Sindrom Nefrotik: Memahami Buah Pinggang yang Bocor Protein

Gambaran keseluruhan

Sindrom nefrotik ialah sekumpulan tanda yang berlaku apabila buah pinggang bocor terlalu banyak protein ke dalam air kencing. Ia bukan sejenis penyakit tunggal, tetapi isyarat bahawa ada masalah pada penapis halus buah pinggang. Apabila protein dalam darah berkurang, air boleh terkumpul dan menyebabkan bengkak, terutama di sekeliling mata, kaki dan perut.

Sindrom nefrotik tidak begitu biasa dalam kalangan orang umum, tetapi ia merupakan antara masalah buah pinggang yang penting pada kanak-kanak. Di Malaysia, ia boleh berlaku pada semua kaum.

Kanak-kanak kecil lebih kerap terjejas, tetapi orang dewasa juga boleh mengalaminya. Pada orang dewasa, ia sering berkait dengan penyakit lain seperti diabetes, lupus atau jangkitan. Sesiapa yang mempunyai tanda bengkak atau air kencing berbuih perlu mendapatkan pemeriksaan doktor.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak di sekeliling mata, muka, kaki, buku lali atau perut
• Air kencing berbuih atau berbusa, terutama selepas bangun tidur
• Berat badan naik dengan cepat akibat air terkumpul
• Rasa letih, kurang selera makan atau rasa tidak sihat
• Kencing berkurangan walaupun minum seperti biasa

Gejala pada kanak-kanak

• Bengkak di sekeliling mata yang jelas pada waktu pagi
• Perut membuncit atau bengkak pada kaki
• Kanak-kanak kurang aktif, mudah marah atau kurang makan
• Kencing kurang atau berat badan naik cepat
• Lebih mudah mendapat jangkitan; demam perlu diperiksa segera

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Bengkak kaki dan buku lali yang berterusan
• Sesak nafas jika air terkumpul di paru-paru
• Letih, lemah atau kurang bertenaga
• Kencing kurang atau berat badan naik mendadak
• Bengkak di perut atau rasa penuh

Punca

Punca utama

• Pada kanak-kanak, selalunya disebabkan masalah penapis buah pinggang yang dikenali sebagai penyakit perubahan minimal; doktor akan mengesahkan.
• Pada orang dewasa, punca boleh termasuk diabetes, lupus, jangkitan tertentu, kesan ubat tertentu atau masalah sistem imun.
• Kadang-kadang punca tidak dapat dikenal pasti walaupun selepas pemeriksaan.
• Dalam sesetengah kes, ia berkait dengan penyakit lain yang memerlukan rawatan khusus.

Faktor risiko

• Diabetes atau tekanan darah tinggi yang tidak dikawal
• Penyakit autoimun seperti lupus
• Jangkitan tertentu, contohnya jangkitan saluran pernafasan atau kulit
• Sejarah keluarga masalah buah pinggang
• Penggunaan ubat-ubatan tertentu tanpa pemantauan doktor
• Kanser atau rawatan kanser tertentu
• Kegemukan dan gaya hidup tidak aktif boleh membebankan kesihatan buah pinggang

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Bengkak mendadak atau semakin teruk, terutama di muka atau kaki
• Air kencing berbuih dan bengkak berterusan
• Demam, menggigil atau rasa sangat lemah
• Kencing sangat kurang atau tiada langsung
• Sesak nafas, sakit dada atau kaki bengkak sebelah
• Muntah atau cirit-birit teruk sehingga tidak dapat minum

Buat temujanji rutin jika:

• Bengkak ringan yang berulang
• Air kencing berbuih sekali-sekala
• Rasa letih berpanjangan tanpa sebab jelas
• Berat badan naik sedikit tanpa perubahan pemakanan
• Mempunyai diabetes, lupus atau sejarah keluarga masalah buah pinggang

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah kesihatan dan ubat yang diambil, kemudian memeriksa bengkak dan tekanan darah. Ujian air kencing dan darah biasanya diperlukan untuk mengukur protein, albumin dan fungsi buah pinggang. Jika perlu, doktor mungkin merujuk kepada pakar buah pinggang dan menjalankan biopsi untuk melihat keadaan tisu buah pinggang dengan lebih jelas.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing untuk mengesan protein dan darah
• Ujian air kencing 24 jam atau nisbah protein-kreatinin
• Ujian darah untuk albumin, kolesterol, kreatinin dan fungsi buah pinggang
• Ujian darah untuk mencari punca seperti diabetes atau lupus
• Imbasan ultrasound buah pinggang dalam keadaan tertentu
• Biopsi buah pinggang jika doktor perlu kepastian

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin perlu beberapa lawatan untuk ujian dan pemantauan. Keputusan tidak selalu diperoleh serta-merta. Doktor akan menerangkan setiap langkah dan memantau bengkak, tekanan darah, air kencing dan fungsi buah pinggang dari semasa ke semasa.

