ANA blood test

Gambaran keseluruhan

Ujian ANA (Antinuclear Antibody) adalah ujian darah yang mengesan kehadiran antibodi yang tersilap menyerang sel-sel tubuh sendiri. Antibodi ini dipanggil autoantibodi. Ujian ini sering digunakan sebagai saringan awal untuk penyakit autoimun, iaitu penyakit di mana sistem imun menyerang tisu sendiri.

Ujian ANA adalah ujian yang biasa dilakukan di makmal hospital dan klinik. Ramai orang menjalani ujian ini setiap tahun sebagai sebahagian daripada pemeriksaan untuk gejala yang tidak jelas seperti sakit sendi atau keletihan.

Ujian ini biasanya dilakukan pada orang dewasa, terutamanya wanita, kerana penyakit autoimun lebih kerap berlaku pada wanita. Walau bagaimanapun, sesiapa sahaja yang mempunyai gejala yang mencurigakan boleh disarankan untuk menjalani ujian ini.

Gejala

Gejala biasa

• Sakit sendi yang tidak reda
• Keletihan yang melampau
• Demam tanpa sebab yang jelas
• Ruam kulit, terutamanya pada muka (bentuk kupu-kupu)
• Kaku pada waktu pagi

Gejala pada kanak-kanak

• Keletihan yang teruk sehingga sukar bermain atau belajar
• Sakit sendi dan otot
• Ruam kulit yang muncul selepas terdedah kepada cahaya matahari

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sakit sendi yang semakin teruk
• Kulit kering dan gatal
• Gejala seperti selesema yang berlarutan

Punca

Punca utama

• Penyakit autoimun seperti lupus (SLE), skleroderma, atau sindrom Sjögren
• Jangkitan virus tertentu seperti virus Epstein-Barr
• Ubat-ubatan tertentu yang boleh menyebabkan ANA positif sementara

Faktor risiko

• Jantina wanita — lebih berisiko mendapat penyakit autoimun
• Sejarah keluarga dengan penyakit autoimun
• Bangsa tertentu — contohnya, orang Asia atau Afrika lebih cenderung mendapat lupus

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami sukar bernafas, sakit dada, atau bengkak secara tiba-tiba
• Jika anda demam tinggi dan ruam yang merebak dengan cepat

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mengalami sakit sendi, keletihan, atau ruam yang tidak hilang selama beberapa minggu
• Jika doktor anda mencadangkan ujian ANA sebagai sebahagian daripada pemeriksaan kesihatan

Diagnosis

Ujian ANA dilakukan dengan mengambil sampel darah dari urat lengan. Sampel dihantar ke makmal untuk dianalisis. Ujian ini mengukur tahap antibodi antinuklear dalam darah.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian ANA (imunofluoresensi tidak langsung atau ELISA)
• Ujian tambahan seperti anti-dsDNA, anti-Sm, anti-Ro/SSA, dan lain-lain jika ANA positif
• Ujian darah lengkap (full blood count) untuk melihat sel darah
• Ujian fungsi buah pinggang dan hati

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Prosedur ini mengambil masa beberapa minit. Anda mungkin berasa sedikit sakit semasa jarum dimasukkan. Keputusan biasanya siap dalam beberapa hari hingga seminggu. Doktor akan memanggil anda untuk membincangkan keputusan.

Rawatan

Rawatan untuk ANA positif bergantung kepada penyakit autoimun yang mendasari, jika ada. Kebanyakan kes ANA positif tanpa gejala tidak memerlukan rawatan. Doktor akan memantau keadaan anda dan menetapkan rawatan jika perlu.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang cukup untuk mengurangkan keletihan
• Elakkan pendedahan cahaya matahari berlebihan kerana boleh mencetuskan ruam
• Amalkan diet seimbang dan minum air yang mencukupi

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat anti-radang bukan steroid (NSAID) untuk mengurangkan sakit sendi. Dalam kes yang lebih teruk, ubat imunosupresan atau kortikosteroid boleh digunakan untuk mengawal sistem imun. Semua rawatan mesti di bawah pengawasan doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk keadaan yang berkaitan dengan ANA positif, kecuali jika terdapat komplikasi seperti kerosakan sendi yang teruk atau masalah organ yang memerlukan campur tangan.

Hidup dengan keadaan ini

Jika anda mempunyai ANA positif tanpa gejala, anda boleh menjalani kehidupan normal. Jika anda didiagnosis dengan penyakit autoimun, ikuti pelan rawatan doktor dan hadirkan diri untuk pemeriksaan berkala.

Tip gaya hidup

• Kawal tekanan dengan meditasi, senaman ringan, atau hobi
• Gunakan pelindung matahari setiap hari untuk melindungi kulit
• Bersikap aktif dalam penjagaan kesihatan anda — tanya doktor tentang sebarang kebimbangan

Diet dan senaman

Makan makanan yang kaya dengan antioksidan seperti buah-buahan dan sayur-sayuran. Senaman ringan seperti berjalan kaki atau berenang boleh membantu mengekalkan kekuatan otot dan mengurangkan keletihan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Mendapat keputusan ujian yang tidak dijangka boleh menyebabkan kebimbangan atau tekanan. Ingat bahawa ANA positif tidak semestinya bermakna anda sakit. Bercakap dengan keluarga atau kaunselor jika anda memerlukan sokongan emosi.

Pencegahan

Penyakit autoimun tidak dapat dicegah sepenuhnya, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan menjaga kesihatan sistem imun — diet seimbang, senaman, tidur yang cukup, dan mengelakkan merokok.

Vaksin

Vaksinasi seperti selesema dan pneumonia adalah selamat dan digalakkan untuk melindungi daripada jangkitan. Rujuk doktor sebelum mengambil vaksin jika anda mempunyai penyakit autoimun yang aktif.

Program saringan

Ujian ANA bukanlah ujian saringan rutin untuk orang sihat. Ia hanya dilakukan jika terdapat gejala yang mencurigakan atau jika doktor mengesyaki penyakit autoimun.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jika penyakit autoimun yang mendasari tidak dirawat, ia boleh menyebabkan keradangan kronik pada sendi, kulit, atau organ dalaman seperti buah pinggang dan paru-paru.
• Dalam kes yang jarang berlaku, komplikasi serius seperti kegagalan buah pinggang atau kerosakan jantung boleh berlaku.

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan orang yang mempunyai ANA positif tidak mengalami sebarang masalah kesihatan yang serius. Bagi mereka yang mempunyai penyakit autoimun, rawatan moden sangat berkesan dalam mengawal gejala dan membolehkan kehidupan yang berkualiti. Dengan pemantauan yang betul, prognosis adalah baik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.