Venous blood gas

Gambaran keseluruhan

Ujian gas darah vena (venous blood gas) adalah ujian darah yang mengukur jumlah oksigen, karbon dioksida, dan keseimbangan asid-bes dalam darah yang diambil dari urat. Ujian ini membantu doktor menilai bagaimana paru-paru dan buah pinggang anda berfungsi.

Ya, ujian gas darah vena adalah ujian biasa yang dilakukan di hospital dan klinik untuk menilai pesakit yang mempunyai masalah pernafasan, gangguan metabolik, atau penyakit kritikal.

Ujian ini boleh dilakukan pada sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap pada pesakit yang mengalami sesak nafas, penyakit paru-paru kronik, kencing manis yang tidak terkawal, atau masalah buah pinggang.

Gejala

Gejala biasa

• Sesak nafas atau pernafasan cepat
• Keletihan melampau
• Pening atau pengsan
• Kebas atau kesemutan di jari dan bibir
• Loya atau muntah

Gejala pada kanak-kanak

• Pernafasan laju atau susah bernafas
• Bibir atau kulit kelihatan kebiruan
• Tidak bertenaga atau lemah
• Susah menyusu atau minum

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Kekeliruan atau perubahan kesedaran secara tiba-tiba
• Sesak nafas walaupun berehat
• Pening atau mudah jatuh

Punca

Punca utama

• Masalah paru-paru seperti penyakit paru-paru obstruktif kronik (COPD) atau asma
• Gangguan metabolik seperti diabetes ketoasidosis (gula darah sangat tinggi)
• Kegagalan buah pinggang (ginjal tidak dapat membuang asid dari badan)
• Jangkitan teruk atau sepsis
• Keracunan dadah atau alkohol

Faktor risiko

• Merokok
• Penyakit paru-paru kronik
• Kencing manis yang tidak terkawal
• Penyakit buah pinggang
• Umur lanjut

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika anda mengalami sesak nafas yang teruk atau semakin teruk
• Jika bibir atau kuku menjadi biru
• Jika anda pengsan atau sukar bernafas

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda mempunyai penyakit paru-paru atau buah pinggang dan perlu pemeriksaan berkala
• Jika anda baru mengalami gejala yang tidak biasa seperti pening berulang atau keletihan tanpa sebab

Diagnosis

Doktor akan mengambil sampel darah dari urat di lengan anda menggunakan jarum kecil. Darah akan dihantar ke makmal untuk dianalisis dalam beberapa minit.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian gas darah vena (VBG)
• Ujian darah lengkap (CBC) untuk melihat sel darah
• Ujian fungsi buah pinggang
• X-ray dada atau ujian pernafasan (spirometri)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin merasa sedikit sakit semasa jarum dimasukkan. Selepas itu, anda boleh meneruskan aktiviti harian seperti biasa. Keputusan ujian biasanya siap dalam masa 15-30 minit.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca di sebalik keputusan ujian yang tidak normal. Doktor akan merawat masalah asas seperti penyakit paru-paru, gangguan gula darah, atau kegagalan buah pinggang.

Penjagaan diri di rumah

• Berhenti merokok atau elakkan asap rokok
• Kawal penyakit kronik seperti kencing manis dan darah tinggi dengan ubat-ubatan yang ditetapkan
• Minum air secukupnya jika dibenarkan doktor
• Amalkan senaman ringan mengikut kemampuan

Rawatan perubatan

Rawatan perubatan mungkin termasuk terapi oksigen, ubat-ubatan untuk membuka saluran pernafasan (bronkodilator), rawatan dialisis untuk buah pinggang, atau insulin untuk diabetes. Semua rawatan perlu di bawah pengawasan doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan untuk keadaan yang menyebabkan keputusan VBG tidak normal, kecuali jika ada masalah seperti tumor paru-paru atau kecederaan dada yang memerlukan pembedahan.

Hidup dengan keadaan ini

Jika anda memerlukan ujian gas darah vena secara berkala, ia biasanya sebahagian daripada pemantauan penyakit kronik. Anda perlu mengikuti rawatan yang disarankan dan membuat temu janji susulan secara tetap.

Tip gaya hidup

• Patuhi jadual rawatan dan ubat-ubatan yang ditetapkan
• Gunakan alat oksigen di rumah jika disarankan doktor
• Elakkan aktiviti yang boleh menyebabkan keletihan berlebihan

Diet dan senaman

Amalkan diet seimbang dengan mengurangkan garam dan gula. Bersenam secara ringan seperti berjalan kaki, tetapi berhenti jika sesak nafas. Rujuk doktor sebelum memulakan program senaman.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidap penyakit kronik boleh menyebabkan tekanan, kebimbangan, atau kemurungan. Bercakaplah dengan keluarga, rakan, atau dapatkan sokongan kaunselor.

Pencegahan

Ujian gas darah vena adalah ujian diagnostik, bukan penyakit. Namun, keadaan yang memerlukan ujian ini seperti penyakit paru-paru dan buah pinggang boleh dicegah atau diperlahankan dengan gaya hidup sihat dan rawatan awal.

Vaksin

Vaksin seperti vaksin influenza dan pneumonia disarankan untuk melindungi paru-paru, terutamanya jika anda berisiko tinggi.

Program saringan

Tidak ada saringan rutin untuk ujian ini, tetapi jika anda mempunyai faktor risiko, doktor akan mencadangkan ujian berdasarkan gejala.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kegagalan pernafasan yang memerlukan bantuan ventilator
• Kerusakan organ akibat kekurangan oksigen
• Koma atau kematian jika punca asas tidak dirawat

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang betul dan tepat pada masanya, kebanyakan keadaan yang menyebabkan keputusan VBG abnormal boleh diurus dengan baik. Pengesanan awal dan rawatan berterusan memberikan harapan yang baik untuk kehidupan yang aktif.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.