Kemurungan dalam Kalangan Golongan Muda

Gambaran keseluruhan

Kemurungan ialah keadaan kesihatan mental yang lebih daripada rasa sedih biasa. Ia melibatkan perubahan perasaan, tenaga, fikiran dan cara seseorang menjalani hari-hari, sehingga mengganggu sekolah, kerja, hubungan atau kehidupan seharian. Dalam golongan muda, ia boleh muncul sebagai rasa murung berpanjangan, hilang minat, mudah marah, atau rasa tidak bernilai. Ia bukan kelemahan peribadi dan bukan sesuatu yang boleh diatasi dengan bersemangat sahaja.

Ya, kemurungan dalam golongan muda dilaporkan secara meluas di seluruh dunia, termasuk di Malaysia. Ramai golongan muda mengalami tekanan emosi, tetapi tidak semua yang sedih mengalami kemurungan. Perkhidmatan kesihatan boleh membantu menilai sama ada simptom yang dialami memerlukan bantuan.

Ia boleh menjejaskan kanak-kanak, remaja, pelajar dan dewasa muda. Faktor seperti tekanan akademik, masalah keluarga, buli, perubahan besar dalam hidup atau sejarah keluarga boleh meningkatkan risiko. Ia tidak memilih sesiapa berdasarkan latar belakang, jantina atau kejayaan.

Gejala

Gejala biasa

• Rasa sedih, kosong atau murung hampir setiap hari untuk sekurang-kurangnya dua minggu
• Hilang minat atau keseronokan dalam perkara yang biasanya disukai
• Perubahan selera makan atau berat badan
• Sukar tidur, tidur berlebihan atau rasa letih sepanjang masa
• Sukar menumpukan perhatian, membuat keputusan atau mengingati perkara
• Rasa tidak bernilai, bersalah berlebihan atau rendah diri
• Mudah marah, gelisah atau rasa tertekan
• Menjauhi keluarga dan rakan
• Fikiran tentang kematian atau mencederakan diri

Gejala pada kanak-kanak

• Mudah marah atau kerap tantrum berbanding kelihatan sedih
• Enggan ke sekolah atau prestasi belajar menurun
• Aduan sakit kepala, sakit perut atau sakit badan tanpa sebab jelas
• Melekat pada ibu bapa atau penjaga dan rasa takut berpisah
• Kurang bermain atau menarik diri daripada rakan
• Perubahan tidur dan selera makan

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Rasa sedih atau kosong yang berpanjangan
• Aduan fizikal seperti sakit badan, letih atau masalah pencernaan
• Kurang minat terhadap aktiviti harian
• Menarik diri daripada keluarga dan rakan
• Sukar tidur, kurang selera makan atau berat badan menurun
• Rasa tidak berguna atau bersalah
• Kadangkala masalah ingatan atau kekeliruan yang lebih ketara

Punca

Punca utama

• Punca tepat tidak diketahui, tetapi kemurungan biasanya disebabkan gabungan faktor biologi, psikologi dan persekitaran.
• Perubahan kimia dan fungsi otak boleh memainkan peranan.
• Pengalaman stres seperti kehilangan, buli, tekanan akademik atau masalah keluarga boleh mencetuskan kemurungan.
• Sesetengah orang lebih sensitif terhadap tekanan kerana sejarah keluarga atau pengalaman hidup.

Faktor risiko

• Sejarah keluarga dengan kemurungan atau masalah kesihatan mental
• Pengalaman trauma, penderaan, buli atau kehilangan
• Tekanan akademik atau kerja yang berpanjangan
• Kesunyian, kurang sokongan sosial atau masalah hubungan
• Masalah kesihatan fizikal jangka panjang
• Penggunaan alkohol atau bahan lain
• Perubahan hormon dan perubahan besar dalam hidup
• Kurang tidur berpanjangan

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika ada fikiran untuk mencederakan diri atau membunuh diri, dapatkan bantuan kecemasan segera.
• Jika seseorang tidak selamat, keliru teruk atau tidak mampu menjaga diri.
• Jika simptom bertambah teruk dengan cepat atau ada tanda psikosis seperti mendengar suara.
• Jika kanak-kanak atau remaja enggan makan atau minum, atau menunjukkan perubahan tingkah laku yang membimbangkan secara mendadak.

Buat temujanji rutin jika:

• Rasa sedih, murung atau hilang minat hampir setiap hari selama dua minggu atau lebih.
• Perubahan tidur, selera makan, tenaga atau tumpuan yang mengganggu sekolah atau kerja.
• Menarik diri daripada rakan dan keluarga.
• Mudah marah atau ledakan emosi yang kerap tanpa sebab jelas.
• Menggunakan alkohol atau bahan lain untuk mengawal perasaan.
• Ibu bapa atau guru risau tentang perubahan tingkah laku anak atau remaja.

Diagnosis

Doktor atau profesional kesihatan mental akan bertanya tentang perasaan, tidur, selera makan, tenaga, tumpuan, hubungan, sekolah atau kerja dan keselamatan diri. Mereka mungkin menggunakan soal selidik standard dan bertanya tentang sejarah perubatan serta keluarga. Tiada satu ujian darah yang boleh mengesahkan kemurungan; penilaian dibuat berdasarkan gejala dan kesan terhadap kehidupan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Soal selidik gejala perasaan dan kesihatan mental
• Temubual tentang sejarah peribadi dan keluarga
• Pemeriksaan kesihatan fizikal jika perlu untuk menyingkirkan punca lain
• Ujian darah atau pemeriksaan lain hanya jika doktor mengesyaki punca perubatan lain

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Penilaian mungkin mengambil masa dan boleh melibatkan lebih daripada satu lawatan. Anda boleh membawa senarai simptom, perubahan tidur atau selera, atau catatan perasaan. Jika melibatkan kanak-kanak atau remaja, doktor mungkin bercakap dengan ibu bapa atau penjaga dan kadangkala guru dengan kebenaran. Maklumat adalah sulit dan digunakan untuk merancang bantuan yang sesuai.

