flos atau berus antara gigi sekali sehari.
• Elakkan mengunyah di bahagian yang kebas sehingga rasa kembali.
• Makan makanan lembut buat sementara jika gigi sensitif.
• Jaga kebersihan mulut dengan lembut selepas rawatan.
• Hadiri pemeriksaan susulan jika doktor gigi memintanya.

Rawatan perubatan

Doktor gigi mungkin menggunakan ubat kebas tempatan supaya rawatan lebih selesa. Mereka akan membuang tisu gigi yang rosak, membersihkan kawasan itu, dan mengisi lubang dengan bahan tampalan. Jika kerosakan dalam, doktor gigi akan membincangkan pilihan lain yang sesuai. Jangan beli atau guna ubat sendiri tanpa nasihat profesional.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Kebanyakan tampalan bukan pembedahan. Jika gigi terlalu rosak, retak teruk atau ada jangkitan dalam, doktor gigi mungkin membincangkan prosedur lanjutan seperti mahkota, rawatan saluran akar atau cabutan. Ini bergantung pada keadaan gigi dan akan dibincangkan dengan anda.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas ditampal, gigi biasanya berfungsi seperti biasa. Sedikit sensitiviti selama beberapa hari adalah biasa. Teruskan penjagaan mulut dan hadiri pemeriksaan berkala.

Tip gaya hidup

• Kurangkan kekerapan makan dan minum manis.
• Pilih air kosong daripada minuman manis.
• Berhenti merokok jika anda merokok.
• Guna ubat gigi berfluorida.
• Jaga kesihatan umum, termasuk kawalan gula darah jika berkaitan.

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dan hadkan snek manis antara waktu makan. Senaman ringan dan aktif secara umum menyokong kesihatan tubuh. Jika gigi sensitif, elakkan makanan atau minuman yang terlalu panas atau sejuk buat sementara.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Rasa cemas tentang doktor gigi adalah perkara biasa. Anda boleh beritahu doktor gigi dan bersetuju isyarat tangan untuk berhenti sebentar. Jika rasa cemas berterusan sehingga mengganggu kehidupan harian, dapatkan sokongan profesional.

Pencegahan

Ya, sebahagian besar masalah gigi berlubang boleh dicegah. Penjagaan harian yang konsisten dan pemeriksaan berkala adalah kunci.

Vaksin

Tidak berkaitan secara langsung dengan tampalan gigi.

Program saringan

Lakukan pemeriksaan gigi setiap 6 bulan atau mengikut nasihat doktor gigi. Ikut panduan Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) tentang penjagaan kesihatan pergigian. Kanak-kanak di Malaysia juga boleh mendapat manfaat daripada perkhidmatan pergigian sekolah.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Sakit gigi yang berterusan.
• Jangkitan dan abses (poket nanah) di gusi atau rahang.
• Kerosakan gigi yang lebih besar sehingga sukar ditampal.
• Kehilangan gigi.
• Kesukaran makan, tidur dan menumpukan perhatian.
• Jangkitan yang merebak ke bahagian lain muka atau leher dalam kes yang jarang berlaku.

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan awal dan penjagaan mulut yang baik, kebanyakan orang pulih dengan baik selepas tampalan. Tampalan boleh bertahan bertahun-tahun jika dijaga. Jika ada kerosakan baru, rawatan awal lebih mudah.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.