Sawan Demam pada Kanak-Kanak

Gambaran keseluruhan

Sawan demam ialah sawan yang berlaku apabila seorang kanak-kanak demam, biasanya disebabkan oleh jangkitan. Ia bukan epilepsi dan kebanyakan kanak-kanak pulih sepenuhnya. Sawan ini selalunya singkat dan berhenti sendiri.

Lazim. Kira-kira 1 dalam 20 kanak-kanak pernah mengalami sawan demam.

Kanak-kanak kecil, paling kerap antara 12 dan 18 bulan. Jarang berlaku selepas umur 6 tahun.

Gejala

Gejala biasa

• Demam sebelum sawan berlaku.
• Badan menjadi kaku atau menggigil.
• Mata terbalik, kosong, atau tidak fokus.
• Tidak sedar seketika.
• Mengantuk atau keliru selepas sawan.

Gejala pada kanak-kanak

• Sawan demam biasanya singkat.
• Anak mungkin menangis atau mengantuk selepas sedar.
• Suhu badan mungkin tinggi semasa sawan.
• Sesetengah kanak-kanak hanya mengalami satu episod.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Tidak berkaitan. Sawan demam berlaku pada kanak-kanak, biasanya bawah 6 tahun.

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus atau bakteria yang menyebabkan demam.
• Suhu badan naik mendadak.
• Reaksi demam selepas imunisasi, walaupun jarang.

Faktor risiko

• Umur antara 6 bulan hingga 5 tahun.
• Sejarah keluarga yang pernah mengalami sawan demam.
• Demam yang naik dengan cepat.
• Pernah mengalami sawan demam sebelum ini.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sawan pertama kali.
• Demam pada bayi bawah 3 bulan.
• Anak tidak mahu minum atau menunjukkan tanda dehidrasi.
• Anak sangat lemah atau sukar dikejutkan.
• Demam berterusan lebih daripada 3 hari.
• Sawan berlaku lagi dalam masa yang singkat.

Buat temujanji rutin jika:

• Pernah sawan demam dan ingin nasihat tentang penjagaan.
• Risau tentang risiko sawan berulang.
• Ingin menyemak jadual imunisasi anak.
• Ingin berbincang tentang rancangan keselamatan di rumah dan di sekolah.

Diagnosis

Doktor biasanya membuat penilaian berdasarkan sejarah sawan, umur anak, dan pemeriksaan fizikal. Doktor akan mencari punca demam dan memastikan tiada tanda jangkitan serius.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal dan sejarah kesihatan.
• Ujian darah atau air kencing jika doktor mengesyaki jangkitan.
• Ujian lanjutan jarang dilakukan, hanya jika ada tanda jangkitan otak atau sawan yang tidak biasa.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor mungkin bertanya butiran sawan seperti berapa lama ia berlaku dan apa yang berlaku sebelum dan selepas. Kebanyakan kanak-kanak tidak perlu dimasukkan ke hospital.

Rawatan

Fokus utama ialah memastikan anak selamat semasa sawan, menurunkan demam dengan cara yang selamat, dan merawat punca demam. Rawatan bergantung kepada keadaan anak.

Penjagaan diri di rumah

• Letakkan anak di tempat yang selamat, jauh daripada objek tajam atau panas.
• Jangan masukkan apa-apa ke dalam mulut anak semasa sawan.
• Jangan tahan badan anak semasa sawan.
• Longgarkan pakaian anak dan pastikan ruang bernafas lapang.
• Selepas sawan, letakkan anak dalam posisi mengiring.
• Beri cecair yang mencukupi selepas anak sedar.
• Pantau suhu dan catat masa sawan berlaku.
• Ikut nasihat doktor atau farmasi tentang ubat penurun demam. Jangan beri ubat tanpa nasihat.

Rawatan perubatan

Doktor akan merawat punca demam. Jika ada jangkitan bakteria, doktor mungkin memberikan rawatan yang sesuai. Ubat untuk mengawal sawan hanya digunakan dalam kes tertentu oleh profesional kesihatan. Jangan memberi ubat sendiri tanpa nasihat doktor atau farmasi.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Tidak berkaitan untuk sawan demam.

Hidup dengan keadaan ini

Belajar mengenali tanda sawan dan simpan termometer di rumah. Catat suhu dan masa sawan berlaku. Beritahu penjaga di rumah, taska, atau sekolah tentang keadaan anak dan apa yang perlu dilakukan jika sawan berlaku.

Tip gaya hidup

• Pastikan anak mendapat rehat dan cecair yang cukup.
• Elakkan pakaian terlalu tebal semasa demam.
• Lengkapkan imunisasi mengikut jadual Kementerian Kesihatan Malaysia.
• Simpan nombor kecemasan yang tersenarai di laman web ini di tempat mudah dilihat.

Diet dan senaman

Tiada diet khas diperlukan. Beri makanan seimbang dan cecair yang cukup. Anak boleh kembali melakukan aktiviti seperti biasa selepas pulih.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Ibu bapa mungkin berasa takut, cemas, atau bersalah selepas melihat anak sawan. Perasaan ini normal. Bercakap dengan doktor, ahli keluarga, atau kumpulan sokongan boleh membantu menenangkan fikiran.

Pencegahan

Sawan demam tidak boleh dicegah sepenuhnya. Namun, ibu bapa boleh memantau demam dengan teliti dan mendapatkan nasihat awal jika risau.

Vaksin

Ikut jadual imunisasi Kementerian Kesihatan Malaysia. Vaksin boleh mengurangkan jangkitan yang menyebabkan demam, tetapi tidak menjamin sawan demam tidak berlaku.

Program saringan

Tiada ujian saringan khusus untuk sawan demam. Jumpa doktor jika anak kerap demam atau sawan berulang.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kebanyakan sawan demam berhenti sendiri dan tidak menyebabkan masalah kekal.
• Sawan yang berpanjangan tanpa bantuan jarang boleh menyebabkan kesukaran bernafas atau kecederaan.
• Sesetengah kanak-kanak mungkin mengalami sawan demam berulang.
• Risiko epilepsi sedikit lebih tinggi, tetapi kebanyakan kanak-kanak tidak mengalaminya.

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan kanak-kanak membesar dengan sihat. Sawan demam biasanya berhenti selepas umur 5 hingga 6 tahun. Dapatkan nasihat doktor untuk rancangan keselamatan dan pemantauan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.