Kanser Buah Pinggang

Gambaran keseluruhan

Kanser buah pinggang bermula apabila sel-sel yang tidak normal tumbuh secara tidak terkawal di dalam buah pinggang, membentuk tumor. Buah pinggang adalah dua organ berbentuk kacang yang terletak di belakang perut, berfungsi menapis darah dan membuang sisa kencing.

Kanser buah pinggang bukanlah antara kanser yang paling lazim di Malaysia, tetapi ia boleh berlaku kepada sesiapa sahaja. Bilangan kes baharu setiap tahun adalah lebih rendah berbanding kanser payudara atau paru-paru.

Ia lebih kerap berlaku pada lelaki dan biasanya menyerang orang dewasa berumur 50 tahun ke atas. Faktor seperti merokok, obesiti, tekanan darah tinggi, dan sejarah keluarga meningkatkan risiko seseorang.

Gejala

Gejala biasa

• Darah dalam air kencing — air kencing menjadi merah jambu, merah, atau warna kola
• Sakit atau ketulan yang boleh dirasai di bahagian pinggang atau perut
• Letih atau penat yang tidak hilang walaupun selepas berehat
• Berat badan turun tanpa sebab yang jelas
• Demam yang datang dan pergi tanpa jangkitan
• Kurang selera makan

Gejala pada kanak-kanak

• Kanser buah pinggang pada kanak-kanak jarang berlaku, tetapi tumor Wilms adalah jenis yang paling biasa. Tandanya termasuk perut buncit, darah dalam air kencing, dan demam yang tidak hilang.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada orang dewasa yang lebih tua, gejala mungkin lebih halus seperti anemia, kelesuan, dan penurunan selera makan. Darah dalam air kencing atau sakit pinggang yang berterusan perlu segera diperiksa.

Punca

Punca utama

• Punca sebenar kanser buah pinggang tidak diketahui; ia bermula apabila sel-sel dalam buah pinggang mengalami perubahan DNA dan membesar tanpa kawalan.

Faktor risiko

• Merokok
• Obesiti
• Tekanan darah tinggi
• Sejarah keluarga dengan kanser buah pinggang
• Penyakit buah pinggang kronik yang menjalani dialisis
• Pendedahan kepada bahan kimia tertentu dalam pekerjaan

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda nampak darah dalam air kencing, walaupun tanpa rasa sakit.
• Jika anda merasai ketulan atau benjolan di perut atau pinggang.
• Jika anda mengalami sakit pinggang yang berterusan tanpa sebab yang jelas.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mempunyai faktor risiko seperti merokok, obesiti, atau sejarah keluarga, berbincanglah dengan doktor tentang pemeriksaan kesihatan berkala.
• Jika anda berasa sangat letih atau berat badan menurun tanpa sebab, buat temujanji untuk pemeriksaan.

Diagnosis

Doktor akan bertanyakan simptom, memeriksa perut dan pinggang, serta menjalankan ujian untuk mengenal pasti punca. Jika kanser disyaki, doktor akan merujuk anda kepada pakar urologi atau pakar kanser.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing untuk mengesan darah atau sel abnormal
• Ujian darah untuk memeriksa fungsi buah pinggang dan kesihatan umum
• Ultrasound (ultrabunyi) untuk melihat struktur buah pinggang
• Imbasan CT atau MRI untuk mendapatkan gambaran terperinci tentang tumor
• Biopsi jarum — mengambil sampel kecil tisu tumor untuk disahkan di makmal

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Proses diagnosis mungkin mengambil beberapa minggu. Anda akan berjumpa pasukan perubatan yang akan menerangkan jenis dan peringkat kanser, serta pilihan rawatan yang sesuai. Jangan ragu untuk bertanyakan soalan.

Rawatan

Rawatan kanser buah pinggang bergantung pada peringkat kanser, saiz tumor, lokasi, dan kesihatan keseluruhan pesakit. Pasukan perubatan akan menerangkan setiap langkah dan menyokong anda sepanjang perjalanan rawatan.

Penjagaan diri di rumah

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Kekal aktif mengikut kemampuan untuk mengekalkan kekuatan otot
• Rehat yang cukup dan tidur yang berkualiti
• Hubungi doktor dengan segera jika simptom bertambah buruk

Rawatan perubatan

Rawatan perubatan termasuk terapi sasaran, imunoterapi, terapi radiasi, dan kemoterapi. Ubat-ubatan tertentu hanya boleh ditetapkan oleh doktor pakar. Jenis rawatan akan disesuaikan dengan keadaan individu dan diterangkan secara terperinci oleh pasukan onkologi.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan adalah rawatan utama bagi kanser yang masih setempat di buah pinggang. Pakar bedah mungkin membuang hanya tumor (reseksi separa) atau keseluruhan buah pinggang jika tumor besar atau telah merebak. Keputusan ini bergantung kepada penilaian pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan kanser buah pinggang memerlukan pemeriksaan susulan yang kerap untuk memantau keadaan. Anda mungkin perlu menjalani ujian darah dan pengimejan dari semasa ke semasa. Ikuti nasihat pasukan perubatan dan beri maklum balas tentang sebarang simptom baharu.

Tip gaya hidup

• Minum air yang mencukupi tetapi ikut nasihat doktor tentang jumlah cecair yang sesuai
• Berhenti merokok dan hadkan alkohol
• Kawal tekanan darah dengan pemakanan dan ubat jika perlu
• Dapatkan tidur yang cukup untuk membantu pemulihan

Diet dan senaman

Tanya doktor atau pakar diet tentang pemakanan yang sesuai untuk buah pinggang. Biasanya diet seimbang dengan sayur-sayuran, buah-buahan, dan protein yang sederhana adalah disyorkan. Senaman ringan seperti berjalan kaki dapat meningkatkan tenaga dan mood.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menerima diagnosis kanser boleh mencetuskan perasaan bimbang, sedih, atau marah. Ini adalah normal. Bercakap dengan pasangan, keluarga, atau kaunselor boleh membantu. Jika anda berasa tertekan atau hilang harapan, segera dapatkan sokongan profesional.

Pencegahan

Tiada cara yang pasti untuk mencegah kanser buah pinggang, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan berhenti merokok, mengekalkan berat badan yang sihat, dan mengawal tekanan darah.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk mencegah kanser buah pinggang.

Program saringan

Tiada pemeriksaan saringan rutin untuk kanser buah pinggang bagi orang awam. Pemeriksaan biasanya dilakukan jika anda mempunyai gejala atau faktor risiko tinggi.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kanser boleh merebak ke organ lain seperti paru-paru, tulang, atau hati
• Fungsi buah pinggang boleh merosot dan membawa kepada kegagalan buah pinggang
• Anemia teruk yang menyebabkan keletihan melampau
• Pembentukan bekuan darah yang boleh berbahaya

Pandangan jangka panjang

Kanser buah pinggang yang dikesan pada peringkat awal selalunya boleh dirawat dengan berkesan melalui pembedahan. Walaupun kanser sudah lanjut, rawatan moden seperti imunoterapi dan terapi sasaran dapat membantu mengawal penyakit serta mengekalkan kualiti hidup. Setiap pesakit berbeza, dan pasukan perubatan akan bekerjasama dengan anda untuk mencapai hasil yang terbaik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.