Uveitis Mata (Radang Dalam Mata)

Gambaran keseluruhan

Uveitis (sebutan yu-vei-itis) ialah radang pada bahagian dalam mata yang dipanggil uvea. Uvea ialah lapisan tengah dinding mata yang mengandungi saluran darah dan membantu memberi nutrien kepada mata. Apabila ia meradang, mata boleh menjadi merah, sakit, sensitif kepada cahaya, dan penglihatan boleh kabur. Uveitis berbeza daripada konjunktivitis atau mata merah biasa, dan ia bukan penyakit berjangkit.

Uveitis tidak sekerap mata merah biasa, tetapi ia bukan jarang. Ia boleh berlaku di Malaysia dan di seluruh dunia pada semua peringkat umur.

Sesiapa sahaja boleh mendapat uveitis, termasuk kanak-kanak. Ia paling kerap didiagnosis pada orang dewasa muda hingga pertengahan umur, tetapi kanak-kanak dengan arthritis juvenile dan orang yang lebih tua juga boleh terjejas.

Gejala

Gejala biasa

• Mata merah, terutamanya di bahagian sekitar iris
• Sakit mata yang sederhana hingga teruk
• Sensitif kepada cahaya terang
• Penglihatan kabur
• Melihat bintik atau bayang-bayang bergerak
• Mata berair
• Pupil kelihatan kecil atau tidak sekata

Gejala pada kanak-kanak

• Selalunya tiada gejala awal dan mata mungkin tidak kelihatan merah
• Boleh dikesan hanya melalui pemeriksaan mata berkala
• Mata mungkin juling atau tidak fokus
• Kanak-kanak mungkin menggosok mata atau mengadu penglihatan kabur
• Prestasi di sekolah boleh terjejas jika penglihatan menurun

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gejala boleh kurang tipikal atau lebih sukar dilihat
• Penglihatan kabur mungkin lebih ketara
• Boleh berkait dengan keadaan autoimun atau jangkitan lain
• Pemeriksaan mata menyeluruh penting jika ada gejala baru

Punca

Punca utama

• Sistem imun tersilap menyerang tisu mata
• Jangkitan tertentu pada mata
• Kecederaan atau trauma pada mata
• Berkait dengan penyakit autoimun seperti arthritis juvenile, sarcoidosis, atau penyakit radang usus
• Dalam banyak kes, punca tepat tidak diketahui

Faktor risiko

• Mempunyai penyakit autoimun
• Sejarah jangkitan tertentu
• Pernah mengalami kecederaan mata
• Faktor genetik atau sejarah keluarga
• Kanak-kanak dengan arthritis juvenile
• Penggunaan ubat tertentu yang menjejaskan sistem imun, atas arahan doktor

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Mata merah dengan sakit, sensitif cahaya, atau penglihatan kabur yang baru
• Penglihatan menurun dengan cepat
• Sakit mata yang teruk atau berterusan
• Gejala mata baru pada kanak-kanak dengan arthritis juvenile

Buat temujanji rutin jika:

• Mata merah berulang tanpa sakit teruk
• Pernah didiagnosis uveitis dan perlu susulan
• Mempunyai penyakit autoimun dan belum menjalani pemeriksaan mata
• Kanak-kanak dengan arthritis juvenile mengikut jadual saringan mata

Diagnosis

Uveitis didiagnosis oleh doktor mata melalui temu bual sejarah kesihatan dan pemeriksaan mata menggunakan alat khas. Ia tidak boleh didiagnosis hanya dengan melihat mata merah dari jauh.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian ketajaman penglihatan
• Pemeriksaan mata dengan alat slit lamp
• Pengukuran tekanan dalam mata
• Pemeriksaan bahagian belakang mata selepas titisan pelebar pupil
• Ujian darah untuk menyokong siasatan punca
• Pengimejan seperti X-ray dada atau ujian lain jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan mata biasanya tidak menyakitkan. Titisan pelebar pupil boleh menyebabkan penglihatan kabur sementara dan sensitif cahaya selama beberapa jam. Beritahu doktor jika anda hamil, menyusu, atau sedang mengambil ubat lain.

