Ulser Lipschutz

Gambaran keseluruhan

Ulser Lipschutz ialah luka terbuka yang menyakitkan pada bahagian luar alat kelamin perempuan, iaitu vulva, dan kadang-kadang di dalam faraj. Ia biasanya muncul secara tiba-tiba. Ia dipercayai berkaitan dengan tindak balas badan terhadap sesuatu jangkitan, walaupun kadang-kadang puncanya tidak diketahui. Ia bukan penyakit jangkitan seksual dan bukan tanda bahawa seseorang pernah melakukan hubungan seksual.

Ia tidak begitu biasa, tetapi mungkin kurang dilaporkan kerana rasa malu atau tidak dikenali. Ia lebih kerap berlaku pada kanak-kanak perempuan dan wanita muda, terutamanya remaja.

Ulser Lipschutz paling kerap dialami oleh kanak-kanak perempuan dan wanita muda. Ia boleh berlaku pada usia kanak-kanak lagi, tetapi lebih biasa selepas akil baligh. Ia jarang berlaku pada wanita yang lebih tua, dan ulser di kawasan genital pada usia lanjut perlu dinilai oleh doktor untuk menolak punca lain.

Gejala

Gejala biasa

• Satu atau lebih luka terbuka pada vulva yang berasa sakit, pedih, atau terbakar.
• Luka biasanya berbentuk bulat atau bujur dengan tepi yang kemerahan.
• Demam atau rasa tidak sihat beberapa hari sebelum luka muncul.
• Sakit atau rasa terbakar bila membuang air kecil.
• Keputihan atau lelehan di kawasan vulva.
• Bengkak dan sakit pada kelenjar limfa di pangkal paha.
• Rasa tidak selesa bila berjalan, duduk, atau memakai seluar ketat.

Gejala pada kanak-kanak

• Anak mungkin menangis atau menahan diri daripada membuang air kecil kerana sakit.
• Anak mungkin mengadu gatal, pedih, atau sakit di kawasan alat kelamin.
• Anak mungkin berasa malu atau takut untuk bercakap tentang simptom.
• Anak mungkin demam dan kelihatan tidak bermaya sebelum luka muncul.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Ulser Lipschutz kurang biasa pada usia lanjut.
• Jika ulser genital muncul pada usia lanjut, doktor perlu menilai punca lain dengan lebih teliti.
• Dapatkan nasihat doktor jika ulser tidak sembuh, berulang, atau disertai demam.

Punca

Punca utama

• Ulser Lipschutz dipercayai berlaku akibat tindak balas badan terhadap jangkitan, terutamanya jangkitan virus seperti virus Epstein-Barr, sitomegalovirus, atau kadang-kadang bakteria tertentu.
• Virus Epstein-Barr ialah virus biasa yang juga boleh menyebabkan demam dan sakit tekak.
• Pada sesetengah kes, tiada punca jelas ditemui walaupun doktor telah membuat pemeriksaan.
• Ia bukan disebabkan oleh hubungan seksual dan bukan tanda penyakit jangkitan seksual.

Faktor risiko

• Jantina perempuan, terutamanya kanak-kanak perempuan dan wanita muda.
• Baru sahaja mengalami jangkitan virus atau demam sebelum ulser muncul.
• Mempunyai sejarah ulser serupa sebelum ini, kerana ia boleh berulang.
• Keadaan kesihatan atau rawatan tertentu yang melemahkan sistem pertahanan badan boleh meningkatkan risiko, tetapi ini tidak selalu berlaku.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Tidak boleh membuang air kecil langsung atau hanya membuang air kecil sedikit dengan sakit teruk.
• Demam tinggi yang tidak surut, terutama jika disertai rasa lemah yang teruk atau kekeliruan.
• Pendarahan dari ulser yang tidak berhenti.
• Ulser bertambah besar dengan cepat, sangat sakit, atau mempunyai nanah dan bau busuk.
• Tanda-tanda jangkitan merebak seperti kemerahan yang meluas, bengkak semakin teruk, atau rasa panas di kawasan tersebut.

Buat temujanji rutin jika:

• Ulser tidak sembuh dalam masa lebih kurang 1 hingga 3 minggu.
• Ulser berulang beberapa kali tanpa sebab yang jelas.
• Anda bimbang tentang punca ulser atau perlu kepastian bahawa ia bukan jangkitan seksual.
• Ulser muncul pada kanak-kanak dan anda mahu anak diperiksa dengan lebih teliti.
• Anda mahu berbincang tentang cara mengurangkan kesakitan dan mengelakkan ulser berulang.

Diagnosis

Doktor biasanya membuat penilaian melalui perbualan tentang sejarah simptom dan pemeriksaan fizikal kawasan vulva. Doktor akan menolak punca lain, termasuk jangkitan seksual, jangkitan biasa, dan keadaan kulit tertentu. Pemeriksaan mungkin terasa sensitif, tetapi doktor akan menjaga privasi dan memberi penerangan sebelum memeriksa.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Swab atau ujian air kencing untuk memeriksa jangkitan seksual dan jangkitan lain.
• Ujian darah untuk melihat tanda jangkitan atau tindak balas badan.
• Pemeriksaan visual oleh doktor untuk menilai bentuk dan rupa ulser.
• Biopsi kecil jika ulser tidak biasa, tidak sembuh, atau diagnosis tidak jelas.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin ditanya tentang demam, sakit tekak, keputihan, hubungan seksual, dan sejarah ulser sebelum ini. Jika pesakit ialah kanak-kanak, ibu bapa atau penjaga boleh menemani. Ujian tidak selalu diperlukan, tetapi doktor akan mencadangkan ujian yang sesuai untuk menolak punca lain.

