Mata Terkena Kilat Kimpalan (Fotokeratitis)

Gambaran keseluruhan

Luka bakar kilat pada mata ialah keradangan pada permukaan mata akibat pendedahan kepada cahaya ultraviolet (UV) yang sangat kuat. Ia seperti 'selaran matahari' pada mata. Nama perubatannya ialah fotokeratitis. Bahagian yang terjejas ialah kornea (lapisan jernih di hadapan mata) dan konjunktiva (lapisan nipis yang meliputi bahagian putih mata).

Ia agak biasa dalam kalangan pengimpal dan orang yang terdedah kepada cahaya UV kuat tanpa pelindung.

Gejala

Gejala biasa

• Rasa berpasir atau seperti ada benda asing dalam mata
• Mata merah, berair, dan pedih
• Sensitif kepada cahaya terang (fotofobia)
• Penglihatan kabur sementara
• Kelopak mata bengkak atau berkedut
• Rasa terbakar atau sakit yang makin teruk selepas beberapa jam
• Sukar membuka mata kerana silau

Gejala pada kanak-kanak

• Bayi atau kanak-kanak mungkin menangis, memejam mata, atau menggosok mata berulang kali
• Mereka mungkin mengelak cahaya dan tidak mahu membuka mata
• Beri perhatian jika berlaku selepas aktiviti kimpalan, lampu UV, atau bermain di kawasan yang sangat cerah

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Mata kering atau penyakit mata kering boleh membuatkan ketidakselesaan lebih terasa
• Pemakai kanta lekap perlu tanggalkan kanta dan berjumpa doktor jika simptom teruk
• Sembuh mungkin ambil masa sedikit lebih lama; dapatkan nasihat doktor jika tidak reda dalam 24 hingga 48 jam

Punca

Punca utama

• Pendedahan kepada arka kimpalan tanpa topeng atau cermin mata pelindung
• Cahaya UV daripada katil penyamakan, lampu matahari tiruan, atau lampu UV
• Pantulan cahaya matahari yang kuat daripada salji, air, atau pasir (buta salji)
• Melihat percikan kimpalan atau arka elektrik dari jarak dekat
• Pendedahan matahari berpanjangan di altitud tinggi atau persekitaran yang sangat cerah

Faktor risiko

• Bekerja sebagai pengimpal atau bekerja berhampiran kawasan kimpalan
• Melakukan kerja kimpalan di rumah tanpa alat pelindung
• Menggunakan katil penyamakan atau lampu UV
• Mempunyai mata kering atau memakai kanta lekap
• Tidak memakai cermin mata pelindung UV semasa aktiviti luar yang cerah
• Mengambil ubat yang membuat mata lebih sensitif kepada cahaya (tanya doktor atau ahli farmasi)

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sakit mata teruk atau bertambah teruk
• Penglihatan kabur atau hilang
• Simptom tidak reda selepas 24 hingga 48 jam
• Mata merah dengan nanah atau demam
• Terdedah kepada bahan kimia atau objek asing
• Memakai kanta lekap dan mengalami sakit atau mata merah

Buat temujanji rutin jika:

• Simptom ringan yang mula reda tetapi masih menyusahkan
• Anda mahu nasihat tentang cara melindungi mata di tempat kerja
• Anda sering terdedah kepada UV dan ingin pemeriksaan mata
• Anda mempunyai mata kering yang mudah meradang

Diagnosis

Doktor biasanya bertanya tentang pendedahan kepada cahaya UV dan memeriksa mata. Mereka mungkin menggunakan titisan mata untuk melegakan sementara dan alat khas untuk melihat permukaan mata.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan ketajaman penglihatan
• Pemeriksaan mata dengan lampu celah (slit lamp)
• Pewarna fluoresein untuk melihat calar atau kerosakan pada kornea
• Soalan tentang kerja, hobi, dan pendedahan UV

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya cepat. Mata mungkin berasa lebih selesa sekejap selepas titisan pelali, tetapi anda perlu berhati-hati kerana penglihatan sementara kabur. Anda boleh pulang selepas pemeriksaan jika tiada kecederaan serius.

Rawatan

Rawatan utama ialah merehatkan mata dan membiarkan permukaan mata sembuh. Doktor mungkin memberi ubat untuk mengurangkan sakit dan keradangan, serta memantau jika ada jangkitan atau kerosakan kornea.

Penjagaan diri di rumah

• Tanggalkan kanta lekap serta-merta jika anda memakainya
• Jangan gosok mata
• Rehatkan mata; elakkan skrin, cahaya terang, dan membaca untuk sementara
• Gunakan cermin mata hitam atau berada di bilik yang malap
• Letakkan kompres sejuk yang bersih di kelopak mata jika selesa, jangan tekan mata
• Ikut arahan doktor atau ahli farmasi tentang titisan mata pelincir atau ubat tahan sakit
• Jangan gunakan ubat mata orang lain atau ubat yang tidak disyorkan

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberikan titisan mata atau salap mata untuk mengurangkan keradangan, mencegah jangkitan, atau melegakan ketidakselesaan. Mereka juga boleh mencadangkan ubat tahan sakit yang sesuai. Jangan mula atau mengubah ubat tanpa nasihat profesional penjagaan kesihatan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk luka bakar kilat. Ia hanya mungkin jika ada kecederaan mata serius lain, jangkitan teruk, atau parut kornea yang mengganggu penglihatan. Doktor akan merujuk kepada pakar mata jika perlu.

Hidup dengan keadaan ini

Dalam 1 hingga 3 hari, mata biasanya beransur selesa. Gunakan masa ini untuk berehat, elakkan kerja yang memerlukan fokus mata, dan jangan memandu jika penglihatan kabur atau mata terlalu silau.

Tip gaya hidup

• Pakai pelindung mata yang betul semasa mengimpal atau berada berhampiran arka kimpalan
• Gunakan cermin mata hitam dengan perlindungan UV apabila berada di luar dalam cahaya kuat
• Rehatkan mata secara berkala semasa kerja dekat
• Jaga kelembapan mata jika anda mudah mata kering
• Elakkan katil penyamakan dan lampu UV

Diet dan senaman

Tiada diet khas untuk luka bakar kilat. Makan secara seimbang dan minum air cukup untuk kesihatan mata am. Elakkan bersenam di luar dalam cahaya terang sehingga mata reda, atau pakai pelindung mata.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sakit mata dan sensitif cahaya boleh membuatkan anda resah atau sukar tidur. Beri masa untuk pulih dan minta bantuan jika rasa cemas berterusan. Jika anda berasa sangat tertekan, hubungi profesional kesihatan mental atau perkhidmatan sokongan krisis tempatan.

Pencegahan

Ya, hampir semua kes boleh dicegah dengan melindungi mata daripada cahaya UV kuat.

Vaksin

Tidak berkaitan untuk keadaan ini.

Program saringan

Tidak ada ujian saringan khas. Pemeriksaan mata rutin digalakkan jika anda sering terdedah kepada UV atau mempunyai masalah mata.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kesakitan berterusan dan sensitif cahaya yang berpanjangan
• Calar atau kerosakan pada kornea
• Jangkitan kornea, terutamanya jika menggosok mata atau menggunakan kanta lekap
• Parut kornea yang jarang berlaku dan boleh menjejaskan penglihatan
• Keradangan berulang jika pendedahan UV berterusan

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan orang pulih sepenuhnya dalam beberapa hari. Dapatkan rawatan awal dan elakkan pendedahan selanjutnya untuk melindungi penglihatan jangka panjang.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.