Keselamatan di Ladang: Mengendalikan Haiwan dengan Selamat

Gambaran keseluruhan

Keselamatan ladang semasa mengendalikan haiwan bermaksud cara bekerja dengan selamat di sekeliling haiwan ternakan dan haiwan ladang — seperti lembu, kambing, biri-biri, ayam, itik dan babi — supaya anda tidak cedera dan tidak dijangkiti kuman daripada haiwan tersebut. Ia merangkumi dua perkara besar: mengelakkan kecederaan fizikal (ditendang, dipijak, ditanduk, digigit) dan mengelakkan jangkitan yang boleh berpindah daripada haiwan kepada manusia (dipanggil penyakit zoonotik, iaitu penyakit haiwan yang boleh menjangkiti manusia).

Ya, kecederaan dan jangkitan berkaitan ladang agak biasa dalam kalangan pekerja ladang, penternak kecil-kecilan dan keluarga yang tinggal di kawasan ladang. Kebanyakannya ringan dan pulih sepenuhnya, tetapi ada juga yang serius jika tidak dirawat awal.

Sesiapa yang bekerja atau tinggal berhampiran haiwan ladang — termasuk pekerja ladang, penternak, doktor haiwan, pekerja rumah sembelih, pelajar latihan industri, serta kanak-kanak yang bermain di kawasan ladang. Kanak-kanak, warga emas, wanita hamil dan orang yang sistem imunnya lemah (contohnya sedang menjalani rawatan tertentu) lebih mudah mengalami komplikasi.

Gejala

Gejala biasa

• Luka, calar, lebam atau bengkak selepas digigit, ditendang atau dilanggar haiwan
• Sakit pada bahagian badan yang tercedera, kadang-kadang sukar digerakkan
• Demam, menggigil atau rasa tidak sihat beberapa hari hingga minggu selepas menyentuh haiwan
• Cirit-birit atau sakit perut selepas mengendalikan haiwan atau selepas makan tanpa membasuh tangan
• Ruam kulit merah, bulat atau bersisik di tangan dan lengan
• Mata merah, berair atau pedih selepas berada di kandang
• Batuk, bersin atau sesak nafas akibat habuk jerami, bulu haiwan atau najis kering

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak lebih mudah cedera kerana badan lebih kecil dan kurang memahami bahaya haiwan
• Sering menangis atau meragam selepas kejadian, walaupun luka kelihatan kecil
• Boleh mengalami cirit-birit atau demam selepas bermain di kandang dan lupa membasuh tangan
• Ruam kulit mudah merebak kerana kanak-kanak sering menggaru dan menyentuh muka

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kulit lebih nipis dan mudah terkoyak walaupun dengan geseran ringan
• Luka mengambil masa lebih lama untuk sembuh
• Risiko jatuh atau terjatuh selepas ditolak haiwan lebih tinggi kerana keseimbangan dan kekuatan otot berkurangan
• Demam atau jangkitan kadang-kadang tidak menunjukkan tanda jelas, tetapi boleh membuat mereka cepat lemah dan keliru

Punca

Punca utama

• Kecederaan fizikal — ditendang, ditanduk, dipijak, dilanggar, digigit atau diseret oleh haiwan
• Jangkitan daripada kuman dalam najis, air kencing, air liur atau kulit haiwan yang masuk melalui luka, mulut atau mata
• Pencemaran makanan atau air minuman oleh kuman daripada kandang
• Terdedah kepada habuk, bulu, jerami dan bahan kimia ladang yang boleh menyebabkan alahan atau kerengsaan paru-paru
• Terkena ubat haiwan atau bahan pencuci kandang pada kulit dan mata tanpa pelindung

Faktor risiko

• Bekerja sendirian di ladang tanpa bantuan rakan
• Tidak memakai pakaian pelindung, sarung tangan atau kasut keselamatan yang sesuai
• Kurang latihan tentang cara mengendalikan haiwan dan membaca tanda-tanda haiwan marah atau takut
• Kandang, pagar atau pintu yang rosak sehingga haiwan mudah terlepas atau menyerang
• Haiwan yang sakit, baru beranak, cedera atau terkejut — lebih mudah menjadi agresif
• Tidak membasuh tangan selepas bekerja dan sebelum makan
• Kanak-kanak bermain tanpa pengawasan di kawasan kandang
• Wanita hamil, warga emas dan orang dengan sistem imun lemah

