HTLV: Apa Yang Anda Perlu Tahu

Gambaran keseluruhan

HTLV ialah singkatan bagi Virus Limfotropik Sel T Manusia. Ia sejenis virus yang boleh tinggal lama dalam badan dan menyerang sel imun, iaitu sel pertahanan badan. Kebanyakan orang yang dijangkiti tidak mempunyai sebarang gejala seumur hidup. Namun, sebahagian kecil boleh mengalami masalah kesihatan serius kemudian hari, terutamanya yang berkaitan dengan saraf atau darah.

HTLV tidak lazim di Malaysia dan di kebanyakan negara. Ia lebih biasa di beberapa kawasan dunia seperti Jepun, Caribbean, sebahagian Afrika, dan Amerika Selatan.

Sesiapa sahaja boleh dijangkiti HTLV, tanpa mengira umur. Risiko lebih tinggi bagi mereka yang mempunyai faktor risiko seperti ibu positif HTLV, hubungan seks tanpa perlindungan dengan pasangan positif, atau berkongsi jarum.

Gejala

Gejala biasa

• Kebanyakan orang tidak mempunyai sebarang gejala.
• Jika gejala muncul, ia biasanya berkaitan dengan komplikasi seperti kelemahan kaki, masalah kencing, ruam kulit, atau mata merah.
• Sesetengah orang mungkin mengalami kelenjar limfa bengkak, demam, atau penurunan berat badan jika komplikasi serius berlaku.

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak yang dijangkiti biasanya sihat dan tiada gejala.
• Sebahagian kecil mungkin mengalami ruam kulit atau masalah mata.
• Pemantauan berkala penting jika disahkan positif.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Risiko komplikasi saraf dan kanser darah meningkat sedikit dengan usia.
• Gejala mungkin termasuk kelemahan kaki, kesukaran berjalan, atau masalah kencing.
• Dapatkan penilaian doktor jika ada perubahan mendadak.

Punca

Punca utama

• Disebabkan oleh virus HTLV-1, sejenis virus yang menyerang sel imun.
• Merebak melalui susu ibu, hubungan seks tanpa perlindungan, pemindahan darah, dan perkongsian jarum.
• Tidak merebak melalui sentuhan biasa, bersin, atau berkongsi makanan.

Faktor risiko

• Ibu positif HTLV yang menyusukan bayi
• Hubungan seks tanpa perlindungan dengan pasangan positif
• Penggunaan dadah suntikan atau perkongsian jarum
• Pemindahan darah di kawasan tanpa penapisan
• Tinggal atau melancong lama di kawasan endemik

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Kelemahan atau kebas baru pada kaki
• Kesukaran membuang air kecil
• Ruam atau luka kulit yang tidak surut
• Mata merah dan sakit berterusan
• Demam berterusan dengan kelenjar bengkak

Buat temujanji rutin jika:

• Anda tahu anda positif HTLV dan perlu susulan
• Pasangan atau ibu bapa positif HTLV
• Sedang merancang kehamilan atau menyusukan bayi
• Pernah menerima pemindahan darah di kawasan berisiko
• Mempunyai gejala ringan yang berterusan

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala dan faktor risiko, kemudian melakukan ujian darah untuk mengesan antibodi HTLV. Jika positif, ujian pengesahan mungkin dilakukan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah antibodi HTLV
• Ujian PCR untuk mengesahkan virus
• Kiraan darah lengkap
• MRI tulang belakang jika ada gejala saraf
• Pemeriksaan mata atau kulit jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Ujian darah biasa; keputusan mungkin mengambil beberapa hari. Jika positif, doktor akan menerangkan maksudnya, risiko komplikasi, dan susulan. Pasangan mungkin digalakkan untuk diuji. Semua maklumat adalah sulit.

Rawatan

Tiada penawar untuk HTLV, tetapi kebanyakan orang tidak memerlukan rawatan khusus. Fokus adalah pemantauan berkala dan rawatan komplikasi jika berlaku.

Penjagaan diri di rumah

• Hadir temu janji susulan secara berkala
• Amalkan seks selamat atau beritahu pasangan tentang status
• Jangan berkongsi jarum atau alat suntikan
• Beritahu doktor dan jururawat bahawa anda positif HTLV
• Jaga kesihatan umum: tidur cukup, makan seimbang, bersenam sederhana
• Dapatkan sokongan emosi jika berasa cemas atau tertekan

Rawatan perubatan

Jika komplikasi berlaku, doktor mungkin merujuk kepada pakar saraf, kulit, mata, atau kanser. Rawatan boleh termasuk fisioterapi, ubat untuk mengawal gejala, dan terapi khusus untuk kanser darah. Rawatan antivirus rutin tidak disyorkan untuk semua pembawa; keputusan dibuat oleh doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan bukan rawatan biasa untuk HTLV. Ia mungkin dipertimbangkan untuk komplikasi tertentu selepas perbincangan dengan pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup seperti biasa dengan pemantauan. Bawa senarai ubat dan beritahu semua penyedia kesihatan tentang status HTLV.

Tip gaya hidup

• Kekal aktif mengikut kemampuan
• Elakkan merokok dan hadkan alkohol
• Amalkan seks selamat
• Jangan berkongsi jarum
• Hadiri semua temu janji susulan

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dan kekal aktif mengikut kemampuan. Jika ada kelemahan kaki, fisioterapi dan senaman lembut boleh membantu.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Stigma dan kebimbangan tentang kesihatan boleh menyebabkan tekanan emosi. Ia normal untuk berasa risau. Dapatkan sokongan daripada kaunselor, kumpulan sokongan, atau profesional kesihatan mental. Jika ada fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan kecemasan segera.

Pencegahan

Boleh dikurangkan risikonya, tetapi tidak sepenuhnya. Langkah utama ialah mengelakkan pendedahan kepada darah dan cecair badan yang dijangkiti.

Vaksin

Tiada vaksin untuk HTLV.

Program saringan

Pusat darah menapis darah penderma mengikut garis panduan Kementerian Kesihatan Malaysia. Ujian HTLV boleh dilakukan jika ada faktor risiko, semasa kehamilan, atau sebelum menyusukan bayi—bincang dengan doktor.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Sebahagian kecil pembawa boleh mengalami HAM/TSP, iaitu keradangan saraf tunjang yang menyebabkan kelemahan kaki dan masalah kencing.
• Sebahagian kecil boleh mengalami leukemia/limfoma sel T dewasa (ATL), sejenis kanser darah.
• Boleh menyebabkan keradangan mata, kulit, atau kelenjar limfa.
• Pada mereka yang imun lemah, jangkitan lain mungkin lebih serius.

Pandangan jangka panjang

Harapan baik: kebanyakan pembawa HTLV tidak pernah mengalami komplikasi serius. Dengan pemantauan berkala dan gaya hidup sihat, kualiti hidup boleh dikekalkan. Dapatkan sokongan jika berasa bimbang.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.