Infusi Leukosit Penderma (DLI)

Gambaran keseluruhan

Infusi leukosit penderma atau DLI ialah prosedur memberi sel darah putih daripada penderma sel stem kepada pesakit yang pernah menerima pemindahan sel stem daripada penderma yang sama. Sel penderma ini boleh membantu sistem imun pesakit mengenali dan melawan sel kanser yang masih tinggal, atau menguatkan pengambilan sel penderma dalam sumsum tulang. DLI bukan ubat dan bukan pembedahan; ia diberi melalui tiub ke dalam vena, seperti pemindahan darah.

DLI tidak biasa dalam kalangan pesakit umum. Ia prosedur khusus dalam bidang pemindahan sel stem dan hanya digunakan untuk pesakit terpilih.

Pesakit yang pernah menjalani pemindahan sel stem allogenik, iaitu pemindahan daripada orang lain, terutamanya bagi kanser darah seperti leukemia, dan mengalami tanda penyakit kembali atau campuran sel penderma yang tidak mencukupi. Kanak-kanak dan orang dewasa boleh menerimanya mengikut kesesuaian.

Gejala

Gejala biasa

• Demam atau menggigil selepas infusi.
• Rasa letih atau lemah yang berpanjangan.
• Ruam kulit, gatal, atau kemerahan.
• Loya, kurang selera makan, atau cirit-birit.
• Ulser mulut atau rasa tidak selesa di mulut.
• Tanda jangkitan seperti batuk, sakit tekak, atau luka yang lambat sembuh.
• Tanda masalah hati seperti mata atau kulit kekuningan, air kencing gelap, atau gatal teruk.
• Tanda graft-versus-host disease (GVHD), iaitu apabila sel penderma menyerang tisu pesakit; boleh melibatkan kulit, usus, hati, mata, atau mulut.

Gejala pada kanak-kanak

• Bayi dan kanak-kanak mungkin lebih mudah letih, mudah marah, atau tidak mahu menyusu atau makan.
• Demam, ruam, cirit-birit, atau muntah perlu dilaporkan segera.
• Tanda dehidrasi seperti mulut kering, kurang air kencing, atau menangis tanpa air mata.
• Sesak nafas, mengantuk melampau, atau tidak bertindak balas perlu kecemasan.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Orang lebih tua mungkin mengalami demam yang tidak jelas atau suhu badan rendah.
• Kekeliruan, jatuh, atau kelemahan mendadak perlu dinilai segera.
• Dehidrasi dan jangkitan boleh menjadi lebih cepat serius.
• Penyakit kronik lain seperti jantung, buah pinggang, atau diabetes perlu dipantau rapi.

Punca

Punca utama

• Penyakit kanser darah kembali selepas pemindahan sel stem allogenik.
• Campuran sel penderma dan pesakit yang tidak mencapai tahap diharapkan, yang dipanggil mixed chimerism.
• Usaha untuk meningkatkan kesan graft-versus-leukemia, iaitu keupayaan sel penderma melawan sel leukemia.
• Dalam sesetengah kes, untuk membantu melawan jangkitan virus tertentu selepas pemindahan, mengikut penilaian pakar.

Faktor risiko

• Pernah menjalani pemindahan sel stem allogenik.
• Mengambil ubat yang melemahkan sistem imun.
• Sejarah GVHD atau komplikasi selepas pemindahan.
• Jangkitan aktif atau organ seperti hati dan buah pinggang tidak berfungsi dengan baik.
• Umur lebih tua atau banyak masalah kesihatan lain.
• Ketersediaan dan kesihatan penderma asal.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Demam, menggigil, atau rasa tidak sihat yang baru berlaku.
• Ruam, lepuh, atau gatal yang merebak.
• Cirit-birit, muntah, atau tidak boleh minum.
• Sukar bernafas atau batuk yang semakin teruk.
• Pendarahan atau lebam tanpa sebab jelas.
• Mata atau kulit kekuningan, atau air kencing gelap.
• Kekeliruan, pening teruk, atau lemah mendadak.

Buat temujanji rutin jika:

• Soalan tentang ubat, diet, atau aktiviti harian.
• Temu janji susulan dan ujian darah.
• Nasihat vaksin sebelum atau selepas prosedur.
• Rasa cemas atau sedih yang berpanjangan.
• Perancangan untuk melancong atau kembali bekerja atau sekolah.

Diagnosis

Keputusan untuk DLI dibuat oleh pasukan pemindahan selepas menyemak sejarah kesihatan, pemeriksaan fizikal, keputusan darah dan sumsum tulang, serta tanda penyakit kembali. Doktor juga menilai sama ada penderma asal sihat dan masih boleh menderma.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Kiraan darah lengkap dan ujian darah lain.
• Ujian sumsum tulang, termasuk aspirasi atau biopsi.
• Ujian chimerism untuk melihat berapa banyak sel penderma dalam badan.
• Ujian fungsi hati dan buah pinggang.
• Saringan jangkitan.
• Imbasan seperti CT atau PET jika perlu.
• Pemeriksaan kesihatan penderma dan ujian padanan yang berkaitan.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda akan berbincang tentang tujuan, risiko, dan pilihan lain. Persetujuan diambil sebelum prosedur. Penderma mungkin perlu menjalani pemeriksaan dan pengumpulan sel darah putih melalui proses apheresis, iaitu proses memisahkan sel darah putih daripada darah penderma. Anda akan dipantau sebelum, semasa, dan selepas infusi.

Rawatan

DLI ialah rawatan khusus yang diberikan oleh pasukan pemindahan sel stem. Ia bukan rawatan sendiri dan tidak sesuai untuk semua pesakit. Tujuannya ialah membantu sistem imun melawan penyakit asas sambil mengawal kesan sampingan.

Penjagaan diri di rumah

• Basuh tangan dengan kerap dan elakkan orang yang sakit.
• Pantau suhu badan dan catat gejala baru.
• Hadiri semua temu janji dan ujian darah.
• Ambil ubat mengikut arahan doktor; jangan tambah atau hentikan sendiri.
• Rehat secukupnya dan minum air dengan cukup.
• Jaga kebersihan mulut dan kulit.
• Amalkan keselamatan makanan: masak makanan dengan betul dan elakkan makanan mentah.
• Laporkan segera tanda GVHD atau jangkitan.

Rawatan perubatan

Rawatan termasuk infusi sel penderma melalui vena di hospital. Pasukan penjagaan akan memantau tanda GVHD, jangkitan, dan perubahan darah. Sokongan lain mungkin termasuk pencegahan jangkitan, bantuan darah atau produk darah jika perlu, rawatan untuk mengawal sistem imun, serta penjagaan sokongan lain mengikut keadaan. Semua keputusan dibuat oleh doktor berdasarkan keadaan individu.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

DLI bukan pembedahan. Ia diberi melalui jarum atau tiub ke dalam vena, jadi tidak memerlukan potongan bedah. Jika pembedahan lain diperlukan, ia dibincangkan berasingan dengan pasukan anda.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas DLI, anda mungkin perlu lebih kerap ke hospital untuk pemeriksaan. Jangkakan tempoh pemantauan yang rapi, terutamanya untuk tanda GVHD dan jangkitan. Buat catatan gejala harian dan pastikan ada orang yang boleh membantu anda ke hospital jika perlu.

Tip gaya hidup

• Elakkan tempat sesak dan orang yang demam atau batuk.
• Jangan merokok dan hadkan alkohol.
• Tidur dan rehat yang cukup.
• Aktiviti ringan seperti berjalan mengikut toleransi.
• Lindungi kulit daripada matahari dan jaga kebersihan diri.
• Rancang kecemasan dengan keluarga.

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dan selamat. Elakkan daging, telur, ikan, atau susu yang mentah atau tidak dimasak sempurna. Basuh buah dan sayur. Minum air yang selamat. Senaman ringan seperti berjalan boleh membantu tenaga dan mood, tetapi mulakan perlahan dan ikut nasihat pasukan penjagaan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Prosedur ini boleh membuatkan anda cemas, sedih, atau takut penyakit kembali. Perasaan ini biasa. Berbincang dengan pasukan penjagaan, kaunselor, atau orang tersayang. Jika anda berasa putus asa atau mempunyai fikiran untuk menyakiti diri, dapatkan bantuan kecemasan atau perkhidmatan krisis tempatan dengan segera.

Pencegahan

DLI sendiri tidak boleh dicegah kerana ia prosedur rawatan. Namun, komplikasi boleh dikurangkan dengan pemilihan pesakit yang teliti, pemantauan rapi, kawalan jangkitan, dan pelaporan awal gejala. Bincang dengan pasukan anda tentang cara mengurangkan risiko.

Vaksin

Ikut jadual vaksin yang disyorkan oleh pasukan pemindahan anda. Jangan ambil vaksin hidup tanpa nasihat doktor kerana sistem imun mungkin lemah.

Program saringan

Saringan sebelum prosedur termasuk ujian darah, sumsum tulang, fungsi organ, dan jangkitan. Selepas itu, pemantauan chimerism dan pemeriksaan berkala membantu pasukan anda membuat keputusan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Penyakit kanser darah mungkin kembali atau terus aktif.
• Campuran sel penderma yang tidak mencukupi boleh menyebabkan pemindahan kurang berkesan.
• Risiko jangkitan meningkat jika sistem imun lemah.
• Komplikasi seperti GVHD, masalah hati, atau penurunan sel darah boleh menjadi serius jika tidak dipantau.
• Kelewatan rawatan boleh mengurangkan pilihan rawatan kemudian.

Pandangan jangka panjang

Setiap pesakit berbeza. DLI boleh membantu sesetengah pesakit mengawal penyakit dan memberi peluang pemulihan yang lebih baik. Pasukan penjagaan akan memantau dengan rapi dan menyesuaikan rawatan. Tanya doktor anda tentang jangkaan khusus untuk keadaan anda.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.