Rawatan

Rawatan utama ialah penjagaan sokongan untuk melegakan kesakitan dan membolehkan ulser sembuh sendiri. Doktor juga akan memastikan tiada jangkitan lain yang memerlukan rawatan. Kebanyakan orang tidak memerlukan rawatan khusus.

Penjagaan diri di rumah

• Jaga kebersihan kawasan vulva dengan air bersih dan keringkan dengan lembut.
• Elakkan sabun berbau, pencuci kawasan intim berperisa, atau produk yang boleh merengsakan kulit.
• Pakai seluar dalam kapas yang longgar dan elakkan seluar ketat sementara menunggu sembuh.
• Gunakan kompres atau rendaman air suam yang bersih jika ia melegakan rasa sakit.
• Minum air yang cukup untuk mengurangkan rasa pedih bila membuang air kecil.
• Elakkan hubungan seksual jika ia menyakitkan atau sehingga ulser sembuh.
• Rehat yang cukup dan makan secara seimbang untuk menyokong pemulihan.

Rawatan perubatan

Doktor mungkin membantu mengawal kesakitan dan keradangan dengan rawatan yang sesuai, serta merawat sebarang jangkitan berkaitan jika dikenal pasti. Jika ulser sangat sakit, berulang, atau tidak sembuh, doktor mungkin merujuk kepada pakar. Rawatan akan disesuaikan dengan umur, simptom, dan pemeriksaan doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan hampir tidak diperlukan untuk ulser Lipschutz. Jika ulser kelihatan tidak biasa, tidak sembuh, atau diagnosis tidak jelas, doktor mungkin melakukan biopsi kecil untuk pemeriksaan lanjut.

Hidup dengan keadaan ini

Semasa ulser masih ada, utamakan keselesaan dan kebersihan. Pakai pakaian longgar, elakkan geseran, dan beri masa untuk badan pulih. Beritahu ibu bapa, penjaga, atau pasangan yang dipercayai jika anda memerlukan sokongan, terutamanya jika rasa sakit mengganggu aktiviti harian.

Tip gaya hidup

• Amalkan kebersihan tangan dan kawasan intim dengan lembut.
• Elakkan produk yang berbau kuat atau bahan kimia pada kawasan vulva.
• Uruskan tekanan dan pastikan tidur cukup kerana badan yang sihat menyokong pemulihan.
• Ikut nasihat doktor atau klinik kesihatan jika ulser berulang.
• Jangan malu mendapatkan bantuan; masalah kesihatan genital adalah perkara biasa dalam amalan perubatan.

Diet dan senaman

Tiada diet khas yang terbukti menyembuhkan ulser Lipschutz. Makan secara seimbang dan minum air yang cukup. Aktiviti fizikal ringan boleh diteruskan jika selesa; elakkan senaman yang menyebabkan geseran atau sakit pada kawasan vulva sehingga ulser sembuh.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Ulser di kawasan genital boleh menyebabkan rasa malu, risau, atau takut bahawa ia adalah penyakit jangkitan seksual. Perasaan ini normal. Ingat bahawa ulser Lipschutz bukan jangkitan seksual. Bercakap dengan doktor, kaunselor, atau orang yang dipercayai boleh membantu mengurangkan kebimbangan. Jika anda berasa sangat tertekan atau mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan segera daripada perkhidmatan kecemasan atau profesional kesihatan mental tempatan.

Pencegahan

Ulser Lipschutz tidak selalu boleh dicegah kerana ia berkaitan dengan tindak balas badan terhadap jangkitan. Namun, menjaga kebersihan, mengelakkan bahan perengsa, dan mendapatkan rawatan awal untuk jangkitan atau demam boleh membantu mengurangkan risiko.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk ulser Lipschutz. Pastikan imunisasi mengikut jadual yang disyorkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) untuk melindungi daripada jangkitan lain yang boleh dicegah.

Program saringan

Tiada ujian saringan khusus untuk ulser Lipschutz. Jika ulser berulang, tidak sembuh, atau diagnosis tidak jelas, doktor akan menilai punca lain dan mungkin mencadangkan ujian yang sesuai.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kebanyakan ulser sembuh sendiri, tetapi kesakitan boleh mengganggu aktiviti harian dan tidur.
• Sesetengah orang mungkin sukar membuang air kecil kerana sakit.
• Jangkitan kuman pada ulser boleh berlaku jika kebersihan tidak dijaga.
• Ulser boleh berulang pada masa hadapan.
• Parut kecil mungkin berlaku, tetapi ini tidak selalu.

Pandangan jangka panjang

Harapan untuk sembuh adalah baik. Kebanyakan ulser Lipschutz sembuh dalam masa lebih kurang 1 hingga 3 minggu dengan penjagaan sokongan. Ia boleh berulang pada sesetengah orang, tetapi ia bukan keadaan yang berbahaya secara umum dan tidak berkaitan dengan jangkitan seksual. Dapatkan nasihat doktor jika ulser tidak sembuh atau anda bimbang.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.