Kanser Rahang

Gambaran keseluruhan

Kanser rahang ialah pertumbuhan sel tidak normal di dalam tulang rahang atau tisu di sekelilingnya. Rahang ialah tulang yang membentuk dagu dan bahagian bawah muka, serta bahagian atas mulut. Kanser ini boleh bermula di dalam tulang rahang, gusi, atau lapisan mulut, dan kadang-kadang kanser dari tempat lain boleh merebak ke rahang. Ia bukan penyakit berjangkit.

Kanser rahang jarang berlaku. Ia hanya sebahagian kecil daripada semua kanser mulut dan kepala leher.

Ia lebih biasa pada orang dewasa yang lebih tua, terutamanya lelaki, dan mereka yang menggunakan tembakau, alkohol atau sireh. Namun, ia boleh berlaku pada sesiapa sahaja, termasuk orang yang tidak mempunyai faktor risiko yang jelas.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak atau benjolan pada rahang yang tidak hilang.
• Sakit rahang atau muka yang berterusan.
• Gigi goyang tanpa sebab jelas, atau luka di gusi atau mulut yang tidak sembuh lebih 2-3 minggu.
• Pendarahan dari mulut atau gusi yang tidak biasa.
• Kebas pada bibir, dagu atau bahagian muka.
• Sukar membuka mulut, mengunyah atau menelan.
• Perubahan suara atau rasa tidak selesa di rahang.
• Kehilangan berat badan tanpa sebab, atau benjolan di leher.

Gejala pada kanak-kanak

• Kanser rahang sangat jarang pada kanak-kanak.
• Dapatkan pemeriksaan jika ada bengkak muka atau rahang yang berterusan.
• Sakit rahang yang tidak surut atau perubahan bentuk muka perlu dinilai doktor.
• Demam dengan bengkak yang cepat membesar memerlukan rawatan segera.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gigi palsu yang tidak lagi selesa, atau luka di bawah gigi palsu yang tidak sembuh.
• Gigi goyang, atau soket gigi yang tidak sembuh selepas cabutan.
• Sakit rahang yang berterusan walaupun tanpa masalah gigi yang jelas.
• Benjolan di dalam mulut atau leher yang perlu diperiksa.

Punca

Punca utama

• Punca tepat kanser rahang tidak diketahui sepenuhnya.
• Ia bermula apabila sel dalam atau sekitar rahang mengalami perubahan dan tumbuh tanpa kawalan.
• Dalam sesetengah kes, kanser dari bahagian lain badan merebak ke rahang.

Faktor risiko

• Penggunaan tembakau, termasuk rokok dan produk tembakau tanpa asap.
• Pengambilan alkohol yang banyak.
• Penggunaan sireh atau pinang.
• Umur yang lebih tua.
• Sejarah radiasi pada bahagian kepala atau leher.
• Kebersihan mulut yang kurang baik dan kerengsaan berterusan pada mulut.
• Sesetengah kanser mulut dikaitkan dengan jangkitan HPV, tetapi hubungannya dengan kanser rahang kurang jelas.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mempunyai benjolan rahang yang cepat membesar.
• Jika luka dalam mulut tidak sembuh lebih 2-3 minggu.
• Jika anda mengalami pendarahan mulut yang tidak berhenti, atau kesukaran bernafas.
• Jika anda mempunyai gigi goyang tanpa sebab atau kebas baru pada bibir atau dagu.

Buat temujanji rutin jika:

• Buat pemeriksaan doktor gigi secara berkala, terutamanya jika anda berisiko tinggi.
• Dapatkan pemeriksaan jika ada perubahan kecil pada mulut atau rahang yang berterusan.
• Tanya doktor jika anda menggunakan tembakau, alkohol atau sireh dan ingin bantuan berhenti.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang simptom dan sejarah kesihatan anda, kemudian memeriksa mulut, rahang dan leher. Jika kanser disyaki, anda mungkin dirujuk kepada pakar bedah mulut dan maksilofasial atau pakar telinga, hidung dan tekak. Diagnosis disahkan dengan biopsi, iaitu sampel kecil tisu diambil untuk diperiksa di makmal.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal mulut, rahang dan leher.
• X-ray atau sinar-X rahang.
• Imbasan CT atau MRI untuk melihat saiz dan kedudukan tumor.
• Biopsi tisu untuk mengesahkan jenis kanser.
• Ujian darah dan imbasan lain seperti PET jika diperlukan.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin memerlukan beberapa lawatan dan ujian. Keputusan biopsi biasanya mengambil masa. Anda boleh bertanya kepada doktor tentang setiap ujian, tujuan dan apa yang dijangka seterusnya.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada jenis sel kanser, lokasi, saiz, peringkat, umur dan kesihatan keseluruhan anda. Pasukan perubatan akan merancang rawatan bersama anda dan menerangkan pilihan serta kesan sampingan.