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sebarang gigitan haiwan yang menembusi kulit — dapatkan rawatan pada hari yang sama
• Luka yang dalam, kotor, teruk atau tidak berhenti berdarah selepas ditekan
• Demam, menggigil atau rasa lemah selepas tercedera atau menyentuh haiwan
• Cirit-birit berterusan lebih daripada dua hari, berdarah, atau disertai tanda kurang air dalam badan
• Mata merah dan pedih selepas terdedah kepada habuk atau cecair kandang
• Ruam yang cepat merebak atau bernanah

Buat temujanji rutin jika:

• Luka kecil yang sembuh perlahan atau mudah berulang kali bernanah
• Ruam kulit yang tidak hilang selepas beberapa hari
• Batuk berpanjangan atau sesak nafas yang berulang setiap kali masuk kandang
• Ingin nasihat tentang vaksin pencegahan sebelum mula bekerja dengan haiwan
• Ingin mengetahui cara menilai risiko kesihatan di ladang anda

Diagnosis

Doktor biasanya bermula dengan bertanya tentang kejadian tersebut — haiwan apa, apa yang berlaku, bila, dan sama ada anda memakai pelindung. Kemudian doktor akan memeriksa luka, kulit, mata atau bahagian badan yang terjejas, serta memeriksa suhu dan tanda-tanda jangkitan. Maklumat ini selalunya sudah cukup untuk menentukan rawatan awal.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal dan pengukuran suhu badan
• Ujian darah untuk melihat tanda jangkitan atau keradangan
• Ujian najis jika ada cirit-birit berpanjangan
• Sampel daripada luka atau ruam jika perlu dikenal pasti kumannya
• X-ray atau imbasan jika ada kecederaan tulang atau kecederaan dalaman

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Kebanyakan kes dapat dinilai dalam satu lawatan. Jika perlu ujian makmal, keputusannya mungkin mengambil beberapa hari. Beritahu doktor dengan jelas tentang jenis haiwan yang anda kendalikan, sama ada haiwan itu sihat atau sakit, dan sama ada anda pernah menerima suntikan pencegahan tetanus — maklumat ini sangat membantu doktor.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada sama ada masalahnya kecederaan atau jangkitan. Bagi kecederaan, tumpuan adalah membersihkan luka dan mengelakkan jangkitan. Bagi jangkitan, doktor akan menilai sama ada badan anda boleh melawan sendiri atau perlu bantuan ubat. Doktor juga akan memeriksa sama ada perlindungan tetanus anda masih terkini.

Penjagaan diri di rumah

• Cuci luka dengan air bersih yang mengalir dan sabun, kemudian tutup dengan pembalut bersih
• Tekan perlahan dengan kain bersih jika luka berdarah, dan angkat bahagian yang luka jika boleh
• Basuh tangan dengan sabun sebelum dan selepas merawat luka
• Tukar pembalut setiap hari dan perhatikan tanda jangkitan seperti kemerahan yang merebak, panas atau nanah
• Rehat dan minum air dengan cukup jika demam atau cirit-birit
• Jangan garu ruam kulit, dan jangan letak bahan tradisional atau ubat tanpa nasihat pada luka terbuka
• Elakkan kembali bekerja dengan haiwan sehingga luka sembuh, jika boleh

Rawatan perubatan

Doktor mungkin mencuci dan membersihkan luka dengan lebih teliti, membuang tisu yang rosak, dan memberi jahitan pada luka tertentu. Jika ada tanda jangkitan, doktor boleh menetapkan ubat antibakteria atau ubat lain yang sesuai — jenis dan cara pengambilannya ditentukan oleh doktor selepas penilaian. Suntikan pencegahan tetanus mungkin diberikan jika perlindungan anda tidak terkini atau luka itu kotor. Bagi jangkitan tertentu, doktor mungkin merujuk anda kepada pakar atau klinik kesihatan awam untuk pemantauan lanjut.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan, tetapi mungkin jika ada kecederaan serius seperti tulang patah, luka sangat dalam, tisu yang hancur akibat dihempap haiwan, atau jangkitan dalam yang perlu dibersihkan. Dalam kes sebegini, doktor akan merujuk anda ke hospital untuk penilaian lanjut.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas kecederaan atau jangkitan, beri masa kepada badan untuk pulih. Mulakan semula kerja ladang secara berperingkat dan elakkan tugas berat atau haiwan besar sehingga doktor membenarkan. Jika anda penternak, rancang kerja supaya ada rakan yang membantu semasa anda pulih — jangan paksa diri bekerja sendirian.