Rawatan

Kemurungan boleh dirawat. Rancangan rawatan biasanya disesuaikan dengan umur, keterukan simptom, keselamatan dan keperluan individu. Ia mungkin melibatkan kaunseling, sokongan keluarga, perubahan gaya hidup dan dalam sesetengah kes rawatan perubatan. Matlamatnya ialah mengurangkan penderitaan, membantu fungsi harian dan mencegah komplikasi.

Penjagaan diri di rumah

• Kekalkan rutin harian yang mudah: bangun, makan dan tidur pada waktu yang lebih kurang sama.
• Ceritakan perasaan kepada orang yang dipercayai.
• Lakukan aktiviti kecil yang memberi rasa pencapaian, walaupun hanya 5 hingga 10 minit.
• Hadkan alkohol dan elakkan bahan lain.
• Jaga tidur: elakkan skrin lama sebelum tidur dan cuba tidur pada waktu yang tetap.
• Bergerak sedikit setiap hari, seperti berjalan kaki, jika mampu.
• Tulis nota ringkas tentang perasaan atau perkara yang membantu.

Rawatan perubatan

Rawatan mungkin termasuk terapi bercakap seperti kaunseling atau terapi kognitif tingkah laku, iaitu kaunseling yang membantu mengubah corak fikiran dan tingkah laku. Sokongan keluarga dan pendidikan tentang kemurungan juga penting. Dalam sesetengah kes, doktor mungkin membincangkan rawatan perubatan; keputusan dibuat bersama pesakit dan penjaga selepas menilai manfaat dan risiko. Jangan mula, henti atau ubah sebarang ubat tanpa nasihat doktor. Rawatan kecemasan diperlukan jika ada risiko mencederakan diri.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan bukan rawatan biasa untuk kemurungan. Rawatan utama ialah sokongan psikologi dan rawatan perubatan yang disyorkan doktor.

Hidup dengan keadaan ini

Hari-hari mungkin berubah-ubah. Buat matlamat kecil dan realistik, dan minta bantuan apabila perlu. Beritahu keluarga atau rakan tentang tanda awal yang perlu diperhatikan. Simpan janji temu dengan doktor atau kaunselor. Jika ada hari yang sukar, fokus untuk melalui hari itu dengan selamat dan hubungi sokongan.

Tip gaya hidup

• Tidur dan bangun pada waktu yang tetap.
• Makan secara teratur dan seimbang.
• Bergerak aktif mengikut kemampuan.
• Luangkan masa dengan orang yang menyokong.
• Hadkan tekanan yang tidak perlu dan belajar berkata tidak.
• Elakkan alkohol dan bahan lain.

Diet dan senaman

Tiada makanan atau senaman yang boleh menyembuhkan kemurungan dengan sendirinya, tetapi gaya hidup sihat menyokong pemulihan. Makan secara teratur, minum air cukup dan bergerak aktif jika mampu. Mulakan dengan langkah kecil seperti berjalan 10 minit; jangan paksa diri jika terlalu letih. Bincang dengan doktor jika ada masalah kesihatan fizikal.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Kemurungan boleh menjejaskan fikiran, emosi dan hubungan. Ia bukan salah anda. Ia juga boleh membuat seseorang berasa bersalah atau tidak bernilai. Ingat bahawa perasaan ini adalah sebahagian daripada keadaan dan boleh bertambah baik dengan bantuan. Jika fikiran untuk mencederakan diri muncul, dapatkan bantuan kecemasan segera.

Pencegahan

Kemurungan tidak selalu boleh dicegah, tetapi risiko dan kesannya boleh dikurangkan. Sokongan sosial yang kuat, kemahiran mengurus tekanan, tidur yang cukup dan bantuan awal apabila simptom muncul boleh membantu. Ibu bapa, guru dan rakan boleh memainkan peranan dengan mendengar tanpa menghakimi.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk mencegah kemurungan. Vaksin lain yang disyorkan untuk kesihatan umum tetap penting mengikut jadual imunisasi.

Program saringan

Saringan awal boleh dilakukan oleh doktor atau perkhidmatan kesihatan sekolah jika ada kebimbangan. Saringan bukan diagnosis; ia membantu mengenal pasti siapa yang perlu penilaian lanjut. Di Malaysia, ibu bapa boleh berbincang dengan klinik kesihatan KKM atau doktor keluarga jika risau tentang perubahan perasaan anak.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Simptom berterusan dan mengganggu pembelajaran atau pekerjaan
• Menarik diri daripada keluarga dan rakan
• Masalah tidur, selera makan dan kesihatan fizikal
• Prestasi sekolah atau kerja menurun
• Penggunaan alkohol atau bahan lain
• Risiko mencederakan diri atau membunuh diri

Pandangan jangka panjang

Dengan bantuan yang sesuai, ramai golongan muda menunjukkan pemulihan dan boleh menjalani kehidupan yang memuaskan. Pemulihan mungkin mengambil masa dan bukan garis lurus; kambuh boleh berlaku, tetapi sokongan boleh membantu. Dapatkan bantuan awal dan kekalkan rawatan susulan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.