Penjagaan diri di rumah

• Jaga kebersihan mulut dengan berhati-hati dan ikut nasihat doktor gigi.
• Berhenti merokok dan elakkan semua produk tembakau.
• Hadkan atau elakkan alkohol.
• Makan makanan lembut yang bergizi jika mengunyah sukar.
• Hadiri semua temu janji susulan dan ujian.
• Beritahu pasukan perubatan jika anda sakit atau ada kesan sampingan.

Rawatan perubatan

Rawatan mungkin termasuk pembedahan untuk membuang tumor, rawatan radiasi (radioterapi), ubat kanser (kemoterapi), terapi sasaran atau imunoterapi dalam keadaan tertentu, serta rawatan paliatif untuk mengawal gejala. Doktor akan memilih pendekatan yang paling sesuai untuk anda.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan selalunya menjadi sebahagian utama rawatan jika tumor boleh dibuang. Pakar bedah akan merancang pembedahan untuk membuang kanser dan membina semula rahang jika perlu. Tidak semua pesakit memerlukan pembedahan; keputusan dibuat bersama pasukan perubatan.

Hidup dengan keadaan ini

Anda mungkin perlu menyesuaikan cara makan, bercakap dan menjaga mulut. Lawatan susulan yang kerap adalah biasa. Rehat yang cukup dan sokongan orang tersayang boleh membantu anda mengharungi tempoh rawatan dan pemulihan.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan produk tembakau.
• Hadkan atau elakkan alkohol.
• Jaga kebersihan mulut dan gigi palsu dengan betul.
• Pilih makanan seimbang dan tekstur yang sesuai.
• Lakukan senaman ringan mengikut kemampuan.
• Tidur cukup dan urus tekanan dengan bantuan jika perlu.

Diet dan senaman

Pakar diet boleh membantu merancang makanan lembut yang tinggi protein dan tenaga. Senaman ringan seperti berjalan boleh membantu tenaga dan mood. Dapatkan nasihat pasukan perubatan jika anda baru menjalani pembedahan atau rawatan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Perasaan bimbang, sedih atau takut adalah biasa selepas diagnosis kanser. Anda tidak perlu menghadapinya seorang diri. Jika anda berasa teruk atau mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan kecemasan segera melalui perkhidmatan kecemasan atau talian krisis yang sah.

Pencegahan

Tidak semua kes kanser rahang boleh dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan mengelakkan tembakau, alkohol dan sireh, serta menjaga kesihatan mulut.

Vaksin

Vaksin HPV boleh mengurangkan risiko sesetengah kanser mulut dan tekak yang berkaitan HPV. Tanya doktor sama ada ia sesuai untuk anda. Ia bukan vaksin khusus untuk kanser rahang.

Program saringan

Tiada ujian saringan rutin khusus untuk kanser rahang. Pemeriksaan doktor gigi secara berkala dan pemeriksaan mulut oleh doktor adalah penting, terutamanya jika anda berisiko tinggi atau mempunyai simptom.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kanser boleh membesar ke tisu sekeliling rahang.
• Ia boleh merebak ke kelenjar limfa, paru-paru atau tulang.
• Ini boleh menyebabkan sakit berterusan, pendarahan atau sumbatan pernafasan.
• Pesakit mungkin mengalami kekurangan zat makanan atau perubahan rupa dan fungsi rahang.

Pandangan jangka panjang

Ramai pesakit boleh dirawat, terutamanya jika kanser dikesan lebih awal. Prognosis bergantung kepada jenis kanser, peringkat dan kesihatan keseluruhan. Pasukan penjagaan akan membantu anda memahami pilihan dan menyokong pemulihan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.