Hepatitis D: Panduan Mesra untuk Pesakit

Gambaran keseluruhan

Hepatitis D ialah jangkitan hati yang disebabkan oleh virus hepatitis D. Virus ini istimewa kerana ia hanya boleh menjangkiti hati jika seseorang itu sudah mempunyai virus hepatitis B, atau dijangkiti kedua-duanya pada masa yang sama. Ia boleh menyebabkan keradangan hati dan, dalam jangka panjang, kerosakan hati. Namun, dengan pemantauan dan penjagaan yang baik, ramai orang boleh menguruskan keadaan ini.

Hepatitis D tidak begitu biasa secara umum, tetapi ia berlaku di kalangan orang yang mempunyai hepatitis B. Di Malaysia, kes dilaporkan tetapi ia bukan antara jangkitan hati yang paling kerap.

Sesiapa sahaja boleh dijangkiti, tetapi paling kerap ia menjejaskan orang yang sudah mempunyai hepatitis B kronik, pengguna dadah suntikan yang berkongsi jarum, penerima darah yang tidak disaring, dan petugas kesihatan yang terdedah kepada darah.

Gejala

Gejala biasa

• Ramai orang tidak mempunyai tanda langsung, terutamanya pada peringkat awal.
• Rasa letih yang berpanjangan atau mudah penat.
• Loya, muntah, atau tidak selera makan.
• Sakit atau rasa tidak selesa di bahagian perut kanan atas.
• Kulit dan mata menguning (jaundis).
• Air kencing berwarna gelap seperti teh.
• Demam ringan atau sakit sendi.

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak selalunya tiada tanda atau hanya mengalami tanda ringan seperti letih dan kurang selera makan.
• Jaundis mungkin kurang jelas berbanding orang dewasa.
• Jika ada tanda, ia biasanya muncul beberapa minggu selepas jangkitan.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Orang dewasa lebih tua mungkin mengalami tanda yang lebih jelas dan rasa letih yang lebih kuat.
• Risiko komplikasi hati lebih tinggi, terutamanya jika sudah ada hepatitis B kronik.
• Pemulihan mungkin mengambil masa lebih lama.

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus hepatitis D (HDV).
• Virus HDV hanya boleh menjangkiti jika seseorang sudah mempunyai virus hepatitis B (HBV) atau dijangkiti kedua-duanya pada masa yang sama.
• Jangkitan merebak melalui darah dan cecair badan yang mengandungi virus, contohnya melalui jarum yang dikongsi atau darah yang tidak disaring.

Faktor risiko

• Mempunyai hepatitis B kronik (berpanjangan).
• Menggunakan dadah suntikan dan berkongsi jarum atau peralatan.
• Menerima darah atau produk darah yang tidak disaring.
• Menjalani prosedur perubatan dengan peralatan yang tidak steril.
• Hubungan seksual tanpa perlindungan dengan orang yang dijangkiti.
• Berkongsi barang peribadi yang boleh tercemar dengan darah seperti pencukur atau berus gigi.
• Bekerja dalam penjagaan kesihatan tanpa langkah pencegahan yang betul.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mempunyai hepatitis B dan tiba-tiba berasa sangat letih, loya, atau mata menguning.
• Jika tanda jangkitan hati muncul selepas terdedah kepada darah, jarum, atau prosedur yang tidak selamat.
• Jika anda hamil dan mempunyai hepatitis B atau tanda hepatitis.
• Jika anda mengalami muntah berterusan atau tidak boleh minum air.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mempunyai hepatitis B kronik, berbincang dengan doktor tentang ujian saringan hepatitis D.
• Jika anda mempunyai faktor risiko dan ingin tahu status kesihatan hati anda.
• Sebelum memulakan sebarang ubat baru, terutamanya jika anda mempunyai masalah hati.
• Untuk pemeriksaan berkala jika anda pernah didiagnosis dengan hepatitis B atau D.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang tanda, sejarah kesihatan, dan faktor risiko anda. Selepas pemeriksaan fizikal, doktor akan mengesahkan dengan ujian darah dan mungkin imbasan hati. Diagnosis tepat membantu doktor merancang pemantauan yang sesuai.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah fungsi hati untuk melihat tahap keradangan.
• Ujian darah untuk mengesan antibodi (bahan pertahanan badan) dan bahan genetik virus hepatitis D.
• Ujian darah hepatitis B untuk memastikan status jangkitan.
• Ultrasound hati untuk melihat struktur dan sebarang kerosakan.
• Dalam kes tertentu, biopsi hati (sampel kecil tisu hati) untuk menilai parut hati.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Ujian darah biasanya mudah dan cepat. Keputusan mungkin mengambil beberapa hari. Doktor akan menerangkan keputusan dengan jelas dan membincangkan langkah seterusnya bersama anda.

