Jangkitan Sinus dan Ultrasound: Apa yang Anda Perlu Tahu

Gambaran keseluruhan

Jangkitan sinus (sinusitis) ialah keradangan pada lapisan tisu yang melapisi sinus — ruang berisi udara di dalam tengkorak. Ia biasanya berlaku selepas selesema atau alahan, menyebabkan hidung tersumbat, sakit muka, dan lendir berlebihan.

Sangat biasa. Ramai orang mengalami jangkitan sinus sekurang-kurangnya sekali setahun, terutama selepas selesema biasa.

Ia boleh berlaku pada sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap pada orang dewasa dan remaja. Kanak-kanak juga boleh terkena, walaupun gejala mungkin berbeza.

Gejala

Gejala biasa

• Hidung tersumbat atau berair
• Sakit atau tekanan di dahi, pipi, atau sekitar mata
• Lendir pekat yang berwarna kuning atau hijau
• Hilang deria bau atau rasa
• Batuk yang lebih teruk pada waktu malam
• Demam
• Sakit kepala
• Bau mulut

Gejala pada kanak-kanak

• Sakit telinga
• Suara serak
• Batuk yang datang dari dada
• Demam yang lebih tinggi
• Bengkak di sekeliling mata (perlu perhatian segera)

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gejala yang kurang jelas seperti sakit muka
• Rasa letih atau lesu
• Sekiranya jangkitan serius, mungkin berlaku kekeliruan atau masalah ingatan
• Demam yang tidak terlalu tinggi

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus, seperti selesema atau selesema biasa
• Jangkitan bakteria yang berlaku selepas jangkitan virus
• Alahan yang menyebabkan saluran sinus tersumbat
• Polip hidung (tisu lembut yang tumbuh di dalam hidung)
• Septum hidung yang bengkok

Faktor risiko

• Sejarah alahan atau asma
• Sistem imun yang lemah
• Polip hidung atau kelainan struktur lain
• Merokok atau terdedah kepada asap rokok
• Sering berenang dalam air yang tidak bersih

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Bengkak di muka atau mata
• Demam tinggi yang berterusan
• Gejala yang bertambah teruk selepas 7 hari
• Kesukaran bernafas atau menelan

Buat temujanji rutin jika:

• Gejala berlarutan lebih daripada 10 hari
• Gejala hilang kemudian kembali semula
• Jangkitan sinus berlaku lebih daripada 4 kali setahun

Diagnosis

Doktor akan menilai gejala dan memeriksa sinus anda. Jika perlu, doktor mungkin mencadangkan ujian pengimejan. Ujian yang paling biasa ialah CT scan atau sinar-X. Ultrasound jarang digunakan untuk sinusitis kerana udara dalam sinus boleh mengganggu gelombang bunyi, tetapi ia mungkin membantu dalam keadaan tertentu. Doktor anda akan menentukan sama ada ultrasound sesuai untuk anda.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal oleh doktor
• CT scan (imbasan yang lebih terperinci)
• Sinar-X sinus
• Ultrasound sinus (hanya dalam keadaan terpilih seperti pada kanak-kanak atau wanita hamil)
• Ujian kultur lendir jika jangkitan berulang

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa pemeriksaan, doktor mungkin menekan ringan pada kawasan sinus anda. Untuk ultrasound, anda akan berbaring dan gel jernih disapukan pada kulit, kemudian satu alat kecil digerakkan di atas dahi atau pipi. Proses ini tidak menyakitkan dan mengambil masa yang singkat.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca jangkitan. Kebanyakan jangkitan virus tidak memerlukan ubat khas; penjagaan di rumah sudah mencukupi. Jangkitan bakteria mungkin memerlukan antibiotik yang perlu ditetapkan oleh doktor. Ubat tahan sakit atau dekongestan boleh digunakan, tetapi ikut nasihat doktor atau ahli farmasi.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang mencukupi
• Minum banyak air suam atau air kosong
• Gunakan penyedutan wap atau mandi air suam
• Letakkan kain suam di atas muka untuk melegakan sakit
• Bilas hidung dengan larutan garam (saline) mengikut panduan ahli farmasi
• Tinggikan kepala semasa tidur dengan bantal tambahan

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan antibiotik jika jangkitan itu bakteria dan teruk. Ubat tahan sakit boleh membantu mengurangkan kesakitan dan demam, tetapi hanya guna mengikut nasihat doktor atau ahli farmasi. Dekongestan mungkin disyorkan untuk melegakan hidung tersumbat, tetapi jangan gunakan lebih daripada beberapa hari.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan. Ia mungkin dicadangkan jika anda mengalami jangkitan sinus berulang kali, atau jika terdapat polip hidung atau kelainan struktur yang menghalang saliran. Pakar telinga, hidung, dan tekak (ENT) akan menilai keadaan anda.

Hidup dengan keadaan ini

Jika anda kerap mengalami sinusitis, cuba kenal pasti dan elakkan pencetus seperti alergen atau asap rokok. Gunakan humidifier untuk mengekalkan kelembapan udara. Tidur dengan kepala sedikit tinggi boleh membantu saliran sinus.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Amalkan kebersihan tangan yang baik
• Rawati alahan dengan nasihat doktor
• Kekal aktif tetapi jangan terlalu penat

Diet dan senaman

Makan makanan berkhasiat seperti buah-buahan dan sayur-sayuran untuk menyokong sistem imun. Senaman ringan seperti berjalan boleh membantu, tetapi utamakan rehat apabila gejala teruk.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghadapi sakit yang berlarutan boleh menyebabkan anda berasa letih atau kecewa. Adalah perkara biasa untuk berasa sedih. Jika ia mengganggu kehidupan harian anda, berbincanglah dengan doktor atau kaunselor. Anda tidak bersendirian.

Pencegahan

Sinusitis tidak selalunya boleh dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan mencuci tangan dengan kerap, menguruskan alahan, dan menjauhi perengsa seperti asap rokok.

Vaksin

Vaksin untuk influenza dan jangkitan pneumokokus boleh membantu mencegah jangkitan yang mungkin membawa kepada sinusitis. Tanya doktor anda tentang vaksin yang sesuai.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan boleh merebak ke mata atau otak (jarang berlaku)
• Keradangan yang berlarutan boleh merosakkan lapisan sinus
• Jangkitan sinus yang berulang boleh menjejaskan kualiti hidup

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang sesuai, kebanyakan orang sembuh sepenuhnya tanpa masalah jangka panjang. Komplikasi serius sangat jarang berlaku. Ikut nasihat doktor dan dapatkan rawatan awal untuk hasil yang terbaik.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Klinik Kesihatan (KKM) · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.