Vaksin Selesema (Flu) Kurang Berkesan pada Individu Obes: Apa yang Perlu Anda Tahu

Gambaran keseluruhan

Vaksin selesema (vaksin flu) ialah suntikan yang membantu tubuh anda melawan virus selesema. Pada kebanyakan orang, vaksin ini berkesan mengurangkan risiko jatuh sakit atau sakit teruk. Namun, kajian menunjukkan bahawa pada individu yang mengalami obesiti — iaitu keadaan di mana lemak badan berlebihan sehingga menjejaskan kesihatan — perlindungan daripada vaksin selesema mungkin sedikit lebih rendah berbanding orang lain. Ini tidak bermakna vaksin itu tidak berguna. Ia masih digalakkan, kerana perlindungan separa jauh lebih baik daripada tiada perlindungan langsung, terutamanya kerana obesiti sendiri meningkatkan risiko komplikasi selesema.

Ya, isu ini cukup lazim. Berat badan berlebihan dan obesiti adalah masalah kesihatan yang kerap berlaku di Malaysia, dan selesema pula ialah penyakit yang menyerang berjuta-juta orang setiap tahun. Banyak kajian di seluruh dunia telah meneliti bagaimana obesiti mempengaruhi keberkesanan vaksin selesema.

Topik ini relevan untuk sesiapa yang mempunyai berat badan berlebihan atau obesiti, terutamanya mereka yang juga mempunyai keadaan kesihatan lain seperti kencing manis, penyakit jantung, atau masalah paru-paru. Ia juga penting untuk orang dewasa lebih tua dan wanita hamil yang mempunyai berat badan berlebihan, kerana kumpulan ini sudah pun berisiko lebih tinggi untuk komplikasi selesema.

Gejala

Gejala biasa

• Demam dan rasa sejuk menggigil
• Batuk kering yang kadang-kadang berterusan
• Sakit tekak dan hidung berair atau tersumbat
• Sakit kepala dan sakit otot atau sendi
• Rasa letih dan lemah yang ketara
• Kadang-kadang mual, muntah atau cirit-birit, lebih biasa pada kanak-kanak

Gejala pada kanak-kanak

• Demam tinggi yang boleh bertahan beberapa hari
• Selesema, batuk dan sakit tekak
• Hilang selera makan dan kurang aktif daripada biasa
• Kadang-kadang muntah atau cirit-birit
• Menangis lebih kerap atau mudah meragam kerana tidak selesa

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Demam mungkin tidak tinggi, kadang-kadang tiada demam langsung
• Rasa lemah, mengantuk atau keliru yang lebih ketara
• Batuk dan sesak nafas
• Kehilangan selera makan dan dehidrasi
• Keadaan kesihatan sedia ada seperti penyakit jantung atau kencing manis boleh menjadi lebih teruk

Punca

Punca utama

• Obesiti menyebabkan keradangan ringan yang berterusan dalam badan. Keradangan ini boleh mengganggu cara sistem imun bertindak balas terhadap vaksin.
• Tisu lemak berlebihan boleh mengubah fungsi sel imun tertentu, sehingga penghasilan antibodi selepas vaksinasi mungkin kurang optimum.
• Individu dengan obesiti kadang-kadang mempunyai respons imun yang kurang seimbang, menyebabkan perlindungan daripada vaksin berkurangan dari semasa ke semasa.
• Faktor lain seperti usia, penyakit kronik dan ubat-ubatan tertentu juga boleh mempengaruhi keberkesanan vaksin.

Faktor risiko

• Indeks jisim badan (BMI) yang tinggi, terutamanya dalam kategori obesiti
• Kencing manis atau rintangan insulin
• Penyakit jantung, buah pinggang atau paru-paru
• Umur yang lebih tua
• Wanita hamil dengan berat badan berlebihan
• Merokok dan kurang aktiviti fizikal
• Tidur yang tidak cukup dan tekanan hidup yang tinggi

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sesak nafas atau sukar bernafas
• Sakit dada atau rasa tekanan di dada
• Keliru atau sangat lemah sehingga sukar bangun
• Demam tinggi berterusan lebih daripada tiga hari
• Tanda dehidrasi seperti pening, kencing sedikit dan mulut sangat kering

Buat temujanji rutin jika:

• Anda mempunyai obesiti dan ingin berbincang tentang vaksin selesema serta kesihatan keseluruhan
• Anda sering dijangkiti selesema atau sakit berulang kali
• Anda mempunyai keadaan kesihatan kronik dan ingin tahu cara melindungi diri
• Anda ingin mendapatkan nasihat tentang pengurusan berat badan yang selamat
• Anda bimbang tentang kesan sampingan vaksin atau mempunyai soalan tentang jadual vaksinasi

