Keradangan Iris Mata (Iritis)

Gambaran keseluruhan

Iritis ialah keradangan pada iris, iaitu bahagian berwarna pada mata. Ia juga dikenali sebagai uveitis anterior. Keradangan ini boleh menyebabkan mata merah, sakit, dan sensitif kepada cahaya. Iritis bukan penyakit berjangkit dan tidak merebak dari orang ke orang.

Iritis tidak begitu biasa, tetapi ia merupakan salah satu punca mata merah yang perlu diperiksa oleh doktor.

Ia boleh berlaku pada semua peringkat umur, tetapi lebih kerap pada orang dewasa muda dan pertengahan umur. Kanak-kanak juga boleh mengalami iritis, terutamanya jika mereka mempunyai penyakit autoimun seperti artritis juvenil.

Gejala

Gejala biasa

• Kemerahan pada mata, terutamanya di sekeliling bahagian berwarna mata (iris).
• Sakit mata yang mungkin bertambah teruk apabila melihat cahaya terang.
• Sensitif kepada cahaya (fotofobia).
• Penglihatan kabur atau kurang jelas.
• Air mata keluar lebih banyak daripada biasa.
• Pupil mata mungkin kelihatan lebih kecil atau tidak sekata.

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak mungkin tidak dapat menerangkan sakit mata dengan jelas.
• Mereka mungkin menggosok mata, menutup mata, atau mengelak cahaya.
• Kemerahan dan berair pada mata boleh menjadi tanda.
• Kanak-kanak dengan artritis juvenil perlu menjalani pemeriksaan mata secara berkala.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Warga emas mungkin mempunyai keadaan kesihatan lain yang boleh menyebabkan iritis.
• Gejala mungkin bercampur dengan masalah mata lain seperti katarak atau glaukoma.
• Pemeriksaan mata yang teliti penting untuk membezakan punca.

Punca

Punca utama

• Selalunya punca tidak diketahui.
• Keadaan autoimun, iaitu apabila sistem pertahanan badan menyerang tisu sendiri.
• Jangkitan pada mata atau bahagian lain badan.
• Kecederaan pada mata.
• Dalam sesetengah kes, ia berkaitan dengan penggunaan ubat tertentu, tetapi doktor akan menilai perkara ini.

Faktor risiko

• Mempunyai penyakit autoimun seperti spondylitis ankilosa, artritis reumatoid, atau penyakit radang usus.
• Jangkitan tertentu seperti herpes, tuberkulosis, atau sifilis.
• Pernah mengalami kecederaan mata.
• Faktor genetik atau sejarah keluarga.
• Merokok dan tekanan hidup yang tinggi boleh menjejaskan kesihatan secara umum.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami mata merah dan sakit yang tidak surut.
• Jika penglihatan anda kabur atau sensitif kepada cahaya.
• Jika gejala mata berlaku selepas kecederaan mata.
• Jika anda mempunyai penyakit autoimun dan mengalami gejala mata baru.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mempunyai sejarah iritis dan perlu pemeriksaan susulan.
• Jika anda mempunyai penyakit autoimun dan disarankan pemeriksaan mata berkala.
• Jika gejala ringan berulang tetapi tidak teruk.

Diagnosis

Doktor biasanya akan bertanya tentang gejala, sejarah kesihatan, dan ubat yang anda ambil. Pemeriksaan mata menggunakan alat khas dipanggil lampu celah (slit lamp) akan dilakukan untuk melihat keradangan pada iris. Doktor mungkin juga memeriksa tekanan mata dan ketajaman penglihatan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan ketajaman penglihatan.
• Pemeriksaan mata dengan lampu celah (slit lamp).
• Pengukuran tekanan dalam mata.
• Ujian darah untuk mencari punca autoimun atau jangkitan, jika perlu.
• Sinar-X dada atau ujian lain bergantung kepada keadaan.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan mata biasanya tidak menyakitkan. Anda mungkin perlu menunggu untuk ujian darah jika doktor ingin mengetahui punca. Doktor akan menerangkan keputusan dan pelan rawatan.

Rawatan

Rawatan iritis bertujuan mengurangkan keradangan, melegakan kesakitan, dan mencegah komplikasi. Doktor mata akan menentukan rawatan yang sesuai untuk anda.

Penjagaan diri di rumah

• Rehatkan mata dan elakkan menggosok mata.
• Gunakan cermin mata hitam jika sensitif kepada cahaya.
• Patuhi janji temu susulan dengan doktor.
• Jangan gunakan ubat titis mata orang lain atau ubat yang tidak disarankan doktor.

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberikan ubat titis mata untuk mengurangkan keradangan dan melegakan kesakitan. Ada juga ubat titis mata yang melebarkan pupil untuk mengurangkan kekejangan dan mencegah lekatan pada iris. Jika punca adalah jangkitan atau penyakit autoimun, doktor akan merawat keadaan tersebut. Jangan mengambil atau menggunakan sebarang ubat tanpa nasihat doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk iritis. Ia mungkin dipertimbangkan jika berlaku komplikasi seperti glaukoma atau katarak yang teruk, atau jika ada masalah struktur mata. Doktor akan membincangkan pilihan ini jika perlu.

Hidup dengan keadaan ini

Anda boleh meneruskan aktiviti harian dengan berhati-hati. Elakkan aktiviti yang boleh menyebabkan kecederaan mata. Ikut jadual rawatan dan hadiri temu janji susulan. Beritahu doktor jika gejala bertambah teruk.

Tip gaya hidup

• Basuh tangan sebelum menyentuh mata atau memasukkan ubat titis.
• Elakkan merokok dan asap rokok.
• Uruskan penyakit autoimun atau jangkitan dengan baik.
• Dapatkan rehat yang cukup dan uruskan stres.
• Pakai pelindung mata semasa bekerja atau bersukan jika berisiko.

Diet dan senaman

Tiada diet khas untuk iritis. Makan makanan seimbang dan kekal aktif secara sederhana. Jika anda mempunyai penyakit autoimun, ikut nasihat doktor tentang pemakanan dan senaman.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Iritis dan masalah penglihatan boleh menyebabkan rasa cemas atau tertekan. Ini normal. Bercakap dengan keluarga, rakan, atau profesional kesihatan boleh membantu. Jika anda berasa tertekan dengan serius atau terfikir untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan kecemasan dengan segera.

Pencegahan

Iritis tidak selalu boleh dicegah. Namun, anda boleh mengurangkan risiko dengan melindungi mata daripada kecederaan, merawat jangkitan dan penyakit autoimun dengan baik, serta mendapatkan pemeriksaan mata awal jika ada gejala.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk mencegah iritis. Ikut jadual imunisasi yang disyorkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) untuk kesihatan umum.

Program saringan

Jika anda mempunyai penyakit autoimun seperti artritis juvenil atau spondylitis ankilosa, doktor mungkin menyarankan pemeriksaan mata berkala walaupun tiada gejala.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Glaukoma, iaitu tekanan mata yang tinggi yang boleh merosakkan saraf penglihatan.
• Katarak, iaitu kekeruhan pada kanta mata.
• Lekatan pada iris (synechiae) yang boleh mengubah bentuk pupil.
• Pembentukan parut pada mata.
• Kehilangan penglihatan kekal jika tidak dirawat.

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan awal dan susulan yang baik, kebanyakan orang dengan iritis pulih dengan baik. Iritis boleh berulang, jadi penting untuk mengenali gejala dan mendapatkan rawatan segera. Doktor mata akan memantau penglihatan anda.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.