circulation urine test explained

Gambaran keseluruhan

Ujian air kencing untuk peredaran darah ialah ujian ringkas yang mengukur jumlah protein kecil (albumin) dalam air kencing. Albumin adalah sejenis protein yang biasanya kekal dalam darah. Jika ia bocor ke air kencing, ini boleh menjadi tanda awal bahawa buah pinggang anda mengalami tekanan akibat masalah peredaran darah, seperti darah tinggi atau kencing manis yang tidak terkawal.

Ya, ujian ini sangat biasa dilakukan terutamanya pada mereka yang menghidap kencing manis, darah tinggi, atau penyakit jantung. Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) mengesyorkan ujian ini sebagai sebahagian daripada saringan tahunan bagi pesakit berisiko.

Ujian ini disarankan untuk sesiapa yang mempunyai faktor risiko seperti kencing manis, darah tinggi, obesiti, sejarah keluarga penyakit buah pinggang, atau berumur lebih 60 tahun. Ia juga boleh dilakukan jika anda mengalami bengkak di kaki, kencing berbuih, atau keletihan yang tidak jelas punca.

Gejala

Gejala biasa

• Kencing berbuih lebih daripada biasa
• Bengkak di kaki, buku lali, atau kelopak mata
• Rasa letih yang melampau tanpa sebab yang jelas

Gejala pada kanak-kanak

• Kencing berbuih yang berterusan
• Muka bengkak terutamanya pada waktu pagi
• Pertumbuhan yang perlahan atau kurang selera makan

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Bengkak kaki yang suka hilang
• Sukar mengawal tekanan darah walaupun dengan ubat
• Kerap bangun malam untuk kencing

Punca

Punca utama

• Kencing manis yang tidak terkawal – gula tinggi merosakkan saluran darah kecil di buah pinggang
• Darah tinggi yang berpanjangan – tekanan tinggi menekan saluran darah buah pinggang
• Penyakit jantung atau kegagalan jantung – aliran darah ke buah pinggang terganggu

Faktor risiko

• Sejarah keluarga penyakit buah pinggang
• Obesiti atau berat badan berlebihan
• Merokok
• Usia 60 tahun ke atas

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami bengkak yang teruk secara tiba-tiba atau sukar bernafas
• Jika kencing berdarah atau kencing sangat sedikit

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda menghidap kencing manis atau darah tinggi, lakukan ujian ini sekurang-kurangnya setahun sekali
• Jika anda perasan kencing berbuih selama beberapa hari

Diagnosis

Ujian ini dilakukan dengan mengambil sampel air kencing (biasanya air kencing pagi pertama) dan menghantarnya ke makmal. Keputusan akan menunjukkan sama ada terdapat albumin berlebihan dan sejauh mana keterukannya.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian mikroalbumin air kencing (urine microalbumin test)
• Ujian nisbah albumin-kreatinin (albumin-to-creatinine ratio, ACR)
• Ujian darah untuk memeriksa fungsi buah pinggang (cth: kreatinin, eGFR)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda hanya perlu kencing ke dalam bekas khas yang diberikan di klinik. Tiada persediaan khas diperlukan, tetapi doktor mungkin meminta anda mengelak senaman berat sehari sebelumnya. Keputusan biasanya siap dalam beberapa hari.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca yang menyebabkan bocornya albumin. Matlamat utama adalah untuk melindungi buah pinggang dan mengawal tekanan darah serta gula dalam darah.

Penjagaan diri di rumah

• Kawal pengambilan garam – kurangkan makanan masin, kicap, dan makanan segera
• Kawal gula darah jika anda menghidap kencing manis – ikut nasihat doktor tentang pemakanan dan ubat
• Pantau tekanan darah di rumah dan catat bacaan untuk dikongsi dengan doktor

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan ubat untuk menurunkan tekanan darah atau melindungi buah pinggang, seperti ubat daripada kumpulan ACE inhibitor atau ARB. Ubat diabetes mungkin dilaraskan. Jangan sesekali mengubah dos atau berhenti ubat tanpa nasihat doktor. Anda juga mungkin dirujuk kepada pakar buah pinggang (nefrologi) jika perlu.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk keadaan ini. Ia mungkin diperlukan jika terdapat penyumbatan saluran darah yang serius ke buah pinggang, tetapi ini kes yang jarang.

Hidup dengan keadaan ini

Anda boleh menjalani kehidupan normal dengan syarat mengikuti rawatan dan pemantauan. Bawa senarai ubat ke setiap temujanji doktor dan bincang sebarang perubahan gejala.

Tip gaya hidup

• Amalkan pemakanan rendah garam dan rendah protein haiwan jika disarankan
• Berhenti merokok dan kurangkan alkohol
• Kekalkan berat badan ideal melalui senaman ringan seperti berjalan kaki

Diet dan senaman

Diet yang sihat penting: banyakkan sayur-sayuran, buah-buahan, bijirin penuh, dan protein tanpa lemak. Kurangkan daging merah, makanan bergoreng, dan minuman manis. Senaman sederhana seperti berjalan 30 minit sehari boleh membantu mengawal tekanan darah dan gula.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghadapi penyakit kronik boleh menimbulkan rasa cemas atau sedih. Adalah normal untuk berasa begitu. Jangan simpan perasaan – bercakap dengan keluarga, rakan, atau kaunselor. Ingat, anda tidak keseorangan.

Pencegahan

Ya, anda boleh mengurangkan risiko kebocoran albumin dengan mengawal tekanan darah, gula darah, dan kolesterol. Gaya hidup sihat adalah kunci utama.

Vaksin

Vaksinasi seperti vaksin selesema dan vaksin pneumonia disarankan untuk melindungi kesihatan keseluruhan. Tanya doktor anda tentang vaksin yang sesuai.

Program saringan

Saringan berkala dengan ujian air kencing ini disyorkan setiap tahun jika anda berisiko tinggi (kencing manis, darah tinggi, sejarah keluarga). KKM telah menyediakan saringan kesihatan percuma di klinik kesihatan kerajaan untuk warga Malaysia yang layak.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang yang semakin teruk (nefropati diabetik)
• Penyakit buah pinggang kronik yang boleh membawa kepada dialisis
• Peningkatan risiko serangan jantung dan strok

Pandangan jangka panjang

Dengan pengesanan awal dan rawatan yang betul, ramai orang dapat memperlahankan atau menghentikan kerosakan buah pinggang. Ikut nasihat doktor, ambil ubat seperti yang diarahkan, dan jalani gaya hidup sihat. Anda masih boleh menjalani kehidupan yang bermakna dan produktif.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.