Rawatan

Rawatan bertujuan mengurangkan kebocoran protein, mengawal bengkak, merawat punca dan mencegah komplikasi. Rancangan rawatan berbeza mengikut umur, punca dan keadaan kesihatan setiap pesakit.

Penjagaan diri di rumah

• Kurangkan garam dalam makanan seperti yang dinasihatkan doktor atau ahli diet
• Pantau berat badan setiap hari dan catat perubahan
• Pantau bengkak di kaki, muka dan perut
• Ambil ubat mengikut preskripsi dan jangan berhenti sendiri
• Elakkan ubat tahan sakit atau suplemen tanpa berbincang dengan doktor atau ahli farmasi
• Jaga kebersihan tangan dan elakkan orang yang sedang demam atau batuk
• Dapatkan rehat yang cukup dan ikuti janji temu

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberikan ubat untuk mengurangkan protein dalam air kencing, mengawal tekanan darah, membantu membuang air berlebihan atau menangani punca. Dalam sesetengah kes, ubat yang mengawal sistem imun diperlukan. Semua ubat perlu dipantau oleh doktor kerana kesan sampingan dan dos perlu disesuaikan dengan keadaan pesakit. Jangan mengambil sebarang ubat tambahan tanpa nasihat doktor atau ahli farmasi.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan bukan rawatan utama untuk sindrom nefrotik. Namun, prosedur tertentu mungkin diperlukan jika ada komplikasi atau punca lain yang memerlukan rawatan pembedahan. Doktor akan membincangkan pilihan ini jika berkaitan.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan sindrom nefrotik bermaksud memantau gejala dan bekerjasama rapat dengan pasukan penjagaan kesihatan. Catat bengkak, berat badan, air kencing dan sebarang perubahan. Bawa senarai ubat dan soalan setiap kali bertemu doktor. Kanak-kanak mungkin memerlukan sokongan sekolah dan keluarga.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Kawal tekanan darah dan gula darah jika ada diabetes
• Amalkan kebersihan untuk mengurangkan jangkitan
• Ikut jadual vaksin yang disyorkan doktor
• Dapatkan tidur dan rehat yang cukup
• Elakkan dehidrasi dan minum mengikut nasihat doktor jika ada had cecair

Diet dan senaman

Diet rendah garam membantu mengawal bengkak. Jumlah protein dan cecair mungkin perlu disesuaikan mengikut keadaan; dapatkan nasihat ahli diet. Aktiviti fizikal ringan seperti berjalan boleh membantu kesihatan keseluruhan, tetapi elakkan senaman berat jika sedang bengkak atau letih. Mulakan perlahan dan ikut nasihat doktor.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sindrom nefrotik dan rawatannya boleh menyebabkan tekanan, kebimbangan dan keletihan, terutamanya jika berulang atau melibatkan kanak-kanak. Rasa sedih atau bimbang adalah biasa. Bercakap dengan keluarga, rakan atau kaunselor boleh membantu. Jika anda berasa sangat tertekan atau mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan kecemasan segera melalui perkhidmatan kecemasan tempatan yang tersenarai di laman ini.

Pencegahan

Tidak semua kes sindrom nefrotik boleh dicegah, terutamanya yang berkaitan dengan masalah sistem imun. Namun, menjaga kesihatan buah pinggang dapat mengurangkan risiko dan komplikasi. Kawal diabetes dan tekanan darah, rawat jangkitan dengan betul, elakkan ubat tanpa nasihat dan amalkan gaya hidup sihat.

Vaksin

Ikut jadual vaksin yang disyorkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) dan doktor anda. Pesakit buah pinggang atau mereka yang mengambil ubat yang menurunkan daya tahan badan mungkin memerlukan vaksin tambahan; berbincang dengan doktor sebelum menerima sebarang vaksin.

Program saringan

Ujian air kencing untuk protein adalah cara mudah menyaring masalah buah pinggang. Orang dengan diabetes, tekanan darah tinggi, lupus atau sejarah keluarga masalah buah pinggang digalakkan berbincang dengan doktor tentang saringan berkala di klinik kesihatan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan yang lebih mudah berlaku dan boleh menjadi serius
• Pembekuan darah dalam urat atau paru-paru
• Kekurangan protein dan zat makanan dalam badan
• Paras kolesterol tinggi dan risiko penyakit jantung
• Air terkumpul di paru-paru yang menyebabkan sesak nafas
• Kerosakan akut atau kronik pada buah pinggang jika punca tidak dikawal
• Tekanan darah tinggi yang sukar dikawal

Pandangan jangka panjang

Banyak pesakit, terutamanya kanak-kanak, boleh pulih atau mengawal keadaan dengan baik. Sesetengah orang memerlukan pemantauan jangka panjang dan rawatan berulang. Dengan kerjasama dengan doktor, pengurusan gejala dan gaya hidup sihat, prospek biasanya lebih baik. Dapatkan bantuan awal jika ada tanda komplikasi.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.