home monitoring for pneumonia

Gambaran keseluruhan

Pemantauan di rumah untuk radang paru-paru (pneumonia) adalah cara untuk anda dan keluarga memerhatikan tanda-tanda penyakit ini selepas diagnosis atau semasa rawatan. Ia membantu anda mengenali perubahan yang memerlukan perhatian doktor dengan segera.

Ya, radang paru-paru adalah penyakit yang biasa, terutamanya pada kanak-kanak kecil, orang tua, dan mereka yang mempunyai sistem imun yang lemah.

Ia boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada kanak-kanak di bawah 5 tahun, orang dewasa berusia 65 tahun ke atas, perokok, dan mereka yang mempunyai penyakit kronik seperti asma, kencing manis, atau penyakit jantung.

Gejala

Gejala biasa

• Batuk yang menghasilkan kahak (lendir) berwarna kuning, hijau, atau berdarah
• Demam, menggigil, dan berpeluh
• Sesak nafas atau pernafasan cepat
• Sakit dada ketika bernafas atau batuk
• Keletihan yang teruk
• Kehilangan selera makan

Gejala pada kanak-kanak

• Batuk dan bunyi bising ketika bernafas
• Pernafasan cepat atau tarikan dada yang kuat
• Demam tinggi yang tidak reda
• Tidak mahu menyusu atau minum
• Kelihatan lesu atau sangat meragam

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau perubahan kesedaran secara tiba-tiba
• Pernafasan cepat tanpa batuk yang jelas
• Demam yang lebih rendah daripada biasa
• Lemah dan mudah jatuh
• Kehilangan selera makan dan dehidrasi

Punca

Punca utama

• Jangkitan bakteria (paling biasa: Streptococcus pneumoniae)
• Jangkitan virus seperti selesema atau COVID-19
• Jangkitan kulat, terutamanya pada mereka yang mempunyai sistem imun yang lemah
• Penyedutan makanan, cecair, atau air liur ke dalam paru-paru (pneumonia aspirasi)

Faktor risiko

• Usia: sangat muda atau tua
• Penyakit kronik: asma, kencing manis, penyakit jantung, HIV/AIDS
• Merokok atau pendedahan kepada asap rokok
• Sistem imun yang lemah akibat ubat atau penyakit
• Baru-baru ini dimasukkan ke hospital, terutamanya menggunakan alat bantuan pernafasan
• Kekurangan nutrisi atau gaya hidup tidak sihat

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sesak nafas yang semakin teruk
• Demam melebihi 39°C yang tidak reda selepas 2 hari rawatan di rumah
• Batuk berdarah
• Sakit dada yang kuat
• Tanda-tanda kekurangan oksigen seperti bibir kebiruan

Buat temujanji rutin jika:

• Jika batuk berterusan lebih daripada 3 minggu
• Jika anda letih yang melampau sehingga sukar melakukan aktiviti harian
• Jika anda tidak dapat tidur kerana batuk

Diagnosis

Doktor akan mendengar paru-paru anda dengan stetoskop dan mungkin melakukan ujian tambahan untuk mengesahkan radang paru-paru dan menentukan punca jangkitan.

Ujian yang mungkin dilakukan

• X-ray dada: untuk melihat kawasan radang di paru-paru
• Ujian darah: untuk mengukur sel darah putih dan tanda jangkitan
• Ujian kahak: untuk mengenal pasti kuman penyebab
• Pulse oximetry: alat kecil pada jari untuk mengukur paras oksigen dalam darah

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemantauan di rumah biasanya melibatkan buku catatan atau aplikasi untuk merekod suhu badan, kadar pernafasan, dan gejala lain setiap hari. Doktor akan memberitahu anda bila perlu menghubungi mereka berdasarkan perubahan dalam rekod ini.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca jangkitan dan tahap keterukan. Radang paru-paru ringan selalunya boleh dirawat di rumah dengan ubat-ubatan yang ditetapkan oleh doktor, rehat, dan minum air yang banyak.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat yang mencukupi – tidur dan elakkan aktiviti berat sehingga demam reda dan tenaga kembali
• Minum air putih, sup, atau minuman suam yang mencukupi untuk mengelakkan dehidrasi
• Gunakan pelembap udara atau mandian wap untuk melegakan batuk
• Ambil ubat tahan demam dan ubat batuk seperti yang disarankan doktor – jangan melebihi dos yang disyorkan
• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok atau bahan pencemar lain

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan antibiotik jika jangkitan disebabkan bakteria – penting untuk mengambil ubat sehingga habis walaupun berasa lebih baik. Untuk jangkitan virus, doktor mungkin memberi ubat antiviral atau rawatan sokongan. Dalam kes yang teruk, rawatan di hospital dengan oksigen tambahan atau cecair intravena mungkin diperlukan.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk radang paru-paru. Ia mungkin dipertimbangkan jika terdapat komplikasi seperti abses (kumpulan nanah) di paru-paru yang tidak bertindak balas terhadap ubat.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas mendapat rawatan, pemulihan mungkin mengambil masa beberapa minggu. Anda perlu meneruskan pemantauan di rumah seperti yang diarahkan – catat suhu, pernafasan, dan batuk setiap hari. Elakkan aktiviti berat sehingga doktor beritahu anda sudah selamat.

Tip gaya hidup

• Jangan merokok atau gunakan vape
• Kawal penyakit kronik seperti kencing manis atau asma dengan baik
• Dapatkan tidur yang cukup dan kawal tekanan
• Basuh tangan dengan kerap untuk mengelakkan jangkitan lain

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang kaya dengan protein, vitamin C dan zink untuk membantu sistem imun. Contohnya sup ayam, buah-buahan, sayur-sayuran, dan telur. Apabila tenaga makin pulih, mulakan senaman ringan seperti berjalan perlahan, tetapi hentikan jika batuk atau sesak nafas berlaku.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Pneumonia boleh membuat anda rasa cemas atau takut, terutamanya jika sukar bernafas. Anda mungkin berasa murung kerana proses pemulihan yang perlahan. Ini adalah normal. Bercakap dengan keluarga atau kaunselor boleh membantu. Ingat, kebanyakan orang pulih sepenuhnya.

Pencegahan

Ya, banyak langkah boleh mengurangkan risiko radang paru-paru: amalkan kebersihan tangan, elakkan merokok, kuatkan sistem imun dengan pemakanan sihat, dan dapatkan vaksin yang disyorkan.

Vaksin

Vaksin seperti vaksin pneumokokus (PCV13 dan PPSV23) dan vaksin selesema (influenza) boleh mencegah punca biasa radang paru-paru. Bincangkan dengan doktor vaksin yang sesuai untuk anda dan keluarga.

Program saringan

Tiada ujian saringan rutin untuk radang paru-paru pada orang yang sihat. Pemeriksaan lebih kerap disarankan bagi mereka yang berisiko tinggi, seperti pesakit penyakit paru-paru kronik atau imuniti lemah.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Penyebaran jangkitan ke dalam darah (sepsis) – keadaan yang mengancam nyawa
• Abses paru-paru – kumpulan nanah yang perlu dikeluarkan
• Cecair terkumpul di sekeliling paru-paru (efusi pleura) yang boleh mengganggu pernafasan
• Kegagalan pernafasan yang memerlukan alat bantuan
• Kerosakan paru-paru kekal pada kes yang sangat teruk

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan orang yang mendapat rawatan awal untuk radang paru-paru pulih sepenuhnya. Pemulihan mungkin mengambil masa beberapa minggu hingga sebulan, tetapi dengan penjagaan di rumah yang baik dan ikut nasihat doktor, anda boleh kembali sihat. Jika terdapat komplikasi, rawatan moden di hospital biasanya berjaya mengatasinya.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.