Rawatan

Tiada penawar sepenuhnya untuk hepatitis D, tetapi rawatan memberi tumpuan kepada memantau hati, menguruskan hepatitis B jika ada, dan mencegah komplikasi. Doktor akan menyesuaikan pelan penjagaan mengikut keadaan kesihatan anda.

Penjagaan diri di rumah

• Dapatkan rehat yang cukup dan elakkan keletihan melampau.
• Minum air yang mencukupi kecuali doktor menasihatkan had cecair.
• Elakkan alkohol sepenuhnya kerana ia membebankan hati.
• Jangan berkongsi jarum, pencukur, atau berus gigi.
• Hadiri janji temu dan ujian darah mengikut jadual.
• Beritahu doktor tentang semua ubat, suplemen, atau herba yang anda ambil.

Rawatan perubatan

Doktor akan memantau fungsi hati dan tahap jangkitan secara berkala. Rawatan mungkin termasuk menguruskan hepatitis B jika ada, memberi sokongan pemakanan, dan merawat komplikasi seperti bengkak atau jangkitan. Dalam kes tertentu, doktor pakar mungkin membincangkan terapi khusus di hospital. Jangan mengambil ubat tanpa nasihat doktor kerana sesetengah ubat boleh membebankan hati.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan bukan rawatan utama untuk hepatitis D. Dalam kes kerosakan hati yang sangat teruk, doktor pakar mungkin membincangkan pilihan pemindahan hati (transplantasi hati) jika sesuai dengan keadaan pesakit.

Hidup dengan keadaan ini

Hadiri janji temu secara tetap, buat ujian darah mengikut jadual, dan beritahu doktor tentang sebarang tanda baru. Jaga kebersihan diri dan elakkan perkongsian barang peribadi yang boleh tercemar dengan darah.

Tip gaya hidup

• Elakkan alkohol dan rokok.
• Jangan berkongsi jarum atau peralatan suntikan.
• Pastikan pasangan dan ahli keluarga divaksin hepatitis B.
• Amalkan hubungan seksual yang selamat jika disyorkan oleh doktor.
• Rehat yang cukup dan uruskan stres dengan baik.
• Basuh tangan selepas menggunakan bilik air dan sebelum menyediakan makanan.

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dengan banyak sayur, buah, dan protein sederhana. Kurangkan makanan tinggi garam jika anda mempunyai bengkak. Senaman ringan seperti berjalan kaki boleh membantu jika doktor membenarkan. Elakkan diet melampau atau suplemen tanpa nasihat doktor.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menerima diagnosis hepatitis D boleh menyebabkan rasa cemas, sedih, atau takut. Ini normal. Bercakap dengan doktor, ahli keluarga, atau kaunselor boleh membantu. Jika anda berasa tertekan sehingga terfikir untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan kecemasan atau sokongan krisis dengan segera melalui perkhidmatan yang disahkan di laman web ini.

Pencegahan

Ya, sebahagian besarnya boleh dicegah dengan mencegah hepatitis B. Kerana hepatitis D memerlukan hepatitis B untuk menjangkiti hati, langkah pencegahan hepatitis B juga melindungi daripada hepatitis D.

Vaksin

Vaksin hepatitis B melindungi daripada hepatitis D. Pastikan anda dan ahli keluarga mendapat vaksin hepatitis B mengikut jadual yang disyorkan oleh doktor. Vaksin hepatitis D sendiri tidak tersedia secara umum.

Program saringan

Orang yang mempunyai hepatitis B kronik mungkin disyorkan ujian saringan hepatitis D oleh doktor. Saringan darah penderma juga penting untuk mencegah penyebaran melalui pemindahan darah.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Sirosis, iaitu parut pada hati yang meluas dan boleh mengurangkan fungsi hati.
• Kegagalan hati, apabila hati tidak lagi berfungsi dengan baik.
• Kanser hati.
• Pendarahan dalaman atau bengkak badan akibat hati tidak berfungsi dengan baik.

Pandangan jangka panjang

Hepatitis D boleh menjadi serius, tetapi dengan pemantauan rapi, penjagaan doktor, dan perubahan gaya hidup yang sihat, ramai orang boleh menguruskan keadaan ini. Diagnosis awal dan rawatan sokongan membantu memperbaiki hasil jangka panjang.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.