Diagnosis

Topik ini bukanlah sejenis penyakit yang didiagnosis pada seseorang. Sebaliknya, ia adalah penemuan daripada kajian penyelidikan yang membandingkan respons imun dan kadar jangkitan selesema antara individu dengan obesiti dan individu dengan berat badan normal. Dalam klinik, doktor boleh menilai sama ada seseorang itu mengalami obesiti dengan mengukur berat, tinggi dan lilitan pinggang, serta mengambil kira sejarah kesihatan keseluruhan. Jika anda demam dan batuk, doktor akan menilai simptom anda untuk menentukan sama ada ia selesema atau penyakit lain.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pengukuran berat badan, tinggi dan lilitan pinggang untuk menilai Indeks Jisim Badan (BMI)
• Ujian pantas atau ujian makmal untuk mengesan virus selesema, jika perlu
• Ujian darah asas jika doktor risau tentang jangkitan atau komplikasi
• Pemeriksaan tekanan darah dan gula darah untuk menilai kesihatan keseluruhan
• Soal selidik ringkas tentang sejarah kesihatan dan ubat-ubatan yang diambil

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Lazimnya, lawatan ke klinik melibatkan perbualan tentang simptom anda, pemeriksaan fizikal ringkas dan mungkin beberapa ujian asas. Doktor akan menerangkan pilihan rawatan dan menjawab soalan anda. Jika anda sihat dan hanya ingin bertanya tentang vaksin, doktor boleh memberikan nasihat tentang masa yang sesuai untuk menerima vaksin dan apa yang boleh anda lakukan untuk menjaga kesihatan.

Rawatan

Tidak ada rawatan khas untuk 'vaksin yang kurang berkesan'. Fokus rawatan adalah pada dua perkara: merawat selesema jika anda dijangkiti, dan menjaga kesihatan badan secara keseluruhan supaya sistem imun anda berfungsi sebaik mungkin. Bagi kebanyakan orang sihat, selesema pulih sendiri dengan rehat dan cecair yang cukup. Bagi individu dengan obesiti atau keadaan kronik, doktor mungkin memantau dengan lebih rapi kerana risiko komplikasi lebih tinggi.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat secukupnya dan tidur yang mencukupi untuk membantu tubuh melawan jangkitan
• Minum air yang banyak untuk mengelakkan dehidrasi
• Makan makanan berkhasiat dalam kuantiti yang sederhana walaupun selera berkurang
• Gunakan pelembap udara atau sedut wap air panas untuk melegakan hidung tersumbat
• Berkumur dengan air garam suam untuk melegakan sakit tekak
• Elakkan merokok dan asap rokok
• Kekal di rumah apabila sakit untuk mengelakkan penyebaran kepada orang lain

Rawatan perubatan

Doktor mungkin mengesyorkan ubat untuk mengurangkan demam dan sakit badan, atau dalam kes tertentu, ubat antivirus yang perlu dipreskripsi oleh doktor dan paling berkesan jika dimulakan lebih awal. Doktor juga akan menilai sama ada anda memerlukan rawatan tambahan jika keadaan kronik anda seperti kencing manis atau asma menjadi tidak stabil. Jangan ambil ubat sendiri tanpa nasihat, terutamanya jika anda mempunyai keadaan kesihatan lain atau sedang mengambil ubat lain. Sentiasa rujuk doktor atau ahli farmasi sebelum memulakan apa-apa ubat.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan bukanlah rawatan untuk selesema atau untuk isu keberkesanan vaksin. Walau bagaimanapun, dalam pengurusan obesiti jangka panjang, sesetengah individu dengan obesiti teruk mungkin berbincang dengan doktor tentang pilihan rawatan yang lebih menyeluruh, termasuk pembedahan penurunan berat badan. Ini adalah keputusan besar yang memerlukan penilaian menyeluruh oleh pasukan penjagaan kesihatan dan tidak sesuai untuk semua orang.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan obesiti dan risau tentang selesema boleh diuruskan dengan baik. Kunci utamanya ialah merancang lebih awal: ketahui bila musim selesema, dapatkan vaksin pada masa yang disyorkan doktor, dan amalkan kebersihan tangan yang baik. Simpan juga catatan ringkas tentang kesihatan anda dan ubat yang diambil supaya mudah dibincangkan dengan doktor semasa lawatan.

Tip gaya hidup

• Aktif secara fizikal mengikut kemampuan anda, contohnya berjalan 20 hingga 30 minit beberapa kali seminggu
• Tidur 7 hingga 9 jam setiap malam jika boleh
• Uruskan tekanan dengan cara yang sesuai seperti bernafas dalam-dalam, beribadah atau berbual dengan orang yang dipercayai
• Elakkan merokok dan hadkan pengambilan minuman beralkohol
• Basuh tangan dengan sabun dan air, atau guna pensanitasi tangan, terutamanya sebelum makan
• Pakai pelitup muka apabila berada di tempat sesak semasa musim selesema, atau apabila anda sendiri sakit

Diet dan senaman

Makan secara seimbang dengan banyak sayur, buah, bijirin penuh dan sumber protein yang baik, sambil mengurangkan makanan dan minuman manis serta makanan yang diproses. Perubahan kecil yang konsisten lebih mudah dikekalkan daripada perubahan drastik. Untuk senaman, mulakan perlahan dan tingkatkan secara beransur-ansur. Jika anda mempunyai masalah sendi, jantung atau paru-paru, berbincanglah dengan doktor atau ahli fisioterapi sebelum memulakan program senaman baharu.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Ramai orang yang hidup dengan obesiti mengalami stigma dan komen yang menyakitkan hati, dan ini boleh menjejaskan keyakinan diri serta kesihatan mental. Rasa bimbang tentang kesihatan juga normal. Ingat, obesiti ialah keadaan kesihatan yang kompleks, bukan kelemahan peribadi. Jika anda berasa sedih berpanjangan, cemas atau tertekan, dapatkan bantuan. Jika anda mempunyai fikiran untuk mencederakan diri atau berasa tidak mampu meneruskan hidup, segera hubungi perkhidmatan sokongan krisis kesihatan mental di kawasan anda atau pergi ke jabatan kecemasan hospital terdekat. Anda tidak keseorangan dan bantuan tersedia.

Pencegahan

Selesema boleh dicegah sebahagiannya, dan komplikasi serius lebih mudah dicegah daripada dirawat. Walaupun vaksin selesema mungkin kurang berkesan pada individu obesiti, ia tetap merupakan cara terbaik yang tersedia untuk mengurangkan risiko sakit teruk. Gabungkan vaksinasi dengan kebersihan tangan, pengudaraan bilik yang baik, dan gaya hidup sihat untuk perlindungan menyeluruh. Dapatkan nasihat daripada doktor atau ahli farmasi tentang masa terbaik untuk menerima vaksin setiap tahun.

Vaksin

Vaksin selesema disyorkan setiap tahun untuk kebanyakan orang, terutamanya mereka yang berisiko tinggi termasuk individu dengan obesiti, orang dewasa lebih tua, wanita hamil dan individu dengan penyakit kronik. Doktor atau ahli farmasi boleh menerangkan pilihan vaksin yang sesuai untuk anda, bila masa terbaik untuk menerimanya, dan apa yang boleh dijangkakan selepas suntikan seperti rasa sakit ringan di tempat suntikan atau demam rendah yang hilang sendiri. Ikut jadual vaksinasi yang disyorkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia dan berbincang dengan penyedia penjagaan kesihatan anda.

Program saringan

Pemeriksaan kesihatan berkala adalah penting. Doktor boleh mengukur berat badan, tinggi, lilitan pinggang, tekanan darah dan gula darah untuk menilai risiko kesihatan anda. Pengesanan awal masalah seperti kencing manis atau tekanan darah tinggi membolehkan rawatan dimulakan lebih awal dan membantu tubuh anda menghadapi jangkitan dengan lebih baik.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Selesema boleh merebak ke paru-paru dan menyebabkan radang paru-paru
• Keadaan kronik seperti kencing manis, asma atau penyakit jantung boleh menjadi lebih teruk
• Dehidrasi, terutamanya pada orang dewasa lebih tua dan kanak-kanak
• Risiko lebih tinggi untuk dimasukkan ke hospital
• Jangkitan telinga atau sinus sekunder
• Kelemahan berpanjangan yang mengganggu kerja dan kehidupan harian

Pandangan jangka panjang

Prospeknya secara umumnya baik. Kebanyakan orang pulih sepenuhnya daripada selesema dalam masa satu hingga dua minggu dengan rehat dan penjagaan sokongan. Walaupun vaksin selesema mungkin kurang berkesan pada individu obesiti, ia masih memberikan perlindungan yang bermakna dan boleh mengurangkan keterukan penyakit. Dengan penjagaan kesihatan yang berterusan, gaya hidup sihat dan vaksinasi tahunan, anda boleh mengurangkan risiko dan menjalani kehidupan yang aktif. Bincangkan kebimbangan anda dengan doktor anda — mereka boleh membantu anda merancang langkah yang sesuai untuk keadaan anda.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.