Iktiosis: Memahami Kulit Kering dan Bersisik

Gambaran keseluruhan

Iktiosis ialah sekumpulan keadaan kulit yang menyebabkan kulit sangat kering, tebal dan bersisik. Ia berlaku apabila lapisan pelindung kulit tidak terbentuk atau tidak berfungsi dengan baik. Kulit mungkin kelihatan seperti sisik ikan, tetapi ia tidak berjangkit.

Bentuk ringan seperti iktiosis vulgaris agak biasa. Bentuk yang lebih teruk atau jarang berlaku kurang kerap.

Iktiosis boleh berlaku pada sesiapa sahaja. Bentuk genetik biasanya muncul sejak bayi atau semasa kanak-kanak dan berterusan sepanjang hayat.

Gejala

Gejala biasa

• Kulit sangat kering, kasar dan bersisik
• Sisik halus atau tebal, kadang-kadang berbentuk poligon
• Kulit mengelupas dan berasa gatal
• Kulit retak, sakit atau berdarah sedikit
• Keadaan lebih teruk dalam cuaca kering atau sejuk

Gejala pada kanak-kanak

• Muncul pada bayi atau awal kanak-kanak
• Sisik biasanya di bahagian luar lengan dan peha
• Mungkin disertai ekzema atau kulit merah
• Lebih teruk semasa musim kering
• Boleh mengganggu tidur kerana gatal

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeringan berterusan walaupun selepas mandi
• Retak kulit lebih mudah berlaku
• Risiko jangkitan kulit meningkat jika kulit retak
• Perlu penjagaan pelembap yang konsisten

Punca

Punca utama

• Kebanyakan iktiosis disebabkan oleh perubahan gen yang diwarisi daripada ibu bapa. Gen ialah arahan dalam badan yang menentukan cara kulit terbentuk.
• Perubahan gen ini menyebabkan kulit tidak dapat mengekalkan kelembapan dan sel kulit tidak tertanggal dengan normal.
• Sebahagian kecil kes boleh berkait dengan penyakit lain atau ubat tertentu, jadi doktor perlu menilai keadaan.

Faktor risiko

• Mempunyai ahli keluarga dengan iktiosis
• Ibu bapa yang membawa gen berkaitan tanpa menunjukkan gejala
• Sesetengah bentuk lebih biasa dalam keluarga yang mempunyai perkahwinan antara saudara
• Muncul sejak lahir atau awal kanak-kanak

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Ada tanda jangkitan kulit seperti nanah, bengkak, panas atau demam
• Kulit retak teruk, berdarah atau sangat sakit
• Bayi atau kanak-kanak lemah, tidak mahu makan atau minum
• Kulit merah merebak dengan cepat

Buat temujanji rutin jika:

• Kulit kering dan bersisik berterusan walaupun menggunakan pelembap
• Gatal atau sisik mengganggu tidur, sekolah atau kerja
• Ingin mengetahui sama ada keadaan ini diwarisi
• Ingin berbincang tentang pilihan penjagaan kulit

Diagnosis

Doktor biasanya mengenal pasti iktiosis melalui pemeriksaan kulit, sejarah kesihatan dan sejarah keluarga. Jika bentuk jarang atau teruk, anda mungkin dirujuk kepada pakar kulit.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal kulit
• Sejarah perubatan dan sejarah keluarga
• Biopsi kulit dalam kes tertentu
• Ujian genetik di pusat khusus jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Tiada ujian darah rutin untuk iktiosis. Proses diagnosis mungkin mengambil masa, terutamanya untuk bentuk jarang. Doktor akan menerangkan langkah seterusnya dan bila keputusan tersedia.

Rawatan

Tiada penawar untuk iktiosis, tetapi rawatan bertujuan melembapkan kulit, mengurangkan sisik dan mencegah komplikasi. Penjagaan harian yang konsisten adalah bahagian paling penting.

Penjagaan diri di rumah

• Mandian air suam pendek, bukan air panas
• Gunakan pelembap tebal sebaik selepas mandi
• Elak sabun kuat, berwangi atau produk yang mengeringkan kulit
• Gunakan pelembap udara di rumah jika cuaca kering
• Pakai pakaian lembut dan longgar
• Jangan gosok atau kopek sisik dengan kasar

Rawatan perubatan

Doktor mungkin mencadangkan krim pelembap khas, krim yang membantu pengelupasan sisik, atau rawatan oral untuk kes yang teruk. Semua rawatan perlu digunakan di bawah pengawasan doktor. Antibiotik hanya diberikan jika ada jangkitan yang disahkan doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk iktiosis. Dalam kes tertentu, pembedahan mungkin dipertimbangkan untuk komplikasi seperti masalah kelopak mata atau kecacatan kulit, dan ia akan dirujuk kepada pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Jadikan penjagaan kulit sebagai rutin harian, seperti mandi singkat dan memakai pelembap selepas mandi. Elakkan keadaan yang membuat kulit lebih kering dan pantau tanda jangkitan.

Tip gaya hidup

• Elak cuaca yang sangat kering atau panas berlebihan
• Gunakan pelembap udara di bilik tidur
• Pilih pakaian kapas yang lembut
• Urus peluh dengan mandi dan pelembap semula
• Jangan gunakan produk kulit yang keras atau beralkohol

Diet dan senaman

Tiada diet khas untuk iktiosis. Makan secara seimbang dan minum air yang cukup. Senaman adalah baik, tetapi elakkan terlalu panas atau berpeluh berlebihan. Mandi dan sapu pelembap selepas bersenam.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Kulit yang kelihatan berbeza boleh menjejaskan keyakinan diri, mood dan hubungan sosial. Jika anda berasa sedih, cemas atau tertekan, berbincang dengan doktor, kaunselor atau orang yang dipercayai. Jika anda mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan kecemasan dengan segera melalui perkhidmatan kecemasan tempatan.

Pencegahan

Iktiosis genetik tidak boleh dicegah sepenuhnya. Namun, flare-up atau keadaan lebih teruk boleh dikurangkan dengan penjagaan kulit yang konsisten dan mengelakkan pencetus seperti cuaca kering.

Vaksin

Tiada vaksin untuk mencegah iktiosis.

Program saringan

Jika anda mempunyai sejarah keluarga iktiosis dan merancang untuk mempunyai anak, berbincang dengan doktor tentang kaunseling genetik.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan kulit akibat retak dan luka
• Retak kulit yang dalam dan parut
• Dehidrasi atau masalah suhu badan pada bentuk yang sangat teruk
• Masalah mata atau telinga pada bentuk jarang
• Kesan emosi seperti rendah diri atau cemas

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan orang dengan iktiosis boleh hidup normal dengan penjagaan kulit yang baik. Bentuk ringan selalunya bertambah baik dengan usia. Bentuk yang lebih teruk memerlukan pemantauan pakar, tetapi rawatan dapat membantu mengawal gejala dan meningkatkan kualiti hidup.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.