Rawatan

Rawatan uveitis bertujuan mengurangkan radang, melegakan sakit, mencegah komplikasi, dan merawat punca jika dikenal pasti. Rawatan biasanya dimulakan secepat mungkin untuk melindungi penglihatan.

Penjagaan diri di rumah

• Ambil ubat mengikut arahan doktor dan jangan hentikan sendiri
• Jangan gosok mata
• Pakai cermin mata hitam jika sensitif kepada cahaya
• Rehatkan mata dan elakkan aktiviti yang merengsakan mata
• Basuh tangan dengan kerap
• Jangan berkongsi titisan mata atau ubat mata dengan orang lain
• Hadiri semua temujanji susulan

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberikan ubat anti-radang dalam bentuk titisan mata, suntikan, atau tablet. Ubat lain mungkin digunakan untuk melegakan sakit dan mengelakkan lekatan pada mata. Jika ada jangkitan, rawatan untuk jangkitan akan dipertimbangkan. Kes yang teruk atau berulang mungkin memerlukan ubat yang mengawal sistem imun. Semua ubat mesti digunakan mengikut preskripsi doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan bukan rawatan utama uveitis. Ia mungkin dipertimbangkan jika ada komplikasi seperti katarak, glaukoma, atau parut yang mengganggu penglihatan, biasanya selepas radang dikawal.

Hidup dengan keadaan ini

Uveitis boleh berulang. Belajar mengenali gejala awal dan simpan tarikh temujanji susulan. Jika penglihatan berubah atau gejala kembali, dapatkan nasihat doktor dengan segera.

Tip gaya hidup

• Elakkan merokok dan asap rokok
• Lindungi mata daripada cahaya terang dan kecederaan
• Kekal aktif mengikut kemampuan
• Dapatkan rehat yang cukup
• Catat sebarang perubahan penglihatan untuk dibincangkan dengan doktor

Diet dan senaman

Tiada diet khas yang terbukti menyembuhkan uveitis. Makan makanan seimbang dan kekal aktif untuk kesihatan umum. Jika anda mempunyai penyakit lain, ikut nasihat doktor atau ahli diet.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Uveitis dan perubahan penglihatan boleh menyebabkan rasa bimbang atau tertekan. Berbual dengan doktor atau orang tersayang tentang perasaan anda. Jika anda berasa sangat tertekan atau mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan kecemasan segera dan hubungi perkhidmatan sokongan krisis tempatan yang tersenarai di laman ini.

Pencegahan

Tidak semua kes uveitis boleh dicegah kerana banyak punca tidak diketahui. Namun, mengawal penyakit asas, melindungi mata daripada kecederaan, dan menjalani pemeriksaan mata berkala boleh membantu mengurangkan risiko atau mengesan masalah lebih awal.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk mencegah uveitis. Pastikan imunisasi anda mengikut jadual yang disyorkan oleh perkhidmatan kesihatan.

Program saringan

Kanak-kanak dengan arthritis juvenile dan orang yang mempunyai penyakit autoimun tertentu perlu menjalani saringan mata berkala walaupun tiada gejala. Jika anda pernah mengalami uveitis, susulan mata yang teratur adalah penting.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Glaukoma, iaitu tekanan tinggi dalam mata yang boleh merosakkan saraf penglihatan
• Katarak, iaitu kekeruhan pada kanta mata
• Pembengkakan makula, bahagian retina yang penting untuk penglihatan tajam
• Parut dan lekatan pada iris atau struktur dalam mata
• Kerosakan retina
• Kehilangan penglihatan kekal dalam kes yang teruk

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan awal dan susulan yang teratur, kebanyakan orang dapat mengekalkan penglihatan yang baik. Sesetengah orang mengalami episod berulang dan memerlukan pemantauan jangka panjang, tetapi penjagaan mata yang baik memberi harapan untuk hasil yang lebih baik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.