Tip gaya hidup

• Simpan sarung tangan, kasut bertutup, pakaian kerja panjang dan pelindung mata di tempat yang mudah diambil
• Tetapkan rutin membasuh tangan sebelum makan, selepas ke kandang dan selepas menyentuh peralatan
• Asingkan pakaian kerja daripada pakaian harian dan basuh berasingan
• Periksa pagar, pintu kandang dan laluan haiwan secara berkala
• Simpan bahan kimia ladang dan ubat haiwan di tempat berkunci, jauh daripada kanak-kanak dan makanan
• Ajar kanak-kanak peraturan asas: tidak masuk kandang tanpa orang dewasa dan tidak memeluk haiwan yang sakit

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dan minum air dengan cukup membantu badan melawan jangkitan dan menyembuhkan luka. Jika anda demam atau cirit-birit, minum lebih kerap untuk menggantikan cecair yang hilang. Mulakan semula senaman ringan seperti berjalan apabila anda sudah berasa lebih bertenaga, dan tingkatkan secara perlahan-lahan. Dapatkan rehat tidur yang cukup kerana kerja ladang memang memenatkan badan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Kejadian dengan haiwan boleh meninggalkan rasa takut, trauma atau rasa bersalah, terutamanya jika kecederaan itu serius atau melibatkan kanak-kanak. Rasa risau tentang pendapatan yang terjejas semasa pulih juga biasa. Perasaan ini normal dan tidak perlu dipendam. Bercakap dengan pasangan, rakan atau kumpulan penternak boleh membantu. Jika rasa takut, sedih atau cemas berlarutan sehingga mengganggu tidur dan kerja harian anda, sila dapatkan bantuan daripada doktor atau kaunselor. Jika anda mempunyai fikiran untuk mencederakan diri sendiri, dapatkan bantuan segera — hubungi perkhidmatan kesihatan mental kecemasan tempatan atau pergi ke jabatan kecemasan hospital terdekat.

Pencegahan

Ya, sebahagian besar kecederaan dan jangkitan berkaitan ladang boleh dicegah. Kuncinya ialah persediaan — peralatan pelindung yang sesuai, kandang yang selamat, kebersihan tangan, latihan asas dan sikap berhati-hati di sekeliling haiwan.

Vaksin

Pastikan perlindungan tetanus anda terkini — doktor atau ahli farmasi boleh memberitahu bila suntikan penggalak diperlukan. Jika anda kerap bekerja dengan haiwan dan berisiko tinggi, tanya doktor sama ada vaksin pencegahan tambahan (contohnya bagi rabies di kawasan tertentu) sesuai untuk anda. Pastikan juga haiwan ternakan anda mendapat vaksinasi dan pemeriksaan kesihatan mengikut nasihat jabatan veterinar.

Program saringan

Tiada ujian saringan rutin untuk semua orang. Namun, jika anda bekerja rapat dengan haiwan ternakan dan sering demam berulang atau rasa tidak sihat tanpa sebab jelas, beritahu doktor tentang pekerjaan anda supaya penilaian yang sesuai dapat dibuat. Pemeriksaan kesihatan berkala untuk pekerja ladang juga digalakkan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan luka yang merebak dan sukar dirawat
• Jangkitan kuman daripada haiwan yang menyebabkan demam berpanjangan dan lemah badan
• Kerengsaan paru-paru akibat habuk dan bulu haiwan yang berterusan
• Kehilangan cecair badan yang serius akibat cirit-birit yang tidak dirawat
• Kecederaan tulang atau sendi yang tidak pulih dengan baik dan mengehadkan pergerakan

Pandangan jangka panjang

Dengan penjagaan awal dan langkah keselamatan yang betul, kebanyakan orang pulih sepenuhnya dan boleh kembali bekerja seperti biasa. Belajar daripada pengalaman dan memperbaiki cara bekerja akan menjadikan ladang anda tempat yang lebih selamat untuk anda dan keluarga pada masa hadapan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.