Ujian Air Kencing dengan Posisi Duduk: Penjelasan

Gambaran keseluruhan

Ujian air kencing dengan posisi duduk adalah cara untuk mengambil sampel air kencing yang bersih dan bebas daripada kuman dari bahagian luar saluran kencing. Ia biasanya dilakukan untuk mengesan jangkitan saluran kencing (UTI) atau masalah buah pinggang.

Ya, ujian ini sangat biasa dilakukan di klinik dan hospital di Malaysia.

Ia boleh dilakukan oleh sesiapa sahaja, termasuk lelaki, wanita, kanak-kanak, dan warga emas. Wanita sering disarankan melakukannya kerana risiko jangkitan saluran kencing yang lebih tinggi.

Gejala

Gejala biasa

• Rasa sakit atau pedih ketika membuang air kecil
• Kerap membuang air kecil dalam kuantiti yang sedikit
• Air kencing keruh atau berbau kuat
• Rasa tidak selesa di bahagian bawah perut

Gejala pada kanak-kanak

• Demam tanpa sebab yang jelas
• Kencing malam (enuresis) yang baru berlaku
• Sakit perut atau muntah

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Perubahan tingkah laku seperti kekeliruan
• Demam tanpa punca lain
• Air kencing berdarah atau gelap

Punca

Punca utama

• Untuk mengesan jangkitan saluran kencing (UTI)
• Untuk memeriksa fungsi buah pinggang
• Sebagai sebahagian daripada pemeriksaan kesihatan rutin
• Untuk memantau penyakit buah pinggang atau kencing manis

Faktor risiko

• Wanita hamil lebih kerap disarankan menjalani ujian ini
• Orang yang mempunyai sejarah jangkitan saluran kencing berulang
• Pesakit kencing manis yang berisiko tinggi mendapat jangkitan buah pinggang

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami demam tinggi, sakit belakang yang teruk, atau air kencing berdarah, segera ke klinik atau hospital.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mempunyai gejala seperti kerap kencing atau sakit ketika kencing, buat temu janji dengan doktor dalam masa beberapa hari.

Diagnosis

Ujian air kencing dengan posisi duduk adalah sebahagian daripada proses diagnosis. Doktor akan meminta anda membuang air kecil ke dalam bekas steril, tetapi hanya bahagian tengah aliran air kencing yang diambil.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian jalur (dipstick) untuk mengesan kehadiran sel darah putih, nitrit, protein atau gula dalam air kencing
• Ujian mikroskopik untuk melihat sel atau kuman secara langsung
• Kultur air kencing untuk mengenal pasti jenis bakteria yang menyebabkan jangkitan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda akan diberikan bekas steril dan arahan cara mengambil sampel. Bersihkan kawasan kemaluan dengan tisu basah, buang sedikit air kencing pertama ke dalam tandas, kemudian kumpulkan aliran tengah ke dalam bekas. Jangan sentuh bahagian dalam bekas. Serahkan sampel kepada jururawat atau bawa ke makmal.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada keputusan ujian. Jika ujian menunjukkan jangkitan kuman, doktor biasanya akan memberi antibiotik. Jika masalah lain seperti kencing manis atau penyakit buah pinggang dikesan, rawatan akan disesuaikan.

Penjagaan diri di rumah

• Minum air secukupnya (8-10 gelas sehari) untuk membantu membuang kuman dari saluran kencing
• Kencing sebaik sahaja terasa hendak kencing, jangan tahan
• Kebersihan diri yang baik, terutama selepas menggunakan tandas
• Elakkan penggunaan sabun wangi atau semburan intim yang boleh merengsakan

Rawatan perubatan

Doktor akan menetapkan rawatan berdasarkan punca. Contohnya, antibiotik untuk jangkitan kuman, atau ubat untuk mengawal kencing manis. Sentiasa ikut nasihat doktor dan habiskan antibiotik walaupun berasa sihat.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk masalah yang dikesan melalui ujian ini. Ia hanya mungkin jika terdapat batu karang yang besar atau masalah struktur saluran kencing yang serius. Ini perlu dibincangkan dengan pakar.

Hidup dengan keadaan ini

Jika anda perlu menjalani ujian air kencing secara berkala, biasakan diri dengan cara pengambilan sampel yang betul. Ini akan membantu mendapatkan keputusan yang tepat setiap kali.

Tip gaya hidup

• Amalkan minum air kosong yang mencukupi setiap hari
• Jaga kebersihan diri, terutamanya selepas aktiviti fizikal
• Kosongkan pundi kencing sepenuhnya setiap kali kencing

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang yang kaya dengan buah-buahan dan sayur-sayuran untuk menyokong sistem imun. Kekalkan berat badan yang sihat dan aktif secara fizikal.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Menghadapi jangkitan saluran kencing yang berulang atau masalah buah pinggang boleh menimbulkan kebimbangan. Bercakap dengan doktor atau kaunselor jika anda berasa stres.

Pencegahan

Jangkitan saluran kencing sebahagiannya boleh dicegah dengan tabiat bersih dan minum air yang mencukupi. Walau bagaimanapun, ada faktor risiko yang tidak boleh diubah seperti usia dan genetik.

Program saringan

Ujian air kencing secara rutin mungkin disyorkan untuk kumpulan berisiko tinggi seperti wanita hamil atau pesakit kencing manis. Rujuk doktor untuk nasihat.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan saluran kencing yang tidak dirawat boleh merebak ke buah pinggang dan menyebabkan jangkitan buah pinggang (pyelonephritis)
• Jangkitan buah pinggang boleh menyebabkan kerosakan kekal pada buah pinggang
• Dalam kes yang jarang, boleh menyebabkan sepsis (jangkitan dalam darah)

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan masalah yang dikesan melalui ujian ini boleh dirawat dengan baik. Dengan rawatan awal dan penjagaan diri yang betul, komplikasi serius jarang berlaku. Ikut nasihat doktor untuk hasil yang terbaik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.