Penyakit Buah Pinggang (Penyakit Ginjal)

Gambaran keseluruhan

Penyakit buah pinggang bermaksud buah pinggang anda tidak lagi berfungsi dengan baik untuk membuang kotoran dan air berlebihan daripada darah. Ia boleh berlaku secara tiba-tiba (akut) atau beransur-ansur dalam masa yang lama (kronik).

Ya, penyakit buah pinggang semakin biasa di Malaysia. Kencing manis dan tekanan darah tinggi adalah punca utama.

Ia boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada orang dewasa yang lebih tua, pesakit kencing manis, tekanan darah tinggi, dan mereka yang mempunyai sejarah keluarga.

Gejala

Gejala biasa

• Letih dan lemah
• Bengkak di kaki, buku lali, atau tangan
• Sukar tidur
• Kencing berbuih atau berdarah
• Kerap kencing terutama pada waktu malam
• Kulit gatal
• Hilang selera makan

Gejala pada kanak-kanak

• Kurang membesar atau berat badan tidak naik
• Kerap muntah
• Bengkak di sekeliling mata
• Anemia atau pucat

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau sukar fokus
• Kerap terjaga untuk membuang air kecil
• Sakit sendi atau tulang
• Kemerosotan fungsi harian

Punca

Punca utama

• Kencing manis (diabetes)
• Tekanan darah tinggi
• Keradangan buah pinggang (glomerulonephritis)
• Jangkitan kuman yang teruk
• Penyumbatan saluran kencing
• Penyakit autoimun seperti lupus

Faktor risiko

• Umur lebih 60 tahun
• Sejarah keluarga penyakit buah pinggang
• Obesiti
• Merokok
• Penggunaan ubat tahan sakit dalam jangka masa panjang
• Penyakit jantung

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sakit belakang atau pinggang yang teruk
• Demam dengan kencing berdarah
• Bengkak yang semakin teruk
• Kencing yang sangat sedikit atau tiada langsung dalam sehari

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda menghidap kencing manis atau tekanan darah tinggi, periksa fungsi buah pinggang secara berkala
• Jika anda kerap letih, bengkak, atau ada perubahan pada kencing
• Jika anda berisiko dan ingin melakukan pemeriksaan kesihatan

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang sejarah kesihatan anda, melakukan pemeriksaan fizikal, dan menjalankan ujian darah serta air kencing.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah untuk memeriksa paras kreatinin (eGFR)
• Ujian air kencing untuk mengesan protein atau darah
• Ultrasound buah pinggang
• Biopsi buah pinggang (jika perlu)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya mengambil masa. Anda mungkin diminta berpuasa untuk ujian darah. Doktor akan menerangkan keputusan dan merancang rawatan bersama anda.

Rawatan

Rawatan bergantung pada peringkat penyakit dan punca asas. Matlamat utama adalah untuk melambatkan kerosakan buah pinggang dan menguruskan gejala.

Penjagaan diri di rumah

• Minum air secukupnya (kecuali dinasihatkan sebaliknya oleh doktor)
• Kurangkan garam dalam makanan
• Berhenti merokok
• Ambil ubat mengikut nasihat doktor
• Pantau tekanan darah dan gula darah di rumah

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat untuk mengawal tekanan darah, gula darah, atau mengurangkan protein dalam kencing. Ubat tahan sakit tertentu perlu dielakkan. Sentiasa berunding dengan doktor sebelum mengambil sebarang ubat atau suplemen. Pada peringkat lanjut, rawatan seperti dialisis atau pemindahan buah pinggang mungkin diperlukan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan seperti pemindahan buah pinggang dipertimbangkan untuk pesakit yang sesuai dan telah menjalani penilaian menyeluruh oleh pasukan perubatan.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan penyakit buah pinggang memerlukan pengurusan harian yang konsisten. Ambil ubat seperti yang diarahkan, hadiri temujanji doktor, dan ikuti nasihat pasukan kesihatan anda.

Tip gaya hidup

• Kekal aktif secara sederhana seperti berjalan kaki
• Tidur yang cukup
• Pastikan tekanan darah dan gula darah terkawal
• Amalkan pemakanan sihat
• Elakkan alkohol dan rokok

Diet dan senaman

Diet yang sihat adalah sangat penting. Kurangkan garam, makanan diproses, dan makanan tinggi fosforus. Rujuk pakar diet untuk pelan yang sesuai. Senaman ringan seperti berjalan kaki boleh membantu mengekalkan kesihatan dan kecergasan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghidap penyakit kronik boleh menyebabkan tekanan, kebimbangan, dan kemurungan. Adalah normal untuk berasa risau. Bercakap dengan keluarga, rakan, atau kaunselor boleh membantu anda mengharungi emosi ini.

Pencegahan

Tidak semua penyakit buah pinggang dapat dicegah, tetapi banyak cara boleh mengurangkan risiko. Kawal tekanan darah, gula darah, dan amalkan gaya hidup sihat.

Vaksin

Vaksin seperti selesema dan COVID-19 disyorkan untuk melindungi kesihatan, terutamanya bagi pesakit buah pinggang. Tanya doktor anda tentang vaksin yang sesuai.

Program saringan

Ujian saringan fungsi buah pinggang disyorkan bagi mereka yang berisiko tinggi, seperti pesakit kencing manis, tekanan darah tinggi, atau mereka yang mempunyai sejarah keluarga.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang yang semakin teruk
• Kegagalan buah pinggang (perlu dialisis atau pemindahan)
• Penyakit jantung dan saluran darah
• Anemia
• Gangguan keseimbangan elektrolit dalam badan

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang betul dan pengurusan yang baik, ramai pesakit dapat terus hidup aktif dan produktif. Diagnosis awal dan kepatuhan kepada rawatan adalah kunci untuk hasil yang